II SA/Sz 3/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby I u c h y l a zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] Nr[...], II orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem z [...] Komendant Policji wymierzył [...] W. M. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant uznał policjanta winnym tego, że w okresie od [...] do [...] we [...], gmina [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i będąc funkcjonariuszem [...], w trakcie prowadzonego postępowania przygotowawczego w sprawie [...] przeciwko P. F. podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 157 § 1 kk na szkodę R. P., który przekroczył swoje uprawnienia prowadzącego postępowanie przygotowawcze określone w art. 23 a kpk w ten sposób, że bez postanowienia prokuratora i wniosku stron podjął działania faktyczne mające postać [...] określonemu w art. 23 a § 3 kpk przyjmując od A. F. łącznie kwotę [...]zł tym najpierw [...] zł bez pokwitowania, a następnie kwotę [...]zł za pokwitowaniem celem wręczenia jej pokrzywdzonemu R. P., jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i zwrot kosztów leczenia, przy czym pokwitowania nie umieścił w aktach prowadzonego postępowania, a pieniędzy nie przekazał pokrzywdzonemu lecz innej osobie, która miała je dostarczyć R. P., co spowodowało zasądzenie przez Sąd odszkodowania na rzez R. P., nieuwzględniającego proponowanego zadośćuczynienia, czym działał na szkodę wymiaru sprawiedliwości i P. F., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 231 § 1 kk w związku z art. 12 kk. W odwołaniu od tego orzeczenia [...] wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy przez innego przełożonego, ponieważ zarówno przełożony jak i rzecznik dyscyplinarny nie zachowali obiektywizmu i bezstronności w toku postępowania. Wskazał też, że wymierzona mu kara jest niewspółmierna do popełnionego czynu, a uzasadnianie jej nie spełnia wymogów art. 134 h ust. 2 i 3 ustawy o Policji. Orzeczeniem nr [...] z [...] Komendant Policji na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji postanowił utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie. Zdaniem Komendanta Policji zebrany w toku postępowania materiał dowodowy świadczy o tym, że [...] W. M. w zakresie mediacji działał bez porozumienia z prokuratorem oraz nie dokumentował w odpowiedni sposób podejmowanych przez siebie czynności. Ponadto pieniądze nie będące jego własnością, a przekazane mu w trakcie mediacji wręczył w kopercie bez pokwitowania i bez podania zawartości koperty osobie nieuprawnionej – [...], z którym nie utrzymywał bliższych kontaktów, a poprzez którego zamierzał doręczyć pieniądze R. P. Po wykonaniu tych czynności nie interesował się sposobem przekazania pieniędzy. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że [...] W. M. naruszył dyscyplinę służbową poprzez przekroczenie swoich uprawnień w trakcie wykonywania czynności służbowych. Postępowanie obwinionego podważyło w ocenie organu zaufanie do Policji. W policji na pierwszy plan zdaniem organu wysuwa się prawo dotyczące obowiązku (powinności zawodowych) funkcjonariuszy względem społeczeństwa i państwa. [...] W. M. świadomie i w znacznym stopniu naruszył gwarancje prawidłowej ochrony bezpieczeństwa stron w prowadzonym przez siebie postępowaniu przygotowawczym. Następnie organ zaznaczył, że skutkiem tego zachowania była szkoda wyrządzona na rzecz wymiaru sprawiedliwości oraz P. F., co podważyło zaufanie do organów Policji i wobec tego kara wymierzona w postępowaniu dyscyplinarnym jest adekwatna do popełnionego czynu. Po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] przez Komendanta Policji dnia [...] wydano postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego ze względu na wszczęcie przez Prokuratora śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza Policji . Sąd Rejonowy wyrokiem z 2 lutego 2005r. II K 400/04 uznał W. M. winnym przestępstwa określonego w art. 231 § 1 kk i skazał Go na karę [...] pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na okres [...] i zakazał wykonywania zawodu Policjanta na [...]. Sąd Okręgowy wyrokiem z 15 czerwca 2005r. sygn. akt IV Ka 519/05, po rozpatrzeniu apelacji W. M., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że warunkowo umorzył na okres próby [...] i na podstawie art. 67 § 3 kk zobowiązał skarżącego do wpłaty na rzecz [...] świadczenia pieniężnego w kwocie [...] zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Policji z [...] gdyż narusza ono prawo. Zdaniem skarżącego przepis art. 23 a kpk w sposób jednoznaczny ogranicza podmioty uczestniczące w mediacji do pokrzywdzonego i oskarżonego i stąd wobec faktu, że podmioty te nie występowały z inicjatywą mediacji on nie może odpowiadać za naruszenie w/w przepisu. W sprawie niniejszej z inicjatywą zadośćuczynienia pokrzywdzonemu wystąpiła matka oskarżonego A. F. i w jej działaniach uczestniczył skarżący a skoro do działań pomiędzy matką oskarżonego a pokrzywdzonym nie mają zastosowania unormowania zawarte w art. 23 a kpk to według skarżącego nie mógł ich przekroczyć ani niedopełnić. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji nie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż przedstawione w skardze. Sądowa kontrola prowadzona przez sąd administracyjny w sprawach dotyczących orzeczeń wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym polega na ocenie zgodności z prawem procesowym postępowania dyscyplinarnego, kontroli prawidłowości przywołanej podstawy prawnej orzeczenia skazującego ale też na ocenie czy wymierzona kara jest adekwatna do zarzucanego czynu. W przedmiotowej sprawie zapadł prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w którym sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec W. M. prowadzone o czyn z art. 231 § 1 kk. Jakkolwiek postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem niezależnym od postępowania karnego to w myśl art. 11 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zezm.) , ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Stąd sąd administracyjny nie kwestionuje tego, że [...] W. M. przekroczył swoje uprawnienia w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego przeciwko P. F. Jednak Sąd nie podzielił zdania Komendanta Policji , że wymierzona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest adekwatna do popełnionego czynu. Argumenty jakie zostały przedstawione dla uzasadnienia tej najbardziej dolegliwej kary w ocenie Sądu nie odpowiadają stopniowi społecznego niebezpieczeństwa zarzucanego czynu. Nie można w tym miejscu nie zauważyć, że skoro Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie karne to oznacza, że zgodnie z art. 66 kk uznał, że stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu nie jest znaczny. Czynu jakiego dopuścił się [...] W. M. nie można zdaniem Sądu ustawić w tym samym szeregu co współpraca z przestępcami, korupcja czy też poważne przestępstwo skarbowe, gospodarcze lub kryminalne. Artykuł 134 ustawy o Policji zawiera katalog kar i organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne a zwłaszcza orzekające w sprawach dyscyplinarnych mogły sięgać do innych w ocenie Sądu bardziej odpowiednich do stopnia zawinienia kar. Komendant Policji przytoczył treść art. 134 h ust. 3 ustawy o Policji i stwierdził, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które wpływają na złagodzeni kary. Jednak zdaniem Sądu nie zaistniały też żadne okoliczności wskazane w art. 134 h ust. 2 wpływające na zaostrzenie wymiaru kary. Argumenty Komendanta Policji o podważeniu fundamentów zaufania do organu ingerującego w sferę praw i wolności obywateli, jakim jest Policja są w ocenie Sadu nieadekwatne i nie nawiązują do stanu faktycznego ze szczególnym uwzględnieniem reakcji samych zainteresowanych. Ponadto Sad uważa, że sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego nie zapewnił należytej ochrony interesów obwinionego przez ograniczenie jego prawa do wyboru obrońcy spośród policjantów. Natomiast Sąd nie podzielił zarzutu W. M. o tym, że w sprawie nastąpiło przedawnienie gdyż w myśl art. 135 ust. 4 kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Organy w niniejszej sprawie stosowały bowiem przepis art. 135 ust. 5 ustawy o Policji zgodnie, z którym jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił orzeczenia organów obu instancji oraz na podstawie art. 152 tej ustawy orzekł o wykonalności orzeczenia.