II SA/Sz 301/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. Zasądza od Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego W. K. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Podaniem z dnia (...( W.K. - Prezes Spółki z o.o. w W. wystąpił do Burmistrza Miasta W. o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcji kabli na działce nr (...( w W. Pismem z dnia (...( Burmistrz Miasta W. przesłał wniosek do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. w trybie art. 106 Kpa w celu uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Postanowieniem Nr (...( wydanym na podstawie art. 3, art. 10 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 122, poz. 851 z 2006 r. z późn. zm.), w związku z art. 46, art. 48 ust. 2 i art. 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 129 z 2006 r. poz. 902 z późn. zm.) oraz art. 106 i art. 123 Kpa, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. - odmówił uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu kabli na działce nr (...( przy ulicy (...( w W., w zakresie warunków sanitarnych i zdrowotnych. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika, że przyczyną odmowy było przedłożenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który oceniony został jako niespełniający wymagań określonych w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W.K. wniósł zażalenie i zarzucając pobieżną lekturę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i brak podstaw prawnych do żądania uzupełnienia raportu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. postanowieniem z dnia (...( działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 1 i art.126 Kpa oraz na podstawie art. 12 pkt. 2 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 122, poz. 851 z 2006 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. i w konkluzji uzasadnienia postanowienia stwierdził, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obarczony ustalonymi nieprawidłowościami i brakami nie stanowił materiału dającego podstawę do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. domagając się uchylenia wyżej opisanego postanowienia i zasądzenia od organu kosztów postępowania sądowego. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 Kpa w związku z art. 52 ust.1 pkt 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, a zarzuty skargi uznał za bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga została uwzględniona aczkolwiek z całkowicie innych powodów niż podniesione w jej zarzutach. Wyjaśnić dlatego trzeba na wstępie, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną. Z tak zakreślonych przez ustawodawcę granic sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, wynika obowiązek Sądu uwzględnienia wszystkich istotnych wad prawnych decyzji, a w tym również - z mocy art. 134 § 2 ustawy P.p.s.a. - prowadzących do rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżącego w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Taka sytuacja uzasadniająca wyjście poza granice skargi zaistniała w niniejszej sprawie. Mianowicie Sąd stwierdził, że zachodzi wątpliwość co do tego czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Wątpliwość tę najwyraźniej powziął też organ odwoławczy skoro - jak wynika to z akt administracyjnych nadesłanych Sądowi przez ten organ wraz z odpowiedzią na skargę - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia (...( zwrócił się do "Urzędu Miasta W." w związku z zażaleniem W.K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia (...( o "pilne przesłanie: pełnej listy stron postępowania, o informację, czy i kiedy strony otrzymały treść zaskarżonego postanowienia do wiadomości, kopii postanowienia w sprawie ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia." W odpowiedzi, organ odwoławczy otrzymał pismo z (...( sygnalizujące przesłanie kopii żądanych dokumentów i informację, że treść zaskarżonego postanowienia "otrzymał tylko Pan K.". W piśmie nie zawarto informacji kiedy postanowienie to zostało doręczone. Do wspomnianego pisma dołączono: 1) kopię pisma Burmistrza Miasta W. z dnia (...( skierowanego do W.K., w którym jako załącznik wskazano kopię postanowienia znak: (...( z dnia (...(, którego jednak nie dołączono, 2) kopię spisu stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, 3) kopię postanowienia Burmistrza Miasta W. z dnia (...(, 4) kopię opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. z dnia (...( i z tej samej daty, 5) kopię postanowienia Starosty o odstąpieniu od nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jak wynika z powyższego opisu dokumentów, organ II instancji nie uzyskał odpowiedzi na pytanie kiedy postanowienie organu I instancji, na które wniesione zostało zażalenie, doręczone zostało W.K. W tym stanie sprawy wydanie w dniu (...( zaskarżonego postanowienia świadczy o niekonsekwencji organu II instancji, a przede wszystkim uchybia przepisowi art. 141 § 2 Kpa, w związku z którym na organie odwoławczym ciąży obowiązek sprawdzenia czy zażalenie wniesione zostało w terminie. Rozpatrzenie zażalenia na postanowienie organu I instancji złożone po upływie terminu określonego odpowiednio w art. 141 § 2 Kpa w sytuacji, gdy termin ten nie został przywrócony na wniosek strony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu wydanego z takim naruszeniem. W rozpatrywanej sprawie oczywiste jest, że brak odpowiednich ustaleń uniemożliwia Sądowi zajęcie stanowiska co do tego, czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Sąd rozważał możliwość wyjaśnienia tej kwestii w toku postępowania sądowego w trybie art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a., jednakże z powodu dostrzeżenia innych jeszcze uchybień proceduralnych, o których mowa będzie niżej, doszedł do przekonania, że postępowanie sądowe musiałoby zastąpić postępowanie wyjaśniające organu odwoławczego, na co przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zezwalają. Poza tym, wobec dość szerokiego spektrum zagadnień wymagających wyjaśnienia postępowanie dowodowe zainicjowane przez Sąd nie miałoby szans na realizację jego ustawowego celu jakim jest wskazane w art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. przyczynienie się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości bez nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie. Mianowicie, w świetle przestawionych Sądowi akt administracyjnych nie widomo jest kiedy tj. z jaką datą wydano postanowienie organu I instancji. Wątpliwość co do tej daty wypływa z następujących okoliczności: 1/ w aktach administracyjnych znajduje się tylko 1 egzemplarz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. Nr (...( opatrzony odciskami pieczęci tego organu oraz pieczęci radcy prawnego, a także odciskiem datownika informującym, że "wysłano (...(". Do postanowienia dopięto zszywaczem żółte potwierdzenie odbioru przesyłki przez Urząd Miasto w W. datowane przez Kancelarię Ogólną (...("; 2/ postanowienie to posiada poprawioną datę wydania, gdyż pierwotna data sporządzona pismem maszynowym: "(...(" została przekreślona długopisem i nad nią pismem ręcznym wpisano cyfry: "(...(", przy czym dwie pierwsze cyfry "09" zostały pogrubione i nie jest wiadomo kto, kiedy i w jakich okolicznościach poprawek tych dokonał; 3/ w aktach administracyjnych brak jest postanowienia o sprostowaniu daty wydania omawianego postanowienia Nr (...(; 4/ W.K. w zażaleniu, jako datę zaskarżonego postanowienia organu I instancji o wskazanym wyżej numerze konsekwentnie tj. dwukrotnie na pierwszej stronie oraz na stronie ostatniej w opisie załączników wskazał "(...("; 5/ w aktach brak jest dowodu doręczenia W.K. rzeczonego postanowienia; 6/ w "spisie akt w teczce" w poz. 11 wymienione jest: "Postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia (...( wraz z potwierdzeniem odbioru"; 7/ zaskarżone do Sądu postanowienie organu II instancji utrzymując w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia (...( i taka też data postanowienia organu I instancji zawarta jest w treści uzasadnienia postanowienia drugoinstancyjnego. Powyższe okoliczności wskazują na istotną rozbieżność co do daty postanowienia pierwszoinstancyjnego, a nadto świadczą o naruszeniu art. 113 § 1 Kpa regulującego przesłanki, tryb i sposób prostowania omyłek i błędów w decyzjach i postanowieniach. Skarżący, jak wynika to z zażalenia, jako załącznik dołączył zaskarżone postanowienie, jednakże załącznika tego brak jest w sprawie. W konsekwencji nasuwa się wątpliwość co do tożsamości aktu (postanowienia) zaskarżonego przez stronę i rozpatrzonego przez organ II instancji. W aktach sprawy (k.13 według numeracji dokonanej czerwonym długopisem) jest pismo organu I instancji adresowane do organu II instancji informujące o przesłaniu postanowienia Nr (...(wraz zażaleniem (...( W.K. "z dnia (...(". Jednakże na zażaleniu istotnie opatrzonym datą sporządzenia "(...(" odnotowano jako datę wpływu "(...(", przy czym nie zaznaczono, czy zażalenie wpłynęło do organu pocztą czy zostało złożone w Kancelarii (Biurze podawczym) organu. Reasumując, skoro nie wiadomo jest: - z jaką datą organ I instancji wydał swoje postanowienie, - kiedy postanowienie to zostało doręczone W.K., - kiedy i w jaki sposób skarżący złożył zażalenie, to wątpliwości co do kwestii terminowości wniesienia zażalenia są ewidentne i stanowią o istotnym naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego (art. 125 § 1, art. 7, 77 § 1 w związku z art. 125 § 1, art.113 § 2 Kpa) i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia celem ich wyjaśnienia i usunięcia. Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy P.p.s.a. niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Do czasu bowiem rozstrzygnięcia kwestii terminowości wniesienia zażalenia, przedwczesne jest rozpatrywanie zgodności z prawem merytorycznego stanowiska organów inspekcji sanitarnej orzekających w obu instancjach. Rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparte zostało o przepis art. 152 ustawy P.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art.205 § 2 i 3 tej samej ustawy.