II SA/Sz 306/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skarg M. M., J. M., K. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OZ 878/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego K.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2015 r. mocą, którego odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo zobowiązania skarżącego przez referendarza sądowego oraz Sąd I instancji do przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację materialną oraz przedłużania terminu do wykonania tego obowiązku, skarżący nie uczynił zadość wezwaniu. Sąd podkreślił, że wezwania obejmowały szereg pytań na które skarżący mógł udzielić odpowiedzi bez konieczności uzyskania dodatkowych dokumentów, jednakże mimo tego, nie uzupełnił żądanych braków przed Sądem I instancji jak również w postępowaniu wszczętym zażaleniem. Powyższe, wobec faktu niewykazania przez wnioskodawcę, iż spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 19 listopada 2015 r. K.L. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Wezwaniem referendarza z dnia 27 listopada 2015 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Jednocześnie w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarżący został zobowiązany do złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy: - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości (w tym rolnej) za rok 2015, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania w okresie ostatnich trzech miesięcy (np. gaz, woda, prąd) i innych niezbędnych wydatków z tego okresu, - wyciągów lub wykazów z zestawieniem operacji z posiadanego/ych przez skarżącego konta/kont bankowego/ych z ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2014, - kserokopii umowy zlecenia w zakresie pośrednictwa obrotu nieruchomościami, - kserokopii umowy spółki cywilnej A. W zakreślonym terminie skarżący przesłał urzędowy formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną, stopniem skomplikowania sprawy i brakiem wiedzy prawniczej. Dalej wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z nieletnim synem, posiada mieszkanie o powierzchni [...]m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (łąka) oraz samochód osobowy [...], o wartości ok. [...] tys. zł. Skarżący nie osiąga żadnego dochodu, a miesięczne koszty utrzymania to: opłaty czynszowe w wysokości [...] zł, opłaty za media – ok. [...] zł , ubezpieczenia ok. [...] zł. Nadto skarżący przedłożył umowę zlecenie z 2012 r. zawartą pomiędzy nim a A. w przedmiocie świadczenia na rzecz A. usług polegających na wykonywaniu czynności z zakresu obrotu nieruchomościami, przy czym w umowie tej wskazano, że zasady wynagrodzenia zostaną określone w załączniku, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. za budynek mieszkalny o pow. [...] m2 i grunty pozostałe w kwocie [...] zł, decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego za rok 2015 w kwocie [...] zł, fakturę VAT za prąd na kwotę [...] zł. Odnośnie pozostałych wymienionych w wezwaniu referendarza sądowego dokumentów wnioskodawca, z uwagi na konieczność ich skompletowania, zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu do 15 stycznia 2016 r. Pomimo przedłużenia przez referendarza sądowego terminu do dnia 15 stycznia 2016 r., skarżący żądanych dokumentów nie przedłożył. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Co istotne, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (jak w niniejszej sprawie), wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednakże polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także Sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest zatem dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy wskazać, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek nowych okoliczności uzasadniających zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy. Skarżący ponownie przedstawił jedynie fragmentaryczny wycinek informacji odnośnie swojej sytuacji materialnej i pomimo kolejnego wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. nie wyjaśnił swojej sytuacji finansowej. Z uwagi na fakt, że jest to kolejny wniosek kierowany do tut. Sądu skarżący miał świadomość ciążącego na nim w tym postępowaniu obowiązku precyzyjnego wykazania wszystkich okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy, a mimo to po raz kolejny uchylił się od jego wykonania. Jeżeli zaś od momentu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie powstaną okoliczności, które w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (a które to okoliczności strona powinna przedstawić w sposób nie budzący wątpliwości) referendarz sądowy – przy biernej postawie wnioskodawcy – nie ma jakichkolwiek podstaw do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego ponowny wniosek. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.