II SA/Sz 307/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie doprowadzenia do stanu poprzedniego części obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części ponad kwotę [...] ([...]) złotych II ustanowić radcę prawnego Pismem z dnia [...] r. J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie doprowadzenia do stanu poprzedniego części obiektu budowlanego. Zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału WSA wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, ewentualnie ponad kwotę 100 zł oraz ustanowienie radcy prawnego. Do pisma skarżący dołączył formularz prawa pomocy PPF. We wniosku (formularzu PPF) skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż nie posiada oszczędności, a uzyskiwane przez niego i małżonkę dochody nie pozwalają na przeznaczenie ich na opłaty sądowe. Dochody w całości przeznaczane są na pokrycie podstawowych potrzeb rodziny. Ponadto skarżący podał, że nie posiada zdolności kredytowej, żeby wziąć kredyt na cel zapłaty kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżący wskazał, że posiada wyłącznie mieszkanie komunalne. Nie ma oszczędności pieniężnych, nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył nadto, że uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto, zaś jego żona ok.[...] zł brutto. Łącznie na trzyosobową rodzinę dochód wynosi [...] zł brutto. Na ich utrzymaniu pozostaje pełnoletnia córka, która studiuje w trybie dziennym i nie posiada zatrudnienia. Miesięczne wydatki to : [...] zł wyżywienie, [...] zł czynsz, [...] zł opał, [...] zł media, [...] zł gaz, [...] zł telefony, [...] zł bilety, [...] zł woda, środki czystości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części ponad kwotę 100 zł i ustanowienia radcy prawnego. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 500 zł z tytułu wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie obowiązku ponoszenia tych kosztów z osoby inicjującej postępowanie sądowe we własnym imieniu na ogół społeczeństwa w formie podatków, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Sąd, rozpoznając przedmiotowy wniosek, dokonał analizy sytuacji finansowej, materialnej, bytowej skarżącego i jego rodziny, w wyniku której uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych, jak i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu stan majątkowy, w szczególności uzyskiwany dochód na trzyosobową rodzinę, pozwoli na uiszczenie przez skarżącego jednorazowo kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd zważył, że ze względu na spore wydatki miesięczne rodziny, skarżącego można uznać ich sytuację finansową za uniemożliwiającą zgromadzenie znacznych środków pieniężnych na potrzeby postępowania sądowego. Przede wszystkim Sąd zważył fakt, że oboje małżonkowie prowadzący wspólne gospodarstwo domowe posiadają zatrudnienie i dochód miesięczny w łącznej wysokości [...] zł brutto. Nie występuje zatem w rodzinie bezrobocie, sytuacja braku jakichkolwiek dochodów lub możliwości zarobkowania ze względu np. na stan zdrowia. Sąd wziął jednak pod uwagę miesięczne koszty utrzymania osoby dorosłej i mieszkania, takie jak koszty zakupu podstawowych artykułów żywnościowych i przemysłowych (np. środki czystości, ubrania itp.), opłaty za media, które są - w aktualnych realiach - znacznym obciążeniem finansowym dla budżetu domowego. Sąd zgodził się ze skarżącym, że kwota [...] zł brutto jest sumą akurat wystarczającą na bieżące, podstawowe utrzymanie trzech dorosłych członków rodziny, a wygospodarowanie dodatkowych środków na cel postępowania może nie być możliwe. Przy czym kwota 100 zł nie będzie stanowić znacznego obciążenia dla finansów rodziny. Mając na względzie powyższe Sąd uznał za zasadne przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części ponad kwotę 100 zł i ustanowienie radcy prawnego, o czym orzekł na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 4 P.p.s.a.