II SA/Sz 308/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-11-19
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który do dnia 30 czerwca 2004 r. otrzymywał dodatek za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego, przysługuje jego przywrócenie w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, mimo braku jego uwzględnienia w katalogu dodatków podlegających przywróceniu w nowym rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego nie podlega przywróceniu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, ponieważ nie został on uwzględniony w zamkniętym katalogu dodatków podlegających przywróceniu w § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. Brak takiego zapisu w nowym rozporządzeniu, mimo jego wcześniejszego istnienia na mocy poprzedniego rozporządzenia, oznacza utratę prawa do tego dodatku.Stan faktyczny
Skarżący, chorąży sztabowy T. S., domagał się przywrócenia dodatku za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Dodatek ten był mu wypłacany do 30 czerwca 2004 r., jednak po wejściu w życie nowych przepisów, które zniosły ten dodatek, organy administracji odmówiły jego przywrócenia, wskazując na zamknięty katalog dodatków podlegających przywróceniu. Skarżący argumentował, że narusza to jego prawa nabyte i zasadę nieretroaktywności prawa, a także powoływał się na telegram Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2008r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia dodatku za klasę kwalifikacyjną oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] odmówił przywrócenia dodatku za klasę kwalifikacyjną chorążemu sztabowemu T. S. pełniącemu zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej [...], zajmującemu stanowisko służbowe: podoficer informacji lotniczej - grupa uposażenia - 6, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że chor. szt. T. S. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej z wnioskiem o przywrócenie dodatku za klasę kwalifikacyjną, który był dodatkiem stałym wliczanym do uposażenia i wypłacany był do 30.06.2004r. Powyższą mistrzowską klasę kwalifikacyjną skarżący uzyskał rozkazem Dowódcy WLOP Nr [...] z dnia [...] roku. Zgodnie z § 25 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2000r., Nr 90, poz. 105 z późniejszymi zmianami) był wypłacany dodatek za posiadanie mistrzowskiej klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego w wysokości 18% uposażenia bazowego.
Organ wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia, stwierdzającego brak możliwości przywrócenia dodatku za posiadanie klasy kwalifikacyjnej w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, stanowił art. 80 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750)oraz § 8 ust 1 i § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 08 czerwca 2004r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141 poz. 1497).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł chor. szt. T. S.
W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, że mistrzowską klasę kwalifikacyjną uzyskał rozkazem Dowódcy WLOP Nr [...] z dnia [...] Zgodnie z § 25 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2000r. Nr 90, poz. 105 ) wypłacany był dodatek za posiadanie mistrzowskiej klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego w wysokości 18% uposażenia bazowego. W związku z wejściem w życie z dniem1 lipca 2004r. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2003r. Nr 179, poz. 1750) oraz rozporządzenia MON z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004r. Nr 141, poz. 1479) przedmiotowy dodatek został zniesiony.
Ponadto odwołujący się podniósł, że do dnia 30 czerwca 2004r. dodatek za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego był dodatkiem stałym do uposażenia i jako taki był wliczany do podstawy wymiaru emerytury. Pominięcie przez ustawodawcę w nowej ustawie oraz aktach wykonawczych do niej możliwości przywrócenia w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej wskazanego dodatku narusza, zdaniem skarżącego, jego prawa nabyte, jest również sprzeczne z zasadą nieretroaktywności działania prawa. Ponadto, w wyniku wprowadzenia nowych unormowań prawnych, złamana została konstytucyjna zasada tożsamości prawa poprzez wprowadzenie regulacji zbyt daleko ingerujących w podstawową treść prawa nabytego, które powinno podlegać ochronie. Odwołujący podniósł również, iż w związku z telegramem z dnia 2 czerwca 2004r. ówczesnego Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej gen. broni pil. R. O. został wprowadzony w błąd w wyniku zapewnienia, że funkcjonować będzie uzgodniona wewnątrzresortowo zasada przywracania w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej dodatków stałych, które żołnierz pobierał do dnia 30 czerwca 2004r. włącznie z tymi, które nie występują w ustawie z dnia 11 września 2003 r.
Z uwagi na przedstawioną argumentację, chor. szt. T. S. wniósł
o przywrócenie w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatku za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego, przez co urealnione zostaną jego dochody, tak jak
w przypadku kadry, której przywraca się dodatek za bezpośrednią obsługę samolotów.
Reasumując odwołujący się wniósł o przywrócenie w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatku za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego, przez co urealnione zostaną jego dochody, tak jak w przypadku kadry, której przywraca się dodatek za bezpośrednią obsługę samolotów.
Rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w Ś. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zasadnicze znaczenie dla oceny rozpatrywanego przypadku posiada § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, zawarty w przepisach przejściowych i końcowych powyższego rozporządzenia.
Zgodnie z jego brzmieniem, żołnierzowi zawodowemu, który w dniu 30 czerwca 2004r. otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych lub dodatek inspektorski, dodatek ten przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Na analogicznych zasadach, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przysługiwały będą żołnierzom, otrzymywane w dniu 30 czerwca 2004r. dodatki o charakterze stałym; dla personelu latającego, za służbę na morzu, desantowy, dla żołnierzy WSI
i Żandarmerii Wojskowej oraz za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych, które utracili oni w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2003r. oraz rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia. Jednocześnie organ zaznaczył, iż powyższy przepis zawiera zamknięty katalog dodatków stałych do uposażenia, przywracanych w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł , że w analizowanym zapisie § 26 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004r. nie występuje dodatek za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego, co uniemożliwia przywrócenie wskazanego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby.
Ponadto organ wskazał, iż z uwagi na obowiązujący stan prawny Dowódca 1 Brygady Lotnictwa Taktycznego, w zakresie posiadanych kompetencji, nie ma możliwości przywrócenia dodatku nie ujętego w § 26 rozporządzenia. Minister Obrony Narodowej, pomijając analizowany dodatek w katalogu dodatków, których pobieranie w dniu 30 czerwca 2004r. uprawnia do ich przywrócenia w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości dał wyraz swojej woli co do wykluczenia dodatku za klasę specjalisty wojskowego ze wskazanej kategorii dodatków.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie złożył T. S. zarzucając jej naruszenie norm praw materialnego poprzez błędną wykładnię § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.) "polegającą na przyjęciu, iż przywrócenie wypłaty dodatku o charakterze stałym wypłacanego danemu żołnierzowi do dnia 30 czerwca 2004r. prawo do którego utracił on prawo w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w ostatnim miesiącu pełnienia służby, nie dotyczy przywrócenia dodatku z tytułu posiadanej klasy specjalisty wojskowego". Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jaki i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi T. S. zakwestionował stanowisko organów wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji odmawiających przywrócenia dodatku z tytułu posiadania klasy specjalisty wojskowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z uwagi na to, że dodatku takiego nie przewiduje ustawa z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), a także § 26 i § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r.
W ocenie skarżącego organy dokonały błędnej wykładnia § 26 ust. 3 powołanego rozporządzenia z dania 8 czerwca 2004r., bowiem norma tego przepisu stanowi wyraźnie o konieczności przywrócenia wszelkich dodatków o charakterze stałym, które wypłacono na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie nowej ustawy z dnia 11 września 2003r., czyli do dnia 30 czerwca 2004r., co oznacza, że norma ta nie wyłącza żadnego dodatku.
Ponadto skarżący zaznaczył, że organy obu instancji powołują się jedynie na przepis § 26 w ogólności, jednocześnie pomijając fakt, że powyższy paragraf zawiera 3 ustępy, z których każdy posiada odrębną normę prawną. Istotny w ocenie skarżącego pozostaje fakt, że norma ta odsyła do wszelkich dodatków, które były wypłacane na podstawie rozporządzenia wymienionego w § 26 ust. 1, a więc rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy (Dz. U. Nr 90. poz. 1005 ze zm.). Natomiast na podstawie § 25 ust. 1 pkt 3 taki dodatek był wypłacany, a skarżący spełniał wymogi do jego wypłacania i takowy był mu wypłacany.
Zdaniem skarżącego słuszność powyższej wykładni potwierdza telegram Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia 3 czerwca 2004r., stanowiący załącznik do skargi, którego treść stanowi wskazówkę wykładni § 26 ust. 3 aktualnie obowiązującego rozporządzenia, gdyż wyraża on wolę prawodawcy, z kolei wykładania zaprezentowana w zaskarżonych decyzjach przeczy ratio legis § 26 ust. 3, wobec tego należy ją odrzucić.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi oraz utrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika, że przeprowadzone przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w Ś. oraz Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] postępowanie w przedmiocie przywrócenia chorążemu sztabowemu T. S. w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatku za klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego nie narusza przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przepisów ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wniosek chorążego sztabowego T. S. z dnia 21 grudnia 2007r. skierowany do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] dotyczył przywrócenia wnioskodawcy, w związku z jego zwolnieniem do rezerwy z dniem 31 stycznia 2004r., dodatku stałego za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego, który skarżący pobierał do lipca 2004r.
Okolicznością w sprawie bezsporną, wynikającą z akt administracyjnych sprawy, jest, iż skarżący otrzymywał do dnia 30 czerwca 2004 r. dodatek za uzyskanie mistrzowskiej klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego na podstawie § 25 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 90, poz. 1005 ze zm). Rozporządzenie to utraciło moc z dniem wejścia w życie (1 lipca 2004r.) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), wydanego na podstawie art. 80 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2004r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.).
Zgodnie z art. 80 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, która obowiązywała w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie dodatku za klasę kwalifikacyjną, żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego:
1) dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej;
2) dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo
w określonych jednostkach wojskowych;
3) dodatek za długoletnią służbę wojskową.
W myśl ust. 5b powołanego wyżej przepisu, żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki
w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania.
Zadaniem organu po wpłynięciu wniosku skarżącego o wypłatę dodatku za posiadanie klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego było rozstrzygnięcie, czy rzeczony dodatek, do którego skarżący uzyskał prawo pod rządami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r., a do którego prawo utracił
z dniem 1 lipca 2004r., czyli od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r. należy w świetle przepisów nowego rozporządzenia do tych dodatków o charakterze stałym, o których mowa w § 26 ust. 3 tego aktu prawnego.
Przepis ten stanowi, iż żołnierz zawodowy, który w dniu 30 czerwca 2004r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatków na podstawie przepisów rozporządzenia wymienionego w ust. 1, otrzymuje te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej.
Rozstrzygnąć zatem należało - w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 2000r.- czy skarżący posiadając prawo do dodatku stałego za posiadanie klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego, spełniał warunki do jego przywrócenia.
W powołanym rozporządzeniu prawodawca kwestię dodatków podlegających przywróceniu uregulował w § 9. Dodatek stały za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego nie został jednak zaliczony do tej kategorii dodatków, których utrata uprawnia do przywrócenia tego składnika uposażenia w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy powyższa regulacja prawna oznacza, że
z dniem utraty mocy obowiązującej rozporządzenia (z 30.06.2004r.) uprawniającego skarżącego do dodatku, którego wypłaty się domaga, nie istnieje podstawa do restytucji tego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej, albowiem prawodawca w derogowanym akcie prawnym nie zakwalifikował tego dodatku do kategorii dodatków podlegających przywróceniu.
Pełny katalog dodatków podlegających przywróceniu w ostatnim miesiącu pełnienia służby zawierają odpowiednio ust. 1 i 2 § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo zatem uznały, że skarżącemu T. S. nie przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatek za posiadanie klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego treści telegramu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia 3 czerwca 2004r. zauważyć należy, że pisma zawierające wskazówki co do stosowania konkretnie wskazanego rozporządzenia kierowane do podległych dowódców jednostek wojskowych przez organ najwyżej usytuowany w hierarchii, nie ma charakteru normatywnego i nie mieści się w katalogu powszechnie obowiązujących źródeł prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP.
Wydanie decyzji administracyjnej sprzecznej z treścią pisma powołanego przez skarżącego nie narusza zatem obowiązującego prawa i nie może stanowić podstawy do jej uchylenia.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło