II SA/Sz 309/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący M. i B. S. w skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nakładające na skarżących grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...]zł z powodu uchylenia się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...]r., tj. rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia garażu dwustanowiskowego na działce nr [...] w [...], zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wykonując zobowiązanie Sądu skarżący nadesłali na dwóch odrębnych formularzach PPF wnioski o przyznanie prawa pomocy. Biorąc jednak pod uwagę, że złożone dwa odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone przez małżonków, nadto zawierają identyczne żądanie i uzasadnienie, rozpoznano je jako jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków M. i B. S. podali, że utrzymują się wyłącznie z emerytury M. S., w wysokości ok. [...]zł, B. S. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Miesięczne wydatki to [...]zł wydatkowane na żywność, po [...] zł za prąd i gaz oraz [...]zł na zakup leków dla wnioskodawcy, który jest nieuleczalnie chory. Wnioskodawcy posiadają zadłużenia wobec ZUS na kwotę ok. [...]. zł, Urzędu Skarbowego – [...]zł i inne w wysokości ok. [...]zł. Pismem z dnia [...]r. wnioskodawcy zostali wezwani do nadesłania w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy : - oświadczenia, czy nadal są użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej położonej w [...]przy ul. [...], wskazania kto ponosi koszty jej utrzymania oraz przedłożenia dowodów określających ich miesięczna wysokość, a w przypadku zbycia przedłożenia kserokopii aktu notarialnego, - kserokopii ostatniej decyzji dot. podatku od wszystkich posiadanych nieruchomości, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z opieki społecznej w okresie ostatniego roku, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na zakup leków za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających posiadane zadłużenie. W odpowiedzi wnioskodawcy nadesłali wezwanie do zapłaty należności z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów za lata [...]w łącznej kwocie [...]zł, wystawione przez Burmistrza, obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości stanowiącej działki nr ewid. [...] o łącznej powierzchni [...]m2 położonej w [...], decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej przyznającą zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w [...]r. w wysokości [...] zł oraz decyzję przyznającą zasiłek okresowy z powodu bezrobocia od [...]r. do [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawcy wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący dysponują miesięcznym dochodem w wysokości ok. [...] zł. Wysokość dochodu oraz sytuacja rodzinna i materialna zmusza wnioskodawców do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Nadto z przesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawcy posiadają zadłużenia wobec różnych instytucji i z tego tytułu Ich majątek jest wystawiony na sprzedaż w drodze licytacji. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżących, uznać należy, że Ich wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie są Oni w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.