II SA/Sz 31/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-18
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie zmiany warunków zabudowy, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji przy stosowaniu art. 132 § 2 KPA?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, ponieważ organ pierwszej instancji rażąco naruszył art. 132 § 2 KPA, stosując tryb samokontroli i zmieniając własną decyzję, mimo że odwołanie strony nie zasługiwało na uwzględnienie w całości. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji powinien był przesłać sprawę do organu odwoławczego.Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy budynku. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Z. K. wniósł odwołanie, domagając się zmiany części graficznej decyzji. Burmistrz, stosując art. 132 § 2 KPA, uzupełnił załącznik graficzny, częściowo zmieniając decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, nie uwzględniając odwołania w całości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Asesor NSA Stefan Kłosowski Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu o d d a l a s k a r g ę
Z. K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji - rozbudowa istniejącej budowli - budynku usytuowanego na działce [...] oraz działek [...] obr. [...] przy ul [...].
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 104 kpa oraz art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), a także zgodnie z ustaleniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy i Miasta z dnia [...]r. Nr [...], (Dz.Urzędowy Woj. Gorz. Nr 13, poz. 100) oraz planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Starego Miasta w [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w [...] Nr [...] z dnia 06 kwietnia 1988r., (Dziennik Urzędowy Woj.Gorz. Nr 9, poz. 73) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji - rozbudowa istniejącej budowli - projektowanej do realizacji na terenie położonym w [...] przy ul. Nr [...] nr [...].
Szczegółowe warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zostały określone w załączniku opisowym nr 1 i graficznym nr 2 (mapa w skali 1: 500) stanowiących integralną część decyzji .
W załączniku graficznym – mapie zaznaczono m.in. nieprzekraczalną linię zabudowy i obowiązującą linię zabudowy.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. K. domagając się:
1/ zmiany decyzji w części graficznej w ten sposób, że zostaną usunięte znaki nieprzekraczalnej linii zabudowy umieszczone na zapleczu budynku położonego na działce nr [...],
2/ zmiany położenia niebieskiej linii w ten sposób żeby działka nr [...] była objęta szczegółowym planem V1.MN/UR/UH,
3/ jednoznaczne wyjaśnienie czy załącznik nr 2 stanowi integralną część decyzji czy tylko opinię architekta.
W uzasadnieniu odwołania Z. K. wskazał, że opisane wyżej znaki i linie umieszczono niezgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przedmiotowego terenu, gdyż w planie szczegółowym na zapleczu budynku położonego na działce nr [...] nie ma nieprzekraczalnej linii zabudowy. Ponadto zapis planu V1.MN/UR/UH obejmuje także działkę nr [...].
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 132 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. K, zmienił w części decyzję z dnia [...]r., [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "Rozbudowa istniejącej budowli – budynku" usytuowanego na działce [...] oraz [...], w następujący sposób:
uzupełnić załącznik graficzny nr 2 w/w decyzji w zakresie:
- znak: "nieprzekraczalne linie zabudowy, w części tylnej budynku istniejącego
jest niewłaściwy; obowiązuje oznaczenie budynki istniejące do zachowania"
- linia niebieska jest linią rozgraniczenia terenów o różnym sposobie użytkowania
i ściśle określoną. Zaznaczono dodatkowo granice terenu V1.MN.UR.UH oraz
kolorem: szarym - komunikacją pieszą, zielonym - zieleń urządzoną i parkową.
Załącznik graficzny stanowi integralną część decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , pozostałe warunki określone w decyzji i załącznikach nr 1 i 2 pozostają bez zmian.
Z. K. w odwołaniu od tej decyzji wniósł o jej zmianę w sposób zgodny z wnioskami zawartymi w odwołaniu. Odwołujący się zarzucił, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że organ I instancji uznał, iż odwołanie z dnia 6 października 2003r. zasługuje na uwzględnienie w całości. Dlatego na podstawie art. 132 kpa zmienił swoją decyzję. Jednakże dokonanymi zmianami znaczne pogorszył sytuację strony odwołującej się, zatem tak wydana decyzja jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa. W odwołaniu wniósł bowiem o całkowite usunięcie z załącznika nieprzekraczalnej linii zabudowy, a organ I instancji częściowo zmienił decyzję, tym samym nie uwzględnił odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1pkt 2 i art. 132 § 1 w zw. z art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 42 ust. 1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym po rozpoznaniu odwołania Z. K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy , z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie I instancji.
Organ odwoławczy jak wynika to z uzasadnienia decyzji stwierdził, że zaskarżona decyzja z [...]r. nie jest prawidłowa. Dokonana na skutek uwzględnienia przez organ I instancji odwołania strony w trybie art. 132 § 1 kpa, zmiana załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, powinna obejmować całość żądania zawartego w odwołaniu.
Kolegium wskazało, że w początkowej fazie postępowania w trybie tzw. samokontroli organ, który wydał decyzję, bada własne postępowanie polegające n ponownym rozpoznaniu i rozpatrzeniu sprawy oraz na ustaleniu, czy dotychczas zajęte stanowisko może być zmienione. Tak więc organ ten winien ustosunkować się do treści odwołania, w tym również do wnioskowanych dowodów. W zależności od dokonanych ustaleń i oceny żądań zawartych w odwołaniu organ może dojść do następujących wniosków, że:
1/ żądanie strony jest uzasadnione w całości,
2/ żądanie strony może być uwzględnione tylko w części,
3/ odwołanie jest niezasadne.
Tylko w pierwszym przypadku organ uprawniony jest do wydania nowej decyzji, której uchylił lub zmieni zaskarżoną decyzję, w pozostałych przypadkach obowiązany jest przesłać odwołanie organowi odwoławczemu.
Organ odwoławczy podniósł, że w rozpoznawanej sprawie organ i instancji nie uwzględnił w całości żądań skarżącego w zakresie załącznika graficznego /tj. usunięcie nieprzekraczalnej linii zabudowy/ i dlatego nie powinien stosować trybu za art. 132 § 2 kpa. Przepis ten uprawnia organ, który wydał zaskarżoną decyzję do jej uchylenia lub zmiany, pod warunkiem uwzględnienia odwołania w całości. Niespełnienie tego warunku, nawet w mniejszym zakresie prowadzi do decyzji nieważnej.
Dlatego Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, a postępowanie I instancji w zakresie zmiany decyzji w trybie art. 132 kpa zostaje umorzone /art. 138 § 1 pkt 2 kpa/. W ten sposób decyzja z dnia 27 października 2003r. jako wydana z rażącym naruszeniem prawa zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego, a do oceny Kolegium w odrębnym postępowaniu odwoławczym pozostaje będąca przedmiotem wcześniejszego odwołania decyzja z dnia [...]r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji.
Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 105 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta , sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do postawienia organowi administracji zarzutu naruszenia prawa i wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, wydając decyzję w dniu [...]r., [...] powołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 132 § 2 kpa. Przepis ten pozwala organowi, który wdał zaskarżoną decyzję, na dokonanie samokontroli i uchylenie bądź zmianę własnej decyzji, jednakże tylko wtedy , gdy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie.
Natomiast jeżeli organ ten uzna, że odwołanie tylko częściowo jest słuszne, to nie wolno mu dokonywać żadnych zmian w decyzji /jak to miało miejsce w niniejszej sprawie/ i w takim wypadku odwołanie wraz z aktami sprawy należy przesłać do organu odwoławczego. Nie postępując w ten sposób, organ I instancji rażąco naruszył art. 132 kpa, co prawidłowo dostrzegł organ odwoławczy i dał temu wyraz w swoim rozstrzygnięciu.
W tym miejscu należy wskazać, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie zgodnie z treścią art. 138 kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 kpa.
Ze względu bowiem na rozwiązanie przyjęte w art. 138 § 1 pkt 2 organ odwoławczy nie może stwierdzić nieważności decyzji, bo nie dopuszcza takiej możliwości w postępowaniu odwoławczym.
Jednakże w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa obowiązany jest decyzję organu I instancji uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie. Wydanie przez organ odwoławczy w takich przypadkach decyzji merytorycznej - czego domagał się skarżący – merytoryczno-reformatoryjnej czy decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania przez organ I instancji byłaby rażącym naruszeniem prawa, będącym podstawą stwierdzenia nieważności takiej decyzji organu odwoławczego.
Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowani przepis art. 105 § 1 kpa, bowiem bezprzedmiotowe stało się postępowanie w zakresie zmiany decyzji w trybie art. 1322 kpa.
Podkreślić też należy, że wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji organu I instancji z dnia 27 października 2003r. pozwoliło na merytoryczne rozpatrzenie w odrębnym postępowaniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 24 września 2003r. Nr 51/03.
Mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ , skarga podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło