II SA/Sz 310/11

Dnia 9 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. którym organ ten podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie skierowania D. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień z zakresu kat. [...], [...] i [...] prawa jazdy. D. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na to postanowienie, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca rozszerzył swój wniosek o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od ponad [...] nie posiada stałego źródła utrzymania i pracuje tylko dorywczo, a dochody które uzyskuje nie pozawalają mu na poniesienie kosztów postępowania w sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach D. B. podał, że mieszka z żoną ([...] lat) i [...] letnim synem żony, a na własnego syna ([...] lat) płaci alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie, przy czym nikt z członków rodziny nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Jako adres zamieszkania wnioskodawca wskazał mieszkanie położone w [...] przy ul. [...], a jako adres do doręczeń dom położony w [...] przy ul. [...]. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię swojego zeznania podatkowego PIT-[...] za [...] r. oraz dwie informacje o dochodach i pobranych zaliczkach PIT-[...] za [...] r. wystawione przez Spółkę A. oraz Spółkę B. Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów tj: - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego żony rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii ostatnich decyzji dotyczących podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oraz przy ul. [...], - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie ww. nieruchomości z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy żona otrzymuje alimenty na syna i w jakiej wysokości, oraz dowodów potwierdzających płacenie przez skarżącego alimentów na syna, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że żona jest osobą bezrobotną, - oświadczenia dotyczącego rodzaju wykonywanych prac dorywczych oraz dowodów potwierdzających dochody uzyskane z tych prac z okresu ostatnich sześciu miesięcy, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku. Skarżący na wezwanie to nie odpowiedział. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżący w złożonym wniosku podał, że mieszka z żoną i jej synem, na własnego syna płaci alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie, przy czym jedynym źródłem utrzymania rodziny są prace dorywcze wnioskodawcy. Skarżący nie podał jakiego rodzaju prace dorywcze wykonuje ani jaki dochód z nich uzyskuje. Wnioskodawca oświadczył, że on ani nikt z członków rodziny nie posiada żadnych nieruchomości. Nie wyjaśnił do kogo należy mieszkanie w [...] w którym mieszka, ani dom w [...] do którego kierowana jest zaadresowana do niego korespondencja. Nie udokumentował jakichkolwiek kosztów utrzymania tych nieruchomości. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wnioskodawca jest prokurentem Spółki C., oraz, że opłacił wpis od skargi na postanowienie Komendanta Policji w kwocie [...] zł z konta bankowego Spółki A. Oświadczenia złożone przez skarżącego budziły wątpliwości, a wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych pozwalających na rozwianie tych wątpliwości. Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. Należy zatem uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.