II SA/Sz 310/15

Dnia 29 marca 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych Wyrokiem z dnia 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu wybudowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], bez pozwolenia na budowę. W dniu 2 lutego 2016 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata ustanowionego z wyboru, złożył skargę kasacyjną. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. został skazany na karę[..] lat pozbawienia wolności, obecnie przebywa w ZK, nie pracuje, a jedynym jego dochodem jest emerytura w kwocie [...]zł miesięcznie, z której komornik sądowy zajął kwotę [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom (nie podał jego powierzchni ani wartości szacunkowej), nie ma innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. Ze złożonego wniosku oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem zabudowanej działki nr [...] położonej. Obecnie jest osobą osadzoną w ZK , gdzie nie pracuje. Wnioskodawca otrzymuje jednak emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie, częściowo zajętą przez komornika sądowego. Do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota [...] zł miesięcznie. Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanki ustawowej stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uznania, by skarżący znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Skarżący, będąc osobą pozbawioną wolności, nie ponosi koniecznych kosztów swojego utrzymania. Posiada natomiast dochody pozwalające na ponoszenie kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej jego skargą. Skarżący korzysta z pomocy pełnomocnika ustanowionego z wyboru i dotychczas uiszczał należne opłaty sądowe w sprawie, łącznie [..] zł. Ponadto, z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 7 marca 2016 r. Sąd zwrócił skarżącemu kwotę [..]zł, tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Z powyższych względów wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.