II SA/Sz 311/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NS A Danuta Strzelecka - Kuligowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza na rzecz skarżącej G. G. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 września 2000r. na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm.), art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku E. Z. w sprawie budowy schodów drewnianych w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] udzielił pozwolenia na wznowienie wstrzymanych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. robót przy budowie schodów drewnianych, bowiem E. Z. wykonała czynności nakazane w decyzji z dnia [...]r. G. G. pismem z dnia [...]r. domaga się wznowienia postępowania zakończonego wyżej opisaną ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w oparciu o art. 145 § Ipkt4,5i6kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że nie istnieją podstawy prawne do wznowienia postępowania. Odwołanie od decyzji złożył pełnomocnik G. G., wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. Pełnomocnik skarżącej wskazuje, "iż wbrew twierdzeniom Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zmiany, polegające na budowie schodów drewnianych dokonane zostały przez E. Z. bez wymaganej zgody i wbrew protestom G. G.". Nadto podaje, że wydana decyzja zezwalająca na dokończenie rozpoczętych robót, która stała się ostateczną, nie może być uznana za decyzję wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż została oparta na materiale dowodowym i okolicznościach, które nie były zgodne z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym. Wskazuje jednocześnie, że G. G. nie była nigdy stroną takiego postępowania i nigdy nie została zawiadomiona jako strona o wszczęciu postępowania, ani o wydanej w tym zakresie decyzji. Zważywszy na przedstawione powyżej okoliczności, a w szczególności na fakt pozbawienia G. G. udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na zabudowę schodów i pozwolenia na ich użytkowanie, uzasadniony jest wniosek odwołującej się o wznowienie postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca podnosi również, że postępowanie powinno być wznowione w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż wydana decyzja została oparta na błędnie ustalonym stanie faktycznym, dotyczącym kwestii użytkowania piwnicy, w której wykonane zostały przedmiotowe schody. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skierowana została do osoby nie będącą stroną w sprawie, a mianowicie do E. Z, która nigdy nie była współwłaścicielem w/w nieruchomości, była jedynie prawnym opiekunem swojego [...]-letniego syna A. J., a zatem w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa zachodzi również z tego tytułu okoliczność pominięcia strony w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy uznał, że argumenty skarżącej nie stanowią przesłanek do wznowienia postępowania jak również do uchylenia decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . W zgromadzonych aktach znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, wskazujące, że skarżąca G. G. osobiście odebrała w dniu [...]r. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , nakazującą E. Z. wykonanie niezbędnych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, jak również w dniu [...]. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, udzielającą pozwolenia na wznowienie robót. Skarżąca G. G. brała więc czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Argumenty skarżącej, dotyczące przesłanek do wznowienia postępowania, oparte na przepisach kpa, zawartych w art. 145 § 1 pkt 5, nie zostały poparte żadnymi dokumentami, które zmieniałyby stan faktyczny ustalony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji. Podnoszona również przez skarżącą okoliczność, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kierowana była do osoby, która nie była stroną w sprawie, gdyż nigdy nie była współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości a jedynie reprezentowała swojego [...]-letniego syna A. J, nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Przepisy prawa budowlanego w przypadku samowolnego wykonywania robót budowlanych odnoszą się do sprawcy popełnionej samowoli. Zatem w przedmiotowej sprawie jurysdykcji tych przepisów podlega E. Z. i do niej kierowane były w toku postępowania decyzje. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zasadna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła G. G., która wskazuje, iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. wydana została z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 kpa poprzez przyjęcie, iż skarżąca G. G. brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu a nadto, że jej argumenty dotyczące przesłanek wznowienia nie zostały poparte żadnymi dokumentami, które zmieniałyby stan faktyczny ustalony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , co stanowi naruszenie art. 6-10 kpa oraz art. 75 § 1, 77 § 1, 78, 80 i 81 kpa. Skarżąca wskazując na powyższe naruszenie domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Uczestniczka postępowania E. Z. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie zastępuje właściwego organu w merytorycznym orzekaniu co do istoty sprawy, lecz bada czy zaskarżony akt (decyzja lub postanowienie) odpowiada przepisom prawa materialnego i przepisom procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art.; 145 § 1 pkt ł ustawy z dnia 3 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) lub nie powoduje konieczności stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej samej ustawy (określanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) - sąd skargę oddala. Natomiast w przypadku ustalenia, że zaskarżona decyzja (postanowienie) dotknięta jest istotną wadą prawną, sąd - odpowiednio do rangi stwierdzonego naruszenia prawa - taki wadliwy akt uchyla albo stwierdza jego nieważność. Wyjaśnić też trzeba, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Analiza zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji wskazują, iż decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 149 § 3 kpa i art. 151 kpa. Organy odmówiły wznowienia - na wniosek G. G. - postępowania zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. udzielająca E. Z. pozwolenia na wznowienie robót przy budowie schodów drewnianych w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. W tym miejscu należy podkreślić, że w strukturze postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją można wyróżnić dwie fazy tego postępowania. Pierwsza z nich skoncentrowana jest na ocenie formalnych podstaw wznowienia, a kończy ją postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) łub decyzja o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W tej fazie postępowania chodzi o ustalenie, czy zachodzą wymagania ustawowe dla wznowienia postępowania, to znaczy, czy żądanie zgłoszone zostało przez stronę (art. 147 kpa), czy powołuje ona podstawy wznowienia, którymi mogą być tylko podstawy określone w art. 145 kpa. Druga natomiast faza procedury dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną następuje wyłącznie po wydaniu postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 kpa - stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko to ostatnie postępowanie obejmuje (art. 151 kpa) wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy, z możliwością odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa organ administracji państwowej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi faktyczny brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Jeżeli zatem organ ustalił, że nie występuje żadne z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wydały decyzję na podstawie art. 149§3 kpa odpowiadającą pierwszej fazie postępowania z przyczyn dotyczących drugiej już fazy postępowania wznowieniowego. O tym bowiem, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogły być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149§1 i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa, anie art. 149§3 kpa. Uwzględniając stwierdzone naruszenie prawa, na mocy art. 145 § 1 pkt lc, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.