II SA/Sz 317/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W. .j kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. O. powołując się na przesłankę braku udziału strony w postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 4 kpa, złożyła w dniu [...]r. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] położonej w obrębie [...], zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...]r. [...]. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku W. O. wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] w obrębie [...] zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...]r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...]r., zatwierdzony został projekt podziału działki nr [...] stanowiącej własność W. O., w związku z projektowaną inwestycją polegającą na budowie obwodnicy w ciągu drogi krajowej nr [...]. Następnie Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, po wznowieniu postępowania na wniosek W. O, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r. w sprawie podziału działki nr [...] obręb [...], z powodu braku podstaw, o których mowa w art. 145 § 1 kpa. Organ ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że W. O. otrzymała decyzję zatwierdzającą projekt podziału wraz z wykazem zmian gruntowych i mapą, za pośrednictwem poczty w dniu [...]r., na co jest w aktach sprawy potwierdzenie. Na etapie prac geodezyjnych, jak również po otrzymaniu decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] wnioskodawczyni nie zgłaszała żadnych uwag oraz nie złożyła odwołania od decyzji. Decyzja o podziale stała się prawomocna i na jej podstawie wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów. Wnioskodawczyni nie została wprawdzie zawiadomiona o wszczęciu postępowania, ale otrzymała decyzję, dlatego organ I instancji uznał, że strona brała udział w przedmiotowym postępowaniu. Udział ten był wprawdzie niepełny, a zauważone uchybienia mogłyby stanowić podstawę do kwestionowania przedmiotowej decyzji w zwykłym trybie, a nie trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania. Organ I instancji podniósł też, że we wznowionym postępowaniu zapewnił stronom czynny udział. W toku postępowania W. O. złożyła pismo, z treści którego wynika, że dotyczy ono szczególnie wykupu nieruchomości do realizacji budowy obwodnicy. W tych okolicznościach organ I instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji W. O. wniosła o uchylenie bądź zmianę poprzez orzeczenie o uchyleniu decyzji dnia [...]r. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że nie podpisywała zwrotnego potwierdzenia doręczenia decyzji z dnia [...]r. Skoro nie otrzymała tej korespondencji, to nie mogła brać udziału w postępowaniu o podział. Odwołująca się zarzuciła też, że tylko właściciel nieruchomości może wystąpić z wnioskiem o jej podział w celu wydzielenia z nieruchomości gruntów pod drogi publiczne. Decyzja o podziale jest krzywdząca, gdyż będzie mieszkała pomiędzy dwiema drogami, a to jest niebezpieczne i szkodliwe dla zdrowia. Zarzuciła ponadto, że przy wydaniu decyzji podziału naruszony został art. 97 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. O., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 151 § 1 pkt 1 kpa stwierdził, że podziela ustalenia organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do uchylenia decyzji. W szczególności nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż decyzja Wójta Gminy została doręczona W. O. w dniu [...]r. za pośrednictwem poczty. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom strony, że nie podpisała zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, gdyż na dokumencie tym widnieje Jej imię i nazwisko, a listonosz swoim podpisem potwierdził, że osobiście odebrała przesyłkę. Organ orzekający wskazał, że ani Kolegium, ani organ I instancji nie posiada kompetencji do badania czy podpis na dokumencie jest prawdziwy, czy też został sfałszowany. Organami uprawnionymi do badana takich spraw jest policja i prokuratura, a orzeczenie wydaje Sąd powszechny. O ile strona uzyska orzeczenie o sfałszowaniu podpisu może żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że po wznowieniu postępowania, w pierwszej kolejności bada się czy zachodzą przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji, której wznowienie dotyczy. O ile stwierdzi istnienie takich przesłanek, dopiero wówczas bada prawidłowość samej decyzji. W przeciwnym przypadku nie może kontrolować decyzji. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, dlatego zarzuty odnoszące się do decyzji z dnia [...]r. nie mogły być rozpatrzone. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. O. wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosi o rozpatrzenie całej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. Zaskarżona decyzja zapadła we wznowionym postępowaniu na wniosek W. O. z dnia [...]r., powołujący się na przesłankę braku udziału strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...], określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z art. 148 § 1 kpa wynika, że podanie o wznowienie postępowaniu wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tak więc w przypadku tej przesłanki /z art. 145 § 1 pkt 4 kpa/, strona jest limitowana terminem 1 miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania, który stosowne do przepisów art. 148 § 1 i 2 kpa – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji . Organ I instancji – jak wynika to zarówno z postanowienia o wznowieniu postępowania jak i z uzasadnienia decyzji – nie badał zachowania terminu do wniesienia podania, podobnie jak organ odwoławczy. Ustalenie czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa, ma istotne znaczenie dla dopuszczalności wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, tym bardziej, że zachodzi wątpliwość czy termin ten został zachowany. Na rozprawie przed sądem administracyjnym pełnomocnik skarżącej oświadczył wprawdzie, że o wydanej decyzji podziałowej skarżąca dowiedziała się dopiero w dniu [...]r. podczas rozprawy w sprawie wywłaszczenia nieruchomości, gdy tymczasem wobec treści "Protokołu rokowań" znajdującego się w aktach administracyjnych z dnia [...]r. sporządzonego przy udziale skarżącej i przez nią podpisanego, można dojść do wniosku o niezachowaniu terminu z art. 148 § 2 kpa. Okoliczność ta wymaga zbadania i wyjaśnienia, bowiem wszczęte postępowanie w przedmiocie wznowienia dokonane z naruszeniem przepisów o wznowieniu, może prowadzić do ustalenia naruszenia art. 148 § 2 kpa, a zatem do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 16 § 1 kpa zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, przepisy dotyczące nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych, jako stanowiące wyjątek od tej zasady, podlegają wykładni ścisłej. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2000r. w sprawie I SA 855/99, że jeżeli w toku wznowionego postępowania okaże się, iż z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając w postępowaniu instancyjnym organ władny jest zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa i uchylając wadliwą decyzję pierwszej instancji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W świetle powyższego poglądu niewyjaśnienie przez Kolegium kwestii czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, nie tylko mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w przypadku stwierdzenia spóźnienia wniosku dawałoby podstawę Sądowi do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Dlatego nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, Sąd mając na uwadze art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. wyszedł poza granice skargi i uchylił zaskarżoną decyzję, a nie orzekał o jej nieważności, bowiem w stanie faktycznym tej konkretnej sprawy bez uprzedniego wyjaśnienia okoliczności istotnych przez organ odwoławczy, rozstrzygnięcie dalej idące /stwierdzenie nieważności/ byłoby przedwczesne. Z przytoczonych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 powyższej ustawy.