II SA/Sz 317/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. i A. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności o d d a l a skargę. Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 2 ust.2 w związku z art. 1 ust.2 i 5 pkt 2a ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299 ze zm./, art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego-odmówił A. i M. Ż. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w obrębie [...] oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...] m2, wpisanej do Księgi Wieczystej KW Nr [...], w udziale [...] części jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 1 ust.2 i 5 pkt 2a ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i wskazał, że przepisy tej ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli udział w tym prawie nie został ustanowiony po dniu 31 października 1998r. oraz wszyscy współużytkownicy wieczyści nieruchomości gruntowej złożą zgodny wniosek o przekształcenie. W toku postępowania organ ustalił, że jednym ze współużytkowników wieczystych nieruchomości jest osoba prawna Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...]. W tej sytuacji uznano, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji A. i M. Ż. wnieśli o jej uchylenie. Odwołujący się wskazali, że wniosek o przekształcenie nieodpłatnie złożyli w czasie obowiązywania ustawy o przekształceniu nieodpłatnym. Pomimo tego Prezydent Miasta odmówił przekształcenia. Wskazali też, że zgodnie z ustawą istnieje możliwość nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonych na Ziemiach Odzyskanych. Ustawa nie reguluje czy jest to dom mieszkalny czy mieszkanie spółdzielcze. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust.2 i 5 pkt 2a ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz., 1299 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania A. i M. Ż. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał, identycznie jak organ I instancji, obowiązujący i mający zastosowanie stan prawny oraz ustalił tożsamy stan faktyczny. Z ustaleń tych wynika, że udział w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w [...] części przysługuje osobie prawnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...]. Wojewoda podniósł, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do nabycia uprawnienia przez jednego ze współużytkowników nieruchomości, będącego osobą prawną, czyni niemożliwym nabycie przez skarżących prawa własności nieruchomości, ponieważ ich sytuacja prawna jest ze sobą ściśle powiązana istotą i charakterem przysługującego im prawa. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że skarżący mogą ubiegać się o nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze sprzedaży tj. w oparciu o ustawę z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2004r. Nr 261, poz. 2603). A. i M. Ż. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący podnieśli, że w dacie złożenia wniosku przepisy ustawy dawały możliwość nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ I instancji oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie podejmując żadnych czynności złamały zasady prawne, a tym samym skarżący zostali pozbawieni prawa do nieodpłatnego przekształcenia i przeniesienia własności czyli uwłaszczenia. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zakres kompetencji sądów administracyjnych określony został w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). W myśl tego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, Sąd eliminuje taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że skarżący uważają, iż stan prawny obowiązujący w dacie złożenia wniosku dawał podstawy do nabycia przez nich udziału we własność przedmiotowej nieruchomości, a z powodu opieszałości organów prawa tego zostali pozbawieni. W związku z tak rozumianą skargą wyjaśnić zatem trzeba, że w dacie wniosku skarżących tj. w dniu [...]r. obowiązywała ustawa z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - w brzmieniu objętym tekstem jednolitym Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.. Zakres podmiotowy tej ustawy określony został w art. 1 ust.1, zgodnie z którym "ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi". Podkreślenia wymaga, że kolejne normy art. 1 zawarte w ustępach 2,3, 4 i 5, również adresowane były do osób fizycznych. Z przepisu tego wynika zatem, że ustawy tej nie stosuje się do podmiotów nie będących osobami fizycznymi. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, ten bowiem stan prawny mają obowiązek uwzględniać organy administracji publicznej orzekające w poszczególnych instancjach /art. 6 Kpa/. Jak wynika z podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, Wojewoda orzekał na podstawie art. 1 ust.2 i ust.5 pkt 2a wyżej wskazanej ustawy o przekształceniu (...). Wbrew twierdzeniom skarżących brzmienie art. 1 wskazanej ustawy w okresie od złożenia przez nich wniosku do wydania decyzji ostatecznej nie uległo zmianie. Tak więc przyczyną wydania decyzji negatywnej nie była sugerowana skargą, zawiniona przez organy opieszałość w rozpatrzeniu wniosku, lecz brak podstaw prawnych umożliwiających w konkretnym stanie faktycznym pozytywne załatwienie podania. Bezsporne jest w sprawie, że skarżący są właścicielami lokalu Nr [...] w budynku przy ul. [...] i współużytkownikami wieczystymi w części [...] nieruchomości gruntowej przy ul. [...]. Poza skarżącymi współużytkownikami tej nieruchomości są inne osoby fizyczne, będące właścicielami lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku posadowionym na tej nieruchomości oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". W myśl art. 1 ust.5 pkt 2acyt. ustawy, warunkiem sine gua non, przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności w przypadku wielości współużytkowników wieczystych, jest istnienie po stronie każdego ze współużytkowników wieczystych prawa do przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności zgodnie z ust.2 art. 1. Jeśli zatem wśród współużytkowników wieczystych jest podmiot nie będący osobą fizyczną np. spółdzielnia mieszkaniowa, która jest osobą prawną, to przekształcenie którego domagają się skarżący nie jest możliwe, bowiem przepisy ustawy obowiązującej w dacie orzekania (podobnie jak i w dacie wniosku) -miały zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych. Wobec powyższego brak jest podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a zatem do uwzględnienia skargi. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.