II SA/Sz 319/16

Dnia 12 września 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 18 lutego 2016 r. Z. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania dotyczącego bramy wjazdowej posesji przy ul. [...]. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. Sąd oddalił skargę. Skarżąca w ustawowym terminie złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podała, że wraz z mężem, 22 letnim synem i 15 letnią córką mieszka w domu o pow. 180 m2 stanowiącym jej własność (o wartości [...] zł), a jedynym dochodem rodziny jest dochód z pracy syna wynoszący [...] zł miesięcznie. Stałe wydatki i zobowiązania rodziny wnioskodawczyni wynoszą: energia elektryczna [...] zł, gaz [..] zł, telefon i internet [...]zł, opłata za użytkowanie wieczyste [..] zł rocznie, ubezpieczenie majątku [...] zł rocznie. Wezwaniem z dnia 6 lipca 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie 7 dni: - dowodów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na utrzymanie domu oraz innych niezbędnych wydatków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich kont bankowych dorosłych domowników, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczeń z powiatowego urzędu pracy potwierdzających, że skarżąca i jej mąż są osobami bezrobotnymi, - zaświadczenia potwierdzającego wysokość dochodów syna skarżącej, - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., - zaświadczenia z właściwej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat. W odpowiedzi na wezwanie Z. S. przedłożyła kopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., kopię faktur za energię elektryczną, wodę, oraz potwierdzenia transakcji za gaz, II i III raty podatku od nieruchomości i z tytułu ubezpieczenia, wykonanych z rachunku bankowego S. K. Skarżąca przedłożyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. z którego wynika, że wnioskodawczyni i jej mąż w 2015 r. nie uzyskali żadnego dochodu. Ponadto, zaświadczenie Prezydenta Miasta, z którego wynika, że skarżąca nie pobiera świadczeń rodzinnych na córkę, ale w lipcu 2016 r. pobrała świadczenie wychowawcze w kwocie [...] zł. W dniu 2 sierpnia 2016 r. Z. S. przedłożyła wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od 27 kwietnia 2016 r. do 25 lipca 2016 r., wyciąg z konta bankowego syna za okres od 1 maja 2016 r. do 1 sierpnia 2016 r., oraz kopie rachunków do umowy zlecenia nr [...] zawartej przez syna. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna złożyć oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, oświadczenie o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Z oświadczenia skarżącej wynika, że wraz z mężem, 22 letnim synem i 15 letnią córką mieszka w należącym do niej domu, a jedynym dochodem rodziny jest dochód z umowy zlecenia syna za prowadzenie lekcji języka norweskiego. Z przedłożonych na wezwanie wyciągów z rachunku bankowego syna wnioskodawczyni nie wynika jednak, by rzeczywiście ponosił on koszty utrzymania rodziny. Z wyciągów tych wynika, że uzyskiwane środki przeznacza on przede wszystkim na własne potrzeby. Comiesięcznie płaci on ok. [..] zł za usługi mobilne w Orange, w dniu 27 czerwca 2016 r. zapłacił za studia w EWSPA [..] zł i [...]zł za legitymację, w dniu 29 lipca 2016 r. zapłacił w sklepie Levis [...] zł, w Kappahl [...] zł i LPP Cropp [...] zł. Z wyciągu nie wynika, by ponosił koszty utrzymania rodziców i siostry. Z przedłożonych dowodów wynika, że wydatki na utrzymanie domu wnioskodawczyni dokonywane były z rachunku bankowego jej matki S. K. Z jej konta dokonano płatności za energię elektryczną, gaz, ubezpieczenie majątku, podatek od nieruchomości. Osoba ta również, jako dorosły domownik, odbierała przesyłki adresowane do skarżącej w trakcie postępowania administracyjnego, oraz sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni nie podała jednak, by matka zamieszkiwała z jej rodziną. Skarżąca, w oświadczeniu o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach złożonym na urzędowym formularzu nie wspomniała o prowadzonej działalności gospodarczej, dopiero wezwana o zaświadczenie z urzędu pracy wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła, z jakich powodów działalność ta nie przynosi zysku i dlaczego w takim razie nie została zawieszona. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Ze złożonego wniosku oraz przedłożonych dowodów nie wynika, z czego utrzymuje się skarżąca, jej mąż i córka. Wnioskodawczyni posiada własny dom o wartości [...] zł i zarówno ona jak i jej mąż prowadzą działalność gospodarczą nie przynoszącą dochodów. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło, że syn wnioskodawczyni ma własne dochody, ale nie potwierdziło, że środki te przeznacza na utrzymanie rodziców i siostry. Nie jest jasne, czy S. K. zamieszkuje ze skarżącą i dlaczego to za pośrednictwem jej rachunku bankowego wnioskodawczyni dokonuje prawie wszystkich płatności, mimo posiadania własnego konta bankowego. Mimo braku dochodów, skarżąca nie pobiera świadczeń rodzinnych. Przeprowadzone postępowanie nie pozwoliło na ustalenie, jaka jest rzeczywiście sytuacja finansowa wnioskodawczyni. W tej sytuacji należało uznać, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych czy też częściowych kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej jej skargą. Skarżąca udokumentowała wprawdzie wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, ale nie wskazała źródła pochodzenia środków ponoszonych na utrzymanie domu i rodziny. Uniemożliwiło to rzetelne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów należało uznać, że skarżąca nie wykazała, by rzeczywiście znajdowała się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Dlatego wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.