II SA/Sz 32/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-03-23

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów i oświadczeń niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niewykonanie takiego wezwania uniemożliwia sądowi dokonanie pełnej oceny sytuacji wnioskodawcy i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
E. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca podał, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z pomocy rodziny i znajomych. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, jednak wnioskodawca nie wykonał tego wezwania. W konsekwencji, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych (ze względu na wcześniejsze zwolnienie) i odmówił ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówić ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ odmówić ustanowienia adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym druku PPF E. J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach złożonego wniosku podał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, nadto w [...] r. uległ wypadkowi wskutek którego doznał złamania kości piszczelowej, co spowodowało konieczność hospitalizacji i leczenia, które trwa do chwili obecnej. Ponadto w związku z depresją oraz nerwicą wnioskodawca pozostaje pod opieką lekarzy psychiatrów. Z uwagi na powyższe stan zdrowia nie pozwala mu na osiąganie dochodów, skutkiem czego utrzymuje się z pomocy rodziny i znajomych. Wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, wyżywieniem i utrzymaniem ponoszą jego rodzice. W okresie rehabilitacji skarżący uczestniczy w szkoleniu finansowanym ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych w ramach którego zdobywa wiedzę niezbędną do pracy na stanowisku [...] . Nadto skarżący zaznaczył, że Sądowi jest znana jest jego sytuacja majątkowa, ponieważ w postanowieniem z dnia [...] r. Sąd udzielił mu prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata z urzędu. Nadto ze złożonego oświadczenia wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwaniem z dnia 17 lutego 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, tj.: - zaświadczenia ze Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w przedmiocie wysokości opłat za posiadane mieszkanie oraz stanie aktualnych wpłat z tego tytułu, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (np. gaz, prąd, woda) oraz innych niezbędnych wydatków ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanego/ych przez skarżącego konta bankowego/kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu bądź zaświadczenia z którego wynika, że skarżący nie może aktualnie z powodów zdrowotnych podjąć zatrudnienia, - oświadczenia rodziców wnioskodawcy w przedmiocie udzielanej mu pomocy finansowej wraz z dowodem potwierdzającym wysokość uzyskiwanych przez nich miesięcznie dochodów, - rachunków ponoszonych kosztów rehabilitacji w[...] . w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy. Powyższego wezwania skarżący nie wykonał. Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego (referendarza sądowego) wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji musi liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentów dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy ( post. NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11). W niniejszej sprawie wobec uznania zawartych we wniosku informacji za niewystarczające, zobowiązano wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni, określonych dokumentów i oświadczeń pozwalających na pełną ocenę jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie pozytywnych przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący pomimo upływu zakreślonego terminu zobowiązania referendarza sądowego nie wykonał, co uniemożliwia dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak jest jakichkolwiek dowodów uprawdopodobniających, że skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Pomimo deklarowanej trudnej sytuacji finansowej, nie ma on żadnych zaległości w opłatach za mieszkanie, czy media, stać go na rehabilitację w prywatnej klinice. Twierdzenia wnioskodawcy, że utrzymuje się on z pomocy finansowej rodziców, bez ich poparcia określonymi dokumentami należy traktować jako równoważne z brakiem wyjaśnienia źródeł pozyskiwania środków pieniężnych. W konsekwencji informacje zawarte w formularzu PPF nie stanowią wystarczającej podstawy do oceny zdolności płatniczych strony. Reasumując, wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących sytuacji majątkowej, co powoduje, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło