II SA/Sz 32/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-04-06

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem ogródków gastronomicznych, stanowi naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego gminy?
Ratio decidendi
Zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem ogródków gastronomicznych, nie stanowi naruszenia prawa własności ani przekroczenia władztwa planistycznego gminy, jeśli jest uzasadniony potrzebami kształtowania ładu przestrzennego i estetyki miejscowości, a także pozostaje w racjonalnej proporcji do chronionych wartości. Gmina ma prawo władczo kształtować politykę przestrzenną, w tym ograniczać prawo własności, o ile działa w granicach prawa i z poszanowaniem zasady proporcjonalności.
Stan faktyczny
Skarżący L. A. F. zakwestionował uchwałę Rady Gminy Mielno dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności § 44 ust. 4, który ograniczał możliwość zabudowy jego działki do ogródków gastronomicznych. Skarżący argumentował, że zakaz ten uniemożliwia mu dotychczasowe wykorzystanie nieruchomości pod handel sezonowy w obiektach tymczasowych, co stanowi naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Rada Gminy odmówiła uchylenia przepisu, wskazując na potrzebę uporządkowania przestrzeni i estetyki miejscowości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi L. A. F. na uchwałę Rady Gminy Mielno z dnia 30 października 2014 r., nr LX//611/2014 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy Mielno w obrębie ewidencyjnym Mielno w obszarze przyległym do ulicy Chrobrego oddala skargę. Uchwałą z dnia 30 października 2014 r. Nr LX/611/14 Rada Gminy Mielno -przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części gminy Mielno dla obszaru przyległego do ul. Chrobrego. Wezwaniem złożonym w siedzibie organu w dniu [...] r. L. A. F. zwrócił się o usunięcie naruszenia prawa poprzez uchylenie § 44 ust. 4 uchwały. Wskazał, że zapis ten dotyczy należącej do niego działki nr [...] uniemożliwiając jej zabudowę obiektami tymczasowymi, w tym obiektami handlu sezonowego lokalizowanymi na czas nie dłuższy niż 120 dni. Nieruchomość ta od 1997 r. do 2015 r. w sezonie letnim była zawsze wykorzystywana pod usługi i handel w obiektach tymczasowych, ponieważ zlokalizowana jest w ścisłym centrum M. w rejonie o intensywnym wykorzystaniu handlowo-usługowym. Plan dopuszcza na tej działce lokalizację jedynie ogródków gastronomicznych na czas nie dłuższy niż 120 dni, integralnie związanych z działalnością gastronomiczną prowadzoną w zabudowie trwałej, wyłączając przy tym inne usługi a także możliwość budowy tymczasowych obiektów budowlanych. Stanowi to nieuzasadnione przekroczenie przez Gminę granic władztwa planistycznego i w sposób bezprawny godzi w prawo własności nieruchomości. Uchwałą Nr XXVII/318/16 z dnia 26 października 2017 r. (doręczoną pełnomocnikowi L. A. F. w dniu 3 listopada 2016 r.) Rada Gminy Mielno odmówiła uwzględnienia wezwania. W dniu 1 grudnia 2016 r. właściciel działki nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na § 44 uchwały Nr LX/611/14 Rady Gminy Mielno z dnia 30 października 2014 r., żądając jego uchylenia. Zarzucił wydanie uchwały z naruszeniem: 1) art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa własności w sposób naruszający zasadę proporcjonalności, 2) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przekroczenie przyznanych gminie granic władztwa planistycznego na skutek dowolnego i nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności skarżącego w sposób istotny. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż § 44 uchwały uniemożliwia mu całkowicie zabudowę, zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie należącej do niego działki w sposób stosowany dotychczas, tj. pod lokalizację tymczasowych obiektów budowalnych, w tym obiektów handlu sezonowego lokalizowanych na czas nie dłuższy niż 120 dni. Nieruchomość skarżącego do 2015 r. w sezonie letnim zawsze była wykorzystywana pod handel i usługi w obiektach tymczasowych ponieważ znajduje się w ścisłym centrum M. w rejonie o intensywnym wykorzystaniu handlowo-usługowym. Specyfika M. w istocie wyklucza całoroczne użytkowanie nieruchomości na cele określone dla terenu elementarnego B5.U,MN bowiem sezon turystyczny trwa od połowy czerwca do końca sierpnia każdego roku. Z tych przyczyn zabudowa tymczasowa do 120 dni ma racjonalne i ekonomiczne uzasadnienie i była dotychczas rokrocznie realizowana. Skarżący ma zamiar w dalszym ciągu budowę taką realizować. Budowa obiektów trwałych całorocznych, bez możliwości zabudowy tymczasowej, jest ekonomicznie nieuzasadniona, bo przez znaczną część roku obiekty takie nie są użytkowane, jedynie generują koszty ich utrzymania. Dlatego uzupełniająca zabudowa tymczasowa ma dla skarżącego tak istotne znaczenie. Wymuszenie w planie miejscowym budowy wyłącznie obiektów całorocznych, w sytuacji braku zapotrzebowania na takie obiekty i usługi z nimi związane, jest nieuzasadnionym przekroczeniem władztwa planistycznego godzącym w sposób bezprawny w prawo własności skarżącego. Prawo do zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy, stanowi element prawa własności, a regulacje planistyczne na równi z innymi regulacjami ustawowymi są elementem ograniczającym to prawo i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Art. 31 ust. 1 Konstytucji dopuszcza możliwość ingerencji w konstytucyjne prawa jednostki jedynie w sytuacji, w której występuje funkcjonalny związek ograniczenia praw jednostki z realizacją wskazanych w art. 31 ust. 3 wartości (bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób). Przepis ten stawia przed prawodawcą każdorazowo wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania ingerencji w zakres prawa bądź wolności jednostki. Chodzi tu o środki niezbędne w tym sensie, że chronić one będą określone wartości w sposób lub w stopniu, który nie mógłby być osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Niezbędność to również skorzystanie ze środków jak najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa i wolności ulegają ograniczeniu. Ingerencja w sferę statusu jednostki musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. W ocenie skarżącego, Rada Gminy uchybiła zasadzie proporcjonalności, w całości pomijając badanie rozmiaru i uciążliwości ingerencji postanowień planu w prawo własności nieruchomości znajdujących się na obszarze nim objętym. Zapisy planu nie pozwalają na dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości i przekraczają zakres władztwa planistycznego w istotny sposób naruszając chronione Konstytucją prawo własności skarżącego. Jedynie możliwość lokalizowania zabudowy tymczasowej, dotychczas dominującej na przedmiotowym terenie, jest funkcjonalna i dostosowana do potrzeb zarówno właściciela jak i klientów oraz specyfiki klimatu i sezonowości świadczenia usług na polskim wybrzeżu i jest ekonomicznie uzasadniona. Rada Gminy nie wskazała w uzasadnieniu uchwały jakichkolwiek wartości chronionych wprowadzonymi, a kwestionowanymi ograniczeniami, co przesądza o tym, że dokonana ingerencja w prawo własności skarżącego jest bezprawna i winna zostać uchylona. W ocenie skarżącego zapis § 44 ust. 4 świadczy o nieuzasadnionym traktowaniu nieruchomości na obszarze objętym planem, skoro dla innych obszarów o takim samym lub podobnym przeznaczeniu Gmina przewidziała możliwość zabudowy tymczasowej i tymczasowego zagospodarowania terenu np. § 15 ust. 4, § 22 ust. 4, § 23 ust. 4, § 26 ust. 4, § 85 czy 86 ust. 4. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska (poprzednio Rada Gminy) wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wyjaśniła, że plan którego skarga dotyczy wszedł w życie w dniu 8 stycznia 2015 r. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniła, że faktycznie zapisy planu zakazują tymczasowego zagospodarowania terenu oraz lokalizacji tymczasowych obiektów na terenie elementarnym A.33.U, który obejmuje m. in. działkę nr [...], za wyjątkiem dopuszczonej lokalizacji ogródków gastronomicznych na czas nie dłuższy niż 120 dni, integralnie związanych z działalnością gastronomiczną prowadzoną w zabudowie trwałej, o powierzchni nie większej niż 50% powierzchni dostępnej dla klientów w zabudowie trwałej. Rozwiązanie to ma swoje uzasadnienie. Obszar objęty planem jest położony w centrum miejscowości przy jej głównej ulicy. Przy ulicy C. umiejscowione są budynki użyteczności publicznej, między innymi Urząd Miejski. Ulica ta jest jedynym traktem dla samochodów ze wschodu na zachód. Chodniki położone w pasie drogowym pełnią rolę głównego nurtu spacerowego i komunikacyjnego dla mieszkańców i turystów. Droga ta znajduje się w zarządzie Powiatu K., a więc możliwości oddziaływania Gminy na ten obszar metodami pozaplanistycznymi są mocno ograniczone. Dodatkowym, za to bardzo ważnym argumentem przemawiającym za przyjętymi zapisami planu jest to, że od 1 stycznia 2017 r. miejscowość M. i U. stały się miastem M. Do zadań organów gminy należy ustalenie przeznaczenia terenów poprzez określenie ich funkcji. Gmina może, pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Zaskarżona uchwała jest przykładem takiego działania. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] położona jest przy głównej ulicy M. – ulicy K., zaraz przy głównym wejściu na plażę. Ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mielno zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Mielno nr XXXI/224/97 z dnia 7 listopada 1997 r. zmienionym uchwałą nr XLIV/459/10 z dnia 27 kwietnia 2010 r. wynika, że należy uporządkować funkcjonalnie i estetycznie i podnieść jakość tej przestrzeni. Konsekwencją tego są zapisy planu, które na całym obszarze wprowadzają zakaz tymczasowego zagospodarowania terenów oraz lokalizacji tymczasowych obiektów budowalnych (vide § 12 uchwały). Podkreślenia wymaga też to, że z uzasadnienia uchwały inicjującej procedurę planistyczną wynikała konieczność sporządzenia planu z uwagi na brak wpływu Gminy na niekontrolowany rozrost handlu sezonowego w szczególności na lokalizację obiektów tymczasowych wzdłuż najważniejszych ulic miejscowości, potrzeba ustalenia zasad lokalizacji obiektów tymczasowych handlu sezonowego w najważniejszych obszarach miejscowości M., brak wpływu na postępowanie administracji budowlanej w kwestii wyrażania zgody na lokalizację obiektów tymczasowych, konieczność ochrony ekspozycji walorów krajobrazowych jeziora J. Ustalenia kwestionowane w skardze odpowiadają zapisom zawartym w studium. Procedura planistyczna została przeprowadzona zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a projekt planu został zaopiniowany przez właściwe organy. Kwestionowany przez skarżącego § 44 planu przeznacza w całości należąca do niego działkę pod zabudowę usługową, w tym handlu i gastronomii z dopuszczeniem lokalizacji mieszkania. Przeznaczenie to odpowiada dotychczasowej funkcji terenu. Jeżeli jednak w ocenie skarżącego, korzystanie z działki w sposób dotychczasowy będzie niemożliwe lub istotnie ograniczone w związku z uchwaleniem planu miejscowego, przysługują mu roszczenia określone w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie uzasadnia to natomiast uchylenia ustaleń planu. Jak podniósł skarżący, jego nieruchomość położona jest w ścisłym centrum M. w rejonie o intensywnym wykorzystaniu handlowo-usługowym, przy drodze prowadzącej do głównego zejścia na plażę, zatem uzasadnione jest przeznaczenie tej nieruchomości na cele zabudowy usługowej, w tym gastronomii i handlu, jak to ma miejsce w kwestionowanym planie miejscowym. Działka nr [...] zabudowana jest budynkiem całorocznym w zabudowie szeregowej. Tym bardziej więc zasadne jest dbanie w tym obszarze o ład przestrzenny i wprowadzenie zapisów zakazujących lokalizowania tymczasowych obiektów substandardowych. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że specyfika M. wyklucza w istocie całoroczne użytkowanie nieruchomości na cele zabudowy usługowej. Na terenie M. powstaje coraz więcej obiektów usługowych całorocznych i tym samym nieuzasadnione i niczym nie udowodnione jest twierdzenie o sytuacji braku zapotrzebowania na całoroczne obiekty i usługi z nimi związane. Władztwo planistyczne gminy nie zostało w żaden sposób przekroczone. Błędne jest także twierdzenie skarżącego o nieuzasadnionej nierówności w traktowaniu właścicieli nieruchomości. Zapisy przywołanych w skardze uregulowań planu przewidują takie same zagospodarowanie jak w będącym przedmiotem skargi § 44 ust. 4 w formie ogródków gastronomicznych. Bezzasadnym byłoby dopuszczenie na tym terenie dodatkowo tymczasowych urządzeń rekreacyjnych z uwagi na wielkość nieruchomości na terenie A.33.U zajętych w większości pod zabudowę szeregową. Nieprawdą jest, że na terenach o takim samym lub podobnym przeznaczeniu zezwolono na lokalizację zabudowy tymczasowej. Władztwo planistyczne jest wynikającą z art. 3 ust. 1 ustawy kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne określanie przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. W zakres władztwa planistycznego wchodzi również, z mocy art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie w miejscowym planie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy prywatnych podmiotów w sposób odbierany przez nich jako niekorzystny, ale nie musi to być połączone z przekroczeniem granic władztwa planistycznego. Prawo własności, mimo iż jest najsilniejszym prawem podmiotowym korzystającym z gwarancji ustawowych i konstytucyjnych, nie ma charakteru absolutnego i nieograniczonego. Ograniczenia te dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3. Własność może być ograniczona, tyle że w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności tj. zakazem ingerencji w sferę praw i wolności jednostki nadmiernej w stosunku do chronionej wartości. Ingerencja w prawo własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Takim przypadkiem jest właśnie zakaz lokalizowania obiektów tymczasowych w celu dbałości o ład przestrzenny i estetykę miejscowości i w żadnym stopniu nie przeszkadza to w prowadzeniu działalności usługowej w obiektach stałych. Nie polega na prawdzie twierdzenie skarżącego, że zabudowa tymczasowa jest zabudową dominującą na tym terenie. Na rysunku planu wyraźnie widać, że na terenie oznaczonym jako A.33.U dominuje zabudowa stała całoroczna. Plan miejscowy został opublikowany w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 8 grudnia 2014 r. pod poz. 4891, zatem jest zgodny z przepisami prawa w tym z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164 poz. 1587) i z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działania organu stanowiącego Gminy nie przekroczyły granic władztwa planistycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc objęta jest zakresem art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę tej skargi stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie wymogi formalne do wniesienia skargi zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wystosowanym przez skarżącego do Rady Gminy. Następnie, w przepisanym do tego terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. skarga została wniesiona do Sądu. Rozważenia wymagała kwestia interesu prawnego skarżącego oraz jego naruszenia zaskarżonym aktem, tj. uchwałą Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy w obrębie ewidencyjnym M., w obszarze przyległym do ulicy C. Jako przedmiot skargi skarżący wskazał § 44 opisanej wyżej uchwały z dnia 30 października 2014 r., w szczególności ust. 4 tego przepisu, który ma brzmienie: "sposoby i terminy tymczasowego zagospodarowania, urządzanie i użytkowania terenów – zgodnie z § 12 – dopuszcza się lokalizację ogródków gastronomicznych na czas nie dłuższy niż 120 dni, integralnie związanych z działalnością gastronomiczną prowadzoną w zabudowie trwałej o powierzchni nie większej niż 50 % powierzchni dostępnej dla klientów w zabudowie trwałej". Skarżący w swej skardze eksponuje powyższy zapis jako przedmiot skargi. Należy jednak wskazać, iż podnoszone i kwestionowane przez skarżącego ograniczenia jego praw właścicielskich wynikają przede wszystkim z § 12 uchwały, o treści "Sposoby i terminy tymczasowego zagospodarowania urządzania i użytkowania terenów – na całym obszarze planu zakazuje się tymczasowego zagospodarowania terenów oraz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (w tym obiektów handlu sezonowego lokalizowanych na czas nie dłuższy niż 120 dni), poza zagospodarowaniem i zabudową tymczasową dopuszczoną w ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego reguluje kwestie związane z przeznaczeniem i zagospodarowaniem nieruchomości. Ze swej istoty zatem ogranicza i "narusza" prawo własności, które jest prawem rzeczowym, bezwzględnie obowiązującym. Uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego organ jest obowiązany chronić prawo własności i ograniczać je może jedynie w niezbędnym zakresie, podyktowanym potrzebami czy interesami ogółu. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżącemu przysługuje prawo własności zabudowanej działki nr [...], położonej na terenie oznaczonym w zaskarżonym planie symbolem A33.U z czego wynika jego interes prawny w zaskarżeniu planu. Należało zatem ustalić, czy zakwestionowana uchwała narusza interes prawny skarżącego. Należy przez to rozumieć konieczność wykazania przez skarżącego, że w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego prawo podmiotowe lub uprawnienie. Niewątpliwie wskazany przez skarżącego § 44 ust. 4 planu, dopuszczający na działce skarżącego tymczasowe zagospodarowanie terenu jedynie w formie ogródków gastronomicznych, ogranicza jego prawo do swobodnego zagospodarowania nieruchomości. Jednak samo naruszenie interesu prawnego w takim jego rozumieniu, dające stronie prawo do zaskarżenia aktu prawa miejscowego nie oznacza jeszcze konieczności uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi przez Sąd powstaje dopiero wówczas, gdy Sąd stwierdzi, iż naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane jednocześnie z naruszeniem przepisów powszechnie obowiązującego prawa. O ile w niniejszej sprawie można mówić o naruszeniu interesu prawnego skarżącego, ponieważ wyłączenie możliwości lokalizacji na jego działce innych, poza ogródkami gastronomicznymi, obiektów tymczasowych ogranicza władztwo nad nieruchomością, o tyle nie można stwierdzić, by ograniczenie to jest niezgodne z prawem, czyli narusza obowiązujące normy powszechnie obowiązującego prawa. Należy zgodzić się ze skarżącym, iż prawo własności jest w Rzeczypospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1). Doznaje ono jednak ograniczeń w określonych sytuacjach. Dopuszcza je sama Konstytucja stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Oznacza to zakaz nadmiernej, w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane zgodnie z przepisami ustawowymi. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 951 ze zm.) upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których ustalane jest przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art.3 ust. 1 i art. 20 ustawy), w konsekwencji określając sposób wykonywania prawa własności danej nieruchomości. Zgodnie z koncepcją władztwa planistycznego, mającą umocowanie w przepisie art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem. W pojęciu władztwa planistycznego mieszczą się zatem wprowadzone przez plany miejscowe ograniczenia prawa własności. Zainteresowane podmioty nie mogą więc oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień, a jedynie dostosuje się do żądań właścicieli nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym planem lub w bezpośrednim sąsiedztwie (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995 r., sygn. IV SA 346/93, publ. ONSA 1996/3/125). Do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, oraz z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub rozporządzania rzeczą - nie oznacza ingerencji w istotę jego prawa własności. Zaskarżony plan - w omawianym zakresie - w istocie nie zmienia przeznaczenia terenu oznaczonego symbolem A33.U, na którym znajduje się nieruchomość stanowiąca własność skarżącego, albowiem teren ten zachowuje przeznaczenie pod zabudowę usługową, w tym pod handel i gastronomię, dopuszczając lokalizację lokalu mieszkalnego oraz zabudowy tymczasowej związanej z lokalizacją ogródka gastronomicznego, spełniającego określone w § 44 ust. 4 planu parametry. Ustanowienie w planie ograniczenia w postaci zakazu lokalizacji innych tymczasowych obiektów budowlanych w realiach niniejszej sprawy nie może być oceniane jako niezgodne z prawem, skoro plan dopuszcza lokalizację tymczasowych ogródków gastronomicznych. Należy też mieć na uwadze, iż zapisy planu, które na całym obszarze wprowadzają zakaz tymczasowego zagospodarowania terenów oraz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych, są konsekwencją przyjętych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Mielno zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Mielno nr XXXI/224/97 z dnia 7 listopada 1997 r., zmienionym uchwałą Rady Gminy Mielno nr XLIV/459/10 z dnia 27 kwietnia 2010 r., głównych kierunków zmian i przekształceń zabudowy m.in. dla centrum M. - ulicy C. Zgodnie z zapisami zawartymi w tym studium, należy uporządkować funkcjonalnie i estetycznie oraz podnieść jakość przestrzeni, m.in. ulicy C. w M., poprzez harmonijne uzupełnienie zabudowy wzdłuż ulic i placów stanowiących główne elementy reprezentacyjne i ciągi wielofunkcyjne, obiektami usługowymi i mieszkaniowymi, kształtować nową zabudowę wzdłuż wyszczególnionych ulic i skrzyżowań (w tym. ul. C.) w sposób tworzący spójną kompozycję przestrzenną, podkreślającą charakter miejsca, w tym poprzez wysokiej jakości rozwiązania architektoniczne i materiałowe, indywidualne, atrakcyjne i spójne urządzanie przestrzeni o charakterze reprezentacyjnym, w szczególności poprzez wprowadzanie małej architektury, zieleni, oświetlenia, a także staranności komponowania posadzek placów i chodników, modernizację jezdni. Także w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazano jako cel jej uchwalenia - umożliwienie prowadzenia spójnej polityki przestrzennej w najbardziej atrakcyjnej miejscowości gminy M. Sąd nie ma wątpliwości, że nieuporządkowane lokalizowanie w reprezentacyjnych punktach centrum M. obiektów tymczasowych, na którą to lokalizację gmina dotychczas nie miała w istocie znaczącego wpływu, w żadnym razie nie służyło opisanym wyżej celom kształtowania zabudowy. Sąd nie podziela zaprezentowanego w skardze poglądu, że wyłączenie możliwości lokalizowania tymczasowej zabudowy nastąpiło bez wskazania jakichkolwiek wartości chronionych wprowadzonymi ograniczeniami. Jak wyżej wyjaśniono – wartości te zostały wskazane. Za nietrafny należało również uznać zarzut nierównego traktowania nieruchomości na obszarze objętym planem, z uwagi na zezwolenie na lokalizację zabudowy tymczasowej i tymczasowego zagospodarowania terenu w § 15 ust. 4, 22 ust. 4, 23 ust. 4, 26 ust. 4, 85 ust. 4 czy 86 ust. 4 uchwały. Nie ulega bowiem wątpliwości, że § 12 tej uchwały – co do zasady - zakazuje lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (w szczególności obiektów handlu sezonowego na całym obszarze planu. Wskazane przez skarżącego przepisy dopuszczają wyłącznie tymczasowe urządzenia rekreacyjne lokalizowane zgodnie z liniami zabudowy na czas nie dłuższy niż 120 dni, z wyjątkiem urządzeń generujących hałas lub urządzeń pneumatycznych i trampolin o wysokości powyżej 3 m), jak również lokalizację ogródków gastronomicznych, integralnie związanych z działalnością gastronomiczną prowadzoną w zabudowie trwałej, o powierzchni nie większej niż 50 % powierzchni dostępnej dla klientów. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym m.in. zakazy w zakresie zabudowy. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, zakazów wprowadzonych zaskarżoną uchwałą w omawianym zakresie, jako realizacji powołanego wyżej przepisu, nie sposób uznać za ograniczenie prawa własności ponad miarę, z naruszeniem zasady proporcjonalności oraz obowiązującego prawa. Nie sposób przy tym zgodzić się ze skarżącym, że opisane powyżej ograniczenia całkowicie uniemożliwiają mu zabudowę, zagospodarowanie, urządzanie i użytkowanie jego nieruchomości w dotychczasowy sposób. Istniejący na jego działce budynek w kwestionowanym planie w całości przeznaczony został pod zabudowę usługową, w tym pod handel i gastronomię, z dopuszczeniem lokalizacji mieszkania. Odpowiada to dotychczasowej funkcji tego terenu. Wprowadzone ograniczenie polega jedynie na braku możliwości wykorzystywania nieruchomości pod handel i usługi w obiektach tymczasowych (z wyłączeniem ogródków gastronomicznych). Mając na względzie, że działka nr [...] położona jest w ścisłym centrum M., w rejonie o intensywnym wykorzystaniu handlowo-usługowym, przy drodze prowadzącej do głównego zejścia na plażę, uzasadnione było przeznaczenie jej w planie miejscowym na cele zabudowy usługowej, w tym handlu i gastronomii. Dbałość o ład przestrzenny uzasadniała wprowadzony zakaz zabudowy tymczasowej (poza ogródkami gastronomicznymi) w analizowanym obszarze i nie ograniczyła prawa własności nieruchomości w sposób istotny i nadmierny. Należy przypomnieć, że działka skarżącego jest zabudowana budynkiem (całorocznym) w zabudowie szeregowej Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego uważa, że specyfika M. wyklucza całoroczne użytkowanie nieruchomości na cele zabudowy usługowej, w sytuacji gdy nieruchomość taką posiada i wykorzystuje na ten cel. Skarżący nadal może prowadzić na terenie swojej nieruchomości działalność handlową i usługową, w tym w formie ogródków gastronomicznych. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone zapisy miejscowego planu nie naruszają obowiązujących w dacie podjęcia uchwały przepisów prawa. Wprowadzone w uchwale rozwiązania uzasadnione są potrzebami kształtowania ładu przestrzennego, a gmina nie nadużyła przyznanego jej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, że skarga jest niezasadna i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło