II SA/Sz 320/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF małżonkowie K. S. i Z. S. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu żądania podali, że z uwagi na sytuację majątkową i brak środków nie stać ich na uiszczenie opłaty od skargi. Z uzasadnienia wniosku wynika, że małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, są właścicielami mieszkania o powierzchni 65,50m2 o wartości rynkowej w dacie zakupu [...] zł oraz dysponują oszczędnościami wynoszącymi [...] zł. Małżeństwo ma miesięcznie do dyspozycji kwotę w wysokości [...] zł netto na którą składa się emerytura skarżącej wynosząca [...] zł oraz emerytura skarżącego w kwocie [...] zł. Miesięczne zobowiązania stałe i wydatki to: podatek od nieruchomości [...] zł, ubezpieczenie PZU obojga małżonków – [...] zł, woda i kanalizacja – [...] zł, śmieci – [...] zł, media i telefony – [...] zł, prąd – [...] zł, gaz – [...] zł, ubezpieczenie samochodu – [...] zł, drewno na opał – [...] zł, wyżywienie – ok. [...] zł, leki – ok. [...] zł, środki czystości – ok. [...] zł, pozostałe artykuły przemysłowe oraz odzież. W wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego zobowiązującego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń potwierdzających opisaną we wniosku sytuację wnioskodawców, skarżący przesłali wyciąg z konta bankowego K. S. obejmujący okres od stycznia do marca 2017 r., decyzję ZUS z dnia 1 marca 2017 r. o waloryzacji emerytury Z. S., której wysokość do wypłaty od marca 2017 r. wynosi [...] zł, decyzję ZUS z tej samej daty o waloryzacji emerytury K. S., której wysokość do wypłaty od marca 2017 r. wynosi [...] zł, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2017 ustalającą podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł za budynki gospodarcze o pow. 21,96m2, budynki mieszkalne o pow. 78,04m2 oraz grunty pozostałe o pow. 682,50m2, fakturę za gaz, z której wynika, że opłata za marzec 2017 r. wyniesie [...] zł, za kwiecień, maj i czerwiec b.r. – [...] zł, zawiadomienie, że wysokość opłat za odpady wynosi [...] zł, a za wodę i ścieki – [...] zł, dowód opłaty polisy za ubezpieczenie samochodu w wynoszącej z tytułu jednej raty [...] zł (łącznie dwie raty). Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie można uznać aby taka sytuacja zachodziła w przypadku wnioskodawców. Jak wynika z treści wniosku wnioskodawcy utrzymują się ze świadczeń emerytalnych wynoszących łącznie [...] zł netto, zauważyć również należy, że na dzień złożenia wniosku posiadali oszczędności w wysokości [...] zł. Przy takiej wysokości dochodu, ich miesięczne stałe zobowiązania w styczniu b.r. wyniosły [...]zł (podatek od nieruchomości – [...] zł, orange – [...] zł, odpady – [...] zł, media – [...] zł, prąd- [...] zł, leki – ok. [...] zł), w lutym b.r. – [...] zł (Blue media – [...] zł, orange – [...] zł, odpady – [...] zł, woda i ścieki – [...] zł, gaz – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł), w marcu b.r. – [...] zł (Blue Media – [...]zł, orange – [...] zł, woda i ścieki – [...] zł, odpady – [...] zł, gaz – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł). Do powyższych kwot doliczyć należy wydatki w kwocie ok. [...] zł na żywność, koszty zakupu drewna i odzieży, co miesięcznie daje kwotę ok. [...]zł wydatkowaną z tytułu zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Przy czym do kosztów tych nie wliczono podanych wydatków na utrzymanie samochodu oraz uiszczanych z tytułu polis ubezpieczeniowych małżonków, ponieważ nie stanowią one kosztów niezbędnego utrzymania. Mając na uwadze powyższe sytuacji finansowej K. S. i Z. S. nie można określić jako uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Uzyskiwane dochody oraz posiadane oszczędności umożliwiają wnioskodawcom poniesienie kosztów postępowania. Zaznaczyć należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.