II SA/Sz 322/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 2 ust.1, art. 3 ust.1-4, art.4, art.5, art.6 ust.1-10, art.7 ust.1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz.966 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J.C. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, zgodnie z art.2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego J.C. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, jak również prawa do lokalu zamiennego albo socjalnego. Ze złożonego wniosku wynika (potwierdzenie Zarządu Budynków Mieszkalnych w K.), że umowa najmu lokalu przy ul.[...] w K. zawarta była na czas określony do [...] i nie została przedłużona, co powoduje, że J.C. nie spełnia jednego z warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Od powyższej decyzji J.C. odwołał się wskazując, że Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] sygn..akt [...] orzekł, że przysługuje mu lokal socjalny i do tego czasu wstrzymał opróżnienie zajmowanego przez niego lokalu przy ul. [...] w [...]. Lokal socjalny przy ul. [...] w [...]został wskazany przez osobę nieuprawnioną. Skarżący domagał się usunięcia usterek w lokalu, a ponieważ nie zostały usunięte nie doszło do podpisania umowy, w związku z czym nadal oczekuje na lokal socjalny. Podniósł, że w dniu [...] złożył do Sądu Rejonowego w [...] oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania J.C., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji i następnie wskazało, że zgadza się z rozstrzygnięciem wydanym przez ten organ. Stwierdziło, że jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pierwszym koniecznym warunkiem uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego jest zakwalifikowanie wnioskodawcy do jednego z przytoczonych w tym przepisie przypadków. Bez spełnienia tego kryterium dalsze merytoryczne rozpoznanie sprawy nie jest możliwe. Analiza akt sprawy wskazuje, iż skarżący posiadał tytuł prawny do lokalu socjalnego do dnia [...]. W chwili złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie posiadał już prawa do innego lokalu. Nie może więc zostać zakwalifikowany do osób posiadających tytuł prawny do lokalu. Sam skarżący nie kwestionuje faktu, iż nie posiada tytułu prawnego do żadnego lokalu. W odwołaniu skarżący wskazał, iż jego zdaniem, kwalifikuje się do przyznania mu prawa do dodatku mieszkaniowego jako osoba, która zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale oczekuje na przysługujący jej lokal socjalny. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w przypadku skarżącego, nie zachodzi okoliczność wskazana w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten powinien być interpretowany w ten sposób, że prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje osobie, która zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekując jednocześnie na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. Przypadek taki będzie miał miejsce np. w sytuacji kiedy dana osoba oczekuje na wykonanie eksmisji – nie posiada wtedy tytułu prawnego do zajmowanego lokalu) a jednocześnie przysługuje jej prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego. Skarżącemu bezspornie przysługiwał lokal socjalny i taki lokal został mu zaoferowany. Sam skarżący wskazał, iż wobec niego została wykonana eksmisja. Umowa najmu lokalu socjalnego w K. przy ul. [...] została przez niego podpisana. Nie sposób więc mówić o tym, że jest osobą zajmującą lokal bez tytułu prawnego i jednocześnie oczekującą na przysługujący mu lokal socjalny. Fakt, ze skarżący złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli jeszcze o niczym nie świadczy. Kolegium podkreśliło, iż dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany jedynie po spełnieniu przesłanek warunkujących możliwość jego przyznania. W rozpatrywanej sprawie J.C. nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednocześnie Kolegium wskazało, że jego rolą nie jest ustalanie, iż dana osoba jest osobą oczekującą na przyznanie lokalu socjalnego. Powyższa decyzja została zaskarżona przez J.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. Wniósł także o przeprowadzenie dowodów: - z akt lokalowych znajdujących się w Zarządzie Budynków Mieszkalnych w K., na okoliczność z jakich powodów lub przyczyn Prezydent M. K. i Zarząd Budynków mieszkalnych nie dopełniły obowiązku ustalenia czy skarżący – najemca w dacie wygaśnięcia umowy najmu położonego w K. przy ul. [...] - znajdował się i nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej przedłużenie umowy najmu lokalu aktualnie zajmowanego; - z dokumentów załączonych do skargi, tj. pisma J.C. z dnia [...] złożonego w Zarządzie Budynków Mieszkalnych w K. wraz z załącznikami, na okoliczność, ze skarżący dopełnił ciążącego na nim obowiązku wykazania, że nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej przedłużenie umowy najmu lokalu aktualnie zajmowanego; pisma J.C. z dnia [...] kierowanego do Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. wraz z załącznikami, na okoliczność, że skarżący dopełnił obowiązku złożenia dokumentów, do których złożenia został zobowiązany przez dyrektora ZBM w dniu [...] w związku z przyjęciem do protokołu podania skarżącego o przyznanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu skargi J.C. przedstawił okoliczności związane z wydaniem wyroków Sądów Rejonowego ( sygn.. akt [...] z [...]) i Okręgowego w K.(sygn. akt [...] z [...]) orzekających jego eksmisję i orzekających o przysługującym mu prawie do lokalu socjalnego. Następnie stwierdził, że przyjęcie przez organy, "że okres na jaki została zawarta umowa najmu lokalu socjalnego jest arbitralnym okresem, na jaki ma być zawierana umowa najmu lokalu socjalnego prowadzi do istotnego naruszeniem prawa, gdyż stanowi ograniczenie uprawnień potencjalnego najemcy lokalu socjalnego jakim jest w tym przypadku skarżący J. C.". Skarżący dodał, że organ odwoławczy nie zbadał w trybie art. 58 K.c. zastosowanej przez organ I instancji podstawy prawnej stanowiącej podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na następny okres, czy w niniejszej sprawie nie dokonano obejścia prawa w celu pokrzywdzenia skarżącego, poprzez pozostawanie w bezczynności przez organ odpowiedzialny za przedłużenie umowy najmu na zajmowany lokal. Skarżący zakwestionował sposób wskazywania mu lokalu socjalnego, a następnie zarzucił, że nie wyjaśniono na jakiej podstawie prawnej był przyznawany dodatek mieszkaniowy za okres [...], skoro umowa najmu wygasła [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Skarżący w dniu [...] złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, na którym pracownik Zarządu Budynków Mieszkalnych w K., w punkcie 4 zatytułowanym –Tytuł prawny do zajmowanego lokalu -napisał : umowa najmu na lokal socjalny z dnia [...] – do dnia [...], a powyższe poświadczył własnym podpisem. Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia powyższej umowy najmu lokalu socjalnego zawartej pomiędzy Zarządem Budynków Mieszkalnych w K. i J.C. Z treści tej umowy jednoznacznie wynika, że została zawarta na czas oznaczony do dnia [...], a z treści pisma z dnia [...]. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. wynika, ze J.C. nie posiada tytułu prawnego do lokalu socjalnego przy ul. [...], od dnia [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Zgromadzone w aktach sprawy dokumenty potwierdzają fakt, że wyrok Sądu Okręgowego w K. (sygn. akt [...] z [...]) orzekający o przysługującym J.C. prawie do lokalu socjalnego został wykonany, jednakże umowa najmu lokalu socjalnego nie została przedłużona, co powoduje, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego J.C. zajmował lokal przy ul. [...] w K. bez tytułu prawnego i równocześnie nie był osobą oczekującą na lokal socjalny. W tej sytuacji J.C. nie spełniał żadnej z przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 stanowiących podstawę do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, co z kolei stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W tym miejscu należy podkreślić, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy są uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.). Ustawa ta nie przewiduje załatwiania spraw przyznawania lokali socjalnych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. W konsekwencji wszystkie sprawy związane z zawieraniem umów najmu, są rozstrzygane w postępowaniu cywilnoprawnym, przed sądami powszechnymi, tak więc ani organy rozpatrujące wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w tym Kolegium, ani sąd administracyjny, nie są organami właściwymi w sprawie badania prawidłowości wskazania lokalu socjalnego, zawartej umowy, czy też jej wygaśnięcia. Dlatego też, wniosek o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze przez J.C. został przez sąd oddalony, bowiem ich badanie nie należy do kompetencji sądu, a nadto takie badanie wykracza poza granice niniejszej sprawy. Brak jest także podstaw dla wyjaśniania dlaczego skarżący otrzymywał w poprzednim okresie dodatek mieszkaniowy pomimo, ze umowa najmu lokalu socjalnego wygasła 30 września 2014 r. Reasumując, należy stwierdzić, że organy zgromadziły materiał dowodowy wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a następnie w sposób prawidłowy zastosowały do niego przepis prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.