II SA/Sz 323/25

WyrokWSA w Szczecinie2025-09-11

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Wiesław Drabik, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie został uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu pozbawienia go udziału w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Obszar oddziaływania obiektu jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zabudowie, a nie w szeroko rozumianym zagospodarowaniu terenu. Skarżący nie wykazał, aby projektowana inwestycja naruszała takie ograniczenia w zabudowie jego nieruchomości. W związku z tym, nie było podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący D. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę wydanego dla inwestycji sąsiadującej z jego nieruchomością. Skarżący twierdził, że nie został uznany za stronę w pierwotnym postępowaniu, mimo że jego nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków i jego zdaniem inwestycja negatywnie oddziałuje na jego nieruchomość (zmiana stosunków wodnych, zacienienie, ingerencja fizyczna). Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji oddala skargę. Decyzją z 7 stycznia 2025 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 oraz art. 104 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego na wniosek D. J. (dalej: "skarżący"), Starosta K. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") odmówił uchylenia decyzji tego organu z 29 kwietnia 2024 r., nr 150/2024 r., wydanej dla inwestycji polegającej na: "budowie zespołu budynków usług turystyczno-wypoczynkowych; przebudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w M. oraz budowa budynku usług turystyczno-wypoczynkowych przy ul. [...] w M." na działkach nr [...] i [...], obr. [...] M., jednostka ewidencyjna miasto M.", dla inwestora U. Spółka z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "inwestor"). Jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji, powołaną wyżej decyzją z 29 kwietnia 2024 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę dla inwestycji opisanej na wstępie. W dniu 3 lipca 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego z jednoczesnym wstrzymaniem wykonania ww. ostatecznej decyzji nr 150/2024. Skarżący wskazał, że jako właściciel działki nr [...], sąsiadującej z terenem inwestycyjnym, nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wydania powyższej decyzji i tym samym nie brał udziału w tym postępowaniu, choć zdaniem wnioskodawcy powinien być uznany za stronę tego postępowania. Postanowieniem z 12 lipca 2024 r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr 150/2024. Organ I instancji stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego nie zawiera absolutnie żadnych przepisów prawa materialnego, które wykazały jakiekolwiek ograniczenia w zabudowie, czy nawet w zagospodarowaniu działki skarżącego. Wniosek ten zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenia, że w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy skarżący był stroną postępowania administracyjnego, a w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę już stroną nie był. W odniesieniu do powyższego organ I instancji zauważył, że teren inwestycyjny objęty jest ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z 14 stycznia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. (dalej: "m.p.z.p."). Ustawa Prawo budowane w odróżnieniu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera własną definicję strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, zatem wyłączone jest zastosowanie art. 28 k.p.a. Według organu I instancji, skarżący, na etapie procedowania wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, słusznie nie został uznany jako strona tego postępowania. Obszar oddziaływania inwestycji został określony w sposób jak najbardziej prawidłowy. Jak wskazał organ I instancji, uprzednio decyzją z 26 sierpnia 2024 r. odmówił uchylenia decyzji nr 150/2024. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Decyzją z 22 października 2024 r. Wojewoda Zachodniopomorski uchylił decyzję Starosty z 26 sierpnia 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wystąpienie przesłanki wyłączenia pracownika organu administracji, który brał udział w wydaniu decyzji w tzw. trybie zwykłym (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.). W ponownie toczącym się postępowaniu, skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, w piśmie z 27 listopada 2024 r. wyjaśnił, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się 11 czerwca 2024 r., co - według organu I instancji - skutkowało terminowym złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Analizując ponownie wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oraz dokumentację projektową, związaną z przedmiotową sprawą zakończoną decyzją nr 150/2024, organ I instancji nie znalazł podstaw do uznania argumentacji zawartej w tym wniosku za zasadną. W konsekwencji organu I instancji odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z 7 stycznia 2025 r., której zarzucił: 1. naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (dalej: "p.b."), poprzez nieuznanie skarżącego za stronę postępowania, 2. art. 7 i art. 9 k.p.a., poprzez brak dokonania lub dokonanie dowolnych ustaleń stanu faktycznego, skutkujące nieuznaniem skarżącego za stronę postępowania oraz nieuwzględnieniem wpływu inwestycji na zmianę wód gruntowych, a także wpływu inwestycji na kwestię zacienienia nieruchomości skarżącego, a także zignorowanie faktu zamontowania przez inwestora kotew dwunastometrowych na nieruchomości skarżącego bez jego zgody w trakcie inwestycji, a także poprzez zignorowanie faktu, iż sposób prowadzenia inwestycji doprowadził nieruchomość skarżącego do takiego stanu technicznego, iż nadzór budowlany wydał decyzję o zakazie korzystania z nieruchomości, 3. naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez niezapewnienie właściwej ochrony słusznemu interesowi skarżącego w zakresie uznania za stronę i wzięcia udziału w postępowaniu, a także w zakresie wpływu inwestycji na zmianę wód gruntowych, a także wpływu inwestycji na kwestię zacienienia nieruchomości skarżącego, a także zignorowanie faktu zamontowania przez inwestora kotew dwunastometrowych na nieruchomości skarżącego bez jego zgody w trakcie inwestycji, a także poprzez zignorowanie faktu, iż sposób prowadzenia inwestycji doprowadził nieruchomość skarżącego do takiego stanu technicznego, iż nadzór budowlany wydał decyzję o zakazie korzystania z nieruchomości, 4. nieuwzględnienie faktu, iż nieruchomość skarżącego jest wpisana do rejestru zabytków, 5. sprzeczność projektu budowlanego z zapisami m.p.z.p., w szczególności w kwestii nieuwzględnienia ochrony zabytku oraz ochrony istniejącego systemu wód gruntowych, 6. prowadzenie budowy niezgodnie z załączonym do wniosku o pozwolenie projektem zagospodarowania terenu, 7. załączenie do wniosku o pozwolenie mapy z oznaczeniem nieruchomości skarżącego jako "w budowie" - co nie jest zgodne z prawdą i ze stanem rzeczywistym. Decyzją z 26 marca 2025 r., nr AP-2.7840.14.2025.MB(2), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 p.b., Wojewoda Zachodniopomorski (dalej: "organ II instancji", "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 7 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił ustalenia stanu fatycznego sprawy przyjęte do rozstrzygania przez organ I instancji. Wskazał m.in., że w dniu 8 sierpnia 2024 r. Starosta wydał decyzję nr 250/2024, zmieniającą w części decyzję z 29 kwietnia 2024 r., nr 150/2024. Organ II instancji wskazał na kompletność przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania, tzn. wskazano datę, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji, podstawę prawną i uzasadnienie, stąd zasadne było wznowienie przez Starostę przedmiotowego postępowania. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest wyłącznie w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b. Ustalenie kręgu stron postępowania, poza inwestorem, wymaga prawidłowego określenia obszaru oddziaływania, którego definicja legalna, zawarta jest w art. 3 pkt 20 p.b. Nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień, czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, a tylko takich które z uwagi na przepis prawa ograniczają zabudowę działki sąsiedniej. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest on właścicielem zabudowanej budynkiem działki (dz. nr [...]) sąsiadującej z inwestycją. Obszar oddziaływania obiektu został ustalony w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: "rozporządzenie"). Organ II instancji przedstawił opis inwestycji, wynikający z wniosku inwestora i projektu budowlanego oraz przywołał ustalenia dla terenu inwestycyjnego wynikające z obowiązującego m.p.z.p. Wskazał, że nowoprojektowany budynek na działce nr [...] (sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...]) to budynek posiadający 5 kondygnacji nadziemnych i 2 kondygnacje podziemne, mieszczący 85 lokali oraz parking podziemny dla 82 samochodów osobowych (przed zmianą projektu zagospodarowania terenu), którego wysokość mierzona zgodnie z § 6 rozporządzenia wynosi 15,99 m i został zaliczony zgodnie z § 8 rozporządzenia do grupy budynków średniowysokich, dach budynku zaprojektowano jako płaski, na obowiązującej linii zabudowy usytuowano łącznie 24,0 m elewacji frontowej budynku (11,7 m +12,3 m). Projektowany budynek na działce nr [...] usytuowany jest w stosunku do granicy z działką nr [...] w odległości od 9,0 do 10,0 m (przylegające tarasy ok. 8,0 m) z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, w stosunku do granicy z działką nr [...] (dr) w odległości 4,9 m (elewacja frontowa zlokalizowana zgodnie z obowiązującą linią zabudowy), w stosunku do działki nr [...] w odległości 4,4 m. Natomiast przebudowa i zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku na działce nr [...] i [...], usytuowanego z zachowaniem nieprzekraczalnych linii zabudowy, posiadającego wysokość 11,40 m i zaliczonego do kategorii budynków niskich, nie wprowadzi żadnych ograniczeń w zabudowie działki sąsiedniej. Budynek ten znajduje się w odległości około 3,9-4,2 m (istniejąca ściana z oknami i drzwiami) od granicy z działką nr [...] i około 6,5 m od zabudowy znajdującej się na działce nr [...] (od dobudówki wykonanej po 1965 r. w elewacji wschodniej) i około 8,7 m od ściany wschodniej budynku pierwotnego (zabytkowego). W ścianie zachodniej budynku istniejącego zostanie wykute dodatkowe okno, z zachowaniem odległości 4 m, stąd przebudowa i zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku na działce nr [...] i [...] nie wywiera wpływu na ograniczenia w zabudowie działki nr [...]. Według organu II instancji, projektowany budynek nie będzie oddziaływał na budynek skarżącego w zakresie przesłaniania i nasłonecznienia, bowiem ściana budynku na działce nr [...], która graniczy z działką inwestora nr [...], jest położona od strony północnej. Od strony południowej i zachodniej budynku na działce nr [...] stwierdzono zapewnienie min. trzech godzin nasłonecznienia w jednym pokoju dla mieszkań wielopokojowych. Nadto projektant wskazał, iż lokalizacja budynku spełnia wymagania w zakresie przesłaniania i zacieniania. Z uwagi usytuowanie budynku względem stron świata oraz znaczne odległości pomiędzy istniejącymi w sąsiedztwie budynkami, nie występuje zacienianie oraz przesłanianie. Ponadto organ II instancji wskazał, że lokalizacja projektowanego budynku oraz budynku istniejącego na działce nr [...] i [...] nastąpiła zgodnie z § 12 rozporządzenia i wynikającymi z tego przepisu odległościami. W przedmiotowej sprawie zachowano również normy usytuowania budynku w stosunku do granic działki budowlanej, określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej (§ 18 i § 19 rozporządzenia}. Lokalizacja budynku spełnia przepisy przeciwpożarowe (§ 271 i 272 rozporządzenia). Projekt zagospodarowania terenu uzgodniony został bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych. Postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r., Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie uzgodnił bez uwag ze stanowiska konserwatorskiego projekt budowlany dotyczący przedmiotowej inwestycji. Kierując się powyższym organ II instancji, nie znalazł podstaw do stwierdzenia by działka nr [...] skarżącego, znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak jest ograniczenia w zabudowie działki skarżącego, a tym samym naruszenia prawem chronionego przepisu. Przepisu takiego nie wskazał również skarżący. Nie ma podstaw do przyznania skarżącemu statusu strony, a w konsekwencji przyznania legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Zaznaczył organ II instancji, że definicja obszaru oddziaływania obiektu zmieniona została przez ustawodawcę ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Podobnie interesu prawnego nie można, w sprawach z zakresu Prawa budowlanego, wywodzić z przepisów prawa cywilnego, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego. Również skutki powstałe w związku z realizacją inwestycji (posadowienie kotew w gruncie na działce sąsiedniej, drgania występujące podczas prac budowlanych, potencjalny wypływ wód gruntowych na działce sąsiedniej) nie mogą stanowić okoliczności przyznania wnioskodawcy statusy strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Ocena projektu budowlanego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, w tym ocena obszaru oddziaływania inwestycji, następuje w oparciu o dokumentację projektową - projekt budowlany. Okoliczności zaistniałe już na etapie prowadzenia robót budowlanych, a dotyczące, w ocenie wnioskodawcy, wykonywania robót budowlanych w sposób niezgodny z przepisami, w tym sztuką budowlaną, lub takich, które nie zostały ujęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym, mogą być podnoszone co najwyżej w postępowaniu prowadzonym przed organami nadzoru budowlanego, bądź w ramach roszczeń cywilnych dochodzonych przed sądami powszechnymi. Ocena, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiada przymiot strony następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Organ II instancji stwierdził zgodność projektu planowanej inwestycji z wymogami z art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. Do projektu załączono kartę rejestracyjną cyfrowej kopii mapy, zawierającą oświadczenie wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji wraz ze stwierdzeniem o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia podpisane przez uprawnionego geodetę. Wskazał przy tym, że w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę nie można kwestionować treści mapy zasadniczej opatrzonej klauzulą uwierzytelniającą, która daje pewność organowi zatwierdzającemu projekt budowlany, że został on sporządzony na mapie zasadniczej przyjętej do zasobu. Z powyższych względów, w ocenie organu II instancji, nie doszło do naruszenia w przedmiotowym postępowaniu przepisów, które wskazał skarżący. D. J., zastępowany przez radcę prawnego, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z 26 marca 2025 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji z 7 stycznia 2025 r i uchylenie decyzji nr 150/2024 z 29 kwietnia 2024 r. Ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzające ją decyzji organu I instancji i uchylenie decyzji nr 150/2024 z dnia 29 kwietnia 2024 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wydanej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., przez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym nieuznaniem skarżącego za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b., w którym zapadła zaskarżona decyzja, pomimo że nieruchomość stanowiąca własność skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu planowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., 2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz art. 136 i art. 15 k.p.a., przez odstąpienie przez Wojewodę, będącego organem odwoławczym, od powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, a w szczególności nieustalenia, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu planowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., wraz z ewentualnym przeprowadzeniem uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, 3. naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., przez nieprzedstawienie przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakichkolwiek merytorycznych argumentów, które przemawiałyby za nieuznaniem skarżącego za stronę postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, 4. nieuwzględnienie faktu, iż nieruchomość skarżącego jest wpisana do rejestru zabytków, 5. sprzeczność projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w kwestii nieuwzględnienia ochrony zabytku oraz ochrony istniejącego systemu wód gruntowych, 6. prowadzenie budowy niezgodnie z załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę projektem zagospodarowania terenu, 7. załączenie do wniosku o pozwolenie mapy z oznaczeniem nieruchomości skarżącego jako "w budowie", co nie jest zgodne z prawdą i ze stanem rzeczywistym. W uzasadnieniu skargi wnoszący ją wspierając się poglądami judykatury, podniósł kwestię wykazania interesu prawnego stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę w związku z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości. Wskazując na ustalenia m.p.z.p. obowiązującego dla terenu inwestycji, dla której była wydana decyzja nr 150/2024, skarżący podniósł, na terenach sąsiednich". Przedstawiony projekt zabudowy przewiduje garaż podziemny. Nie jest znany skarżącemu sposób zabezpieczenia wykopu przed wpływem wód podskórnych, które w rzeczonej lokalizacji są z dużym prawdopodobieństwem na rzędnej 3,00 m n.p.m., o ile nie wyżej (jest to ważne o tyle, że w wyniku spodziewanego naporu zwierciadła wody może nastąpić erozja terenów przyległych). Prowadzona inwestycja w sposób znaczący zmienia stosunki wodne w podłożu gruntowym, w szczególności ze względu na stworzenie warunków wypierania istniejącego zwierciadła wody poza teren inwestycji. To będzie miało kolosalny wpływ na sąsiadujące nieruchomości. Wokół terenu inwestycji ścianki szczelne winny być zabite nie tylko ze względu na fakt budowy garażu podziemnego, ale również ze względu na zachowanie stosunków wodnych w obrębie warstw geotechnicznych, zabite i pozostawione. Według skarżącego, zaskarżona decyzja zupełnie ignoruje fakt, iż w toku inwestycji (bez zarówno wiedzy, jak i zgody skarżącego) zamontowano 12 długich kotew na nieruchomości skarżącego, które pozostaną na zawsze i które stanowią poważną ingerencję w nieruchomość skarżącego. Inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącego i po jej zakończeniu nadal nieruchomość skarżącego będzie w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Z powodu prowadzonych robót i niewłaściwego zabezpieczenia wykopu powstaje lej depresyjny. Skarżący zlecił sporządzenie ekspertyzy w tym zakresie. Wskazując na przepisy z zakresu planowania i zagospodarowaniu przestrzennego, skarżący podniósł, że można dopuścić sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale jest to tylko dopuszczalna możliwość usytuowania budynku, jeżeli budynek zostanie zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym przepisach techniczno-budowlanych. Dopuszczenie sytuowania takiego budynku bezpośrednio przy granicy nie zwalnia inwestora z zachowania innych wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych, z uwagi na ochronę praw właściciela sąsiedniej działki budowlanej. Skarżący wspierał się w swych wywodach poglądami judykatury. Wskazał, że projekt negatywnie oddziałuje na nieruchomość skarżącego, ograniczając światło dzienne i powodując znaczne zacienienie, ograniczając swobodny przepływ powietrza, ograniczając widoczność, obniżając walory wypoczynkowe działki skarżącego. Będzie także powodował ograniczenia w sposobie użytkowania lub zagospodarowania, obniżając wartość nabywczą nieruchomości skarżącego i wskazał na art. 144 k.c. Podnosił, że prawo własności jest prawem konstytucyjnym (art. 64 ust. 1 Konstytucji RP) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji RP). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy prawa budowlanego, które mają wpływ na prawa sąsiedzkie. Według skarżącego, organ zignorował fakt, iż nieruchomość skarżącego jest wpisana na listę zabytków. Wskazał przy tym na przepisy § 14 ust. 5 i ust. 7 m.p.z.p., określające ochronę zabytków ujętych w rejestrze, znajdujących się w przedmiotowym obszarze. Dopuszczenie inwestycji objętej decyzją nr 150/2024 doprowadzi do zagrożenia dla istniejących zabytków (w tym zabytku stanowiącego własność skarżącego) i stanowi niedostosowanie skali, parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy. Skarżący podniósł ponadto, że budowa jest prowadzona niezgodnie z załączonym do wniosku o pozwolenie Projektem Zagospodarowania Terenu. Na załączonym do wniosku projekcie jest umieszczona skarpa, która dzieliła nieruchomość skarżącego od nieruchomości, gdzie prowadzona jest inwestycja. Skarpa obecnie została usunięta przez inwestora, bez zgody skarżącego. To potwierdza, iż roboty prowadzone są niezgodnie z przedłożonym projektem i uzyskanym zezwoleniem. Skarpa nie widniała jako obiekt do likwidacji. Czyli inwestor postępuje niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę. To z kolei pokazuje, iż projekt w żaden sposób nie przewiduje zabezpieczenia nieruchomości sąsiednich. W kwestii poszanowania praw sąsiada skarżący podniósł, że organ zignorował fakt zamontowania przez inwestora kotew dwunastometrowych na nieruchomości skarżącego bez jego zgody w trakcie inwestycji, a także zignorował fakt, iż sposób prowadzenia inwestycji doprowadził nieruchomość skarżącego do takiego stanu technicznego, iż nadzór budowlany wydał decyzję o zakazie korzystania z nieruchomości. Organ został poinformowany zarówno o montażu kotew bez zgody, jak i o wydanym zakazie korzystania z nieruchomości przez skarżącego. Dalej skarżący zauważył, że na załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę mapie, zaznaczono dwa budynki skarżącego, jako "w budowie". Jest to - zdaniem skarżącego - wprowadzanie organów w błąd. Rodzina skarżącego nabyła tę nieruchomość 30 sierpnia 2005 r. Już wówczas stały oba budynki - co jasno wynika z treści księgi wieczystej. Budynek mieszkalny o kubaturze 680 m3 wpisano do księgi wieczystej 6 maja 1961 r., zaś budynek gospodarczy zgłoszono 26 października 1992 r., a wpisano 13 maja 1993 r.. Żaden z budynków nie ma statusu "w budowie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 18 sierpnia 2025 r. skarżący zastępowany przez radcę prawnego, podtrzymał skargę, zarzuty postawione w skardze i wnioski wywiedzione na podstawie tych zarzutów. Ponadto skarżący wniósł o włączenie do materiału dowodowego sprawy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 14 lipca 2025 r., nr [...] nakazującą inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowej w sprawie inwestycji. Z decyzji tej ma wynikać, że kwestionowana przez skarżącego decyzja nr 150/2024 wydana została z całym szeregiem nieprawidłowości. Roboty budowlane objęte zakresem przedmiotowym kwestionowanej decyzji, mają faktyczny wpływ na zabudowę nieruchomości skarżącego, tj. działki nr [...] i posadowionej na niej zabudowy, co skutkuje wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu skarżonych w niniejszym postępowaniu decyzji, że skarżący ma przymiot strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanego pozwolenia na budowę. W tej sytuacji skarga jest w pełni zasadna, zarówno ze względów wprost w niej wskazanych, jak też z uwagi na okoliczności ujawnione i urzędowo udokumentowane po wniesieniu skargi, na podstawie oferowanego dowodu. Na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko, wnioski oraz argumentację zawartą w skardze oraz jak w piśmie z 18 sierpnia 2025 r. Wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z decyzji z 14 lipca 2025 r. wydanej przez PINB w K. . Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o podtrzymanie zaskarżonej decyzji, a tym samym wniósł o oddalenie skargi. Wskazał równocześnie, iż wnosi o oddalenie wniosku dowodowego, albowiem decyzja, na którą powołuje się strona skarżąca została zaskarżona do organu II instancji i aktualnie toczy się postępowanie odwoławcze. Ponadto wskazał, że mur oporowy, na który powołuje się strona skarżąca, nie jest taką konstrukcją. Znajduje się w całości na działce inwestora, tj. na działce [...] Były też prowadzone odwierty geologiczne na zlecenie strony skarżącej, które nie potwierdziły istnienia zmiany poziomu wód gruntownych, co zostało potwierdzone w decyzji z 14 lipca 2025 r., na którą wskazuje strona skarżąca. Drugi pełnomocnik uczestnika postępowania ponadto wskazał, iż było okazanie granic w toku postępowania dotyczącego wznowienia granic na przełomie roku 2024 i roku 2025 r. i okazało się, że strona skarżąca samoistnie przesunęła granicę, co zostało wykazane w postępowaniu. Tak zwany "mur oporowy" faktycznie jest to rząd cegieł, po to, aby zapobiec przemieszczaniu wody w kierunku naszej działki. Cegły są ułożone na skarpie. Wniósł o podtrzymanie zaskarżonej decyzji, a tym samym wniósł o oddalenie skargi. Na pytanie Sędziego - mur oporowy stoi przy granicy naszej działki i wchodzi w głąb naszej działki. Na pytanie Sędziego - pełnomocnik skarżącego oświadcza, że w decyzji z 14 lipca 2025 r. przedmiotowy mur został nazwany murem oporowym przez organ i został wymieniony w karcie zabytku. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z decyzji z 14 lipca 2025 r. PINB w K. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 p.p.s.a., kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Kontrolując legalność aktów wymienionych w art. 3 p.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że są one zgodne z prawem. Przedmiotem skargi objęta jest decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą uchylenia, w trybie wznowienia postępowania administracyjnego decyzji z 29 listopada 2024 r., nr 150/2024, wydanej dla inwestycji polegającej na: "budowie zespołu budynków usług turystyczno-wypoczynkowych; przebudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w M. oraz budowa budynku usług turystyczno-wypoczynkowych przy ul. [...] w M." na działkach nr [...] i [...], obr. [...] M., jednostka ewidencyjna miasto M.", dla inwestora - U. Spółka z o.o. z siedzibą we W.. W przedmiotowej spór dotyka wykładni przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: "p.b.") w zakresie odnoszącym się do pojęcia strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Ma to w tej sprawie podstawowe znaczenie, bowiem złożony wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego opiera się w na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. pozbawienia prawa udziału skarżącego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją nr 1540/2024. W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. Przepis art. 28 ust. 2 p.b. zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Nadal jednak przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 28 ust. 2 p.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 p.b., jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zauważyć trzeba, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych. Brzmienie to art. 3 pkt 20 p.b. uzyskał wraz z wejściem w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). We wcześniejszym brzmieniu była mowa o przepisach odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Dokonane zatem na skutek wspomnianej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły bezpośrednio sąsiadującej), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19, z 12 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1443/19 czy z 14 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2043/19). Podnosi się także, że już sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczająca do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, jednakże aby mogła ona uzasadniać interes prawny do udziału w tym postępowaniu musi być powiązana z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Nie chodzi tu jednak o jakiekolwiek oddziaływanie, lecz o takie, które wyraża się w tym, że realizowana inwestycja pociągnie za sobą określone ograniczenia w zabudowie danej nieruchomości, wynikające z przepisów odrębnych. Zdaniem Sądu, organ uwzględniając charakter inwestycji z uwagi na jej oddziaływanie, prawidłowo do przepisów mających zastosowanie w sprawie zaliczył przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący jest właścicielem działki nr [...] w M., sąsiadującej z działką inwestycyjną oznaczoną nr [...]. Niesporne jest, że nowoprojektowany budynek na działce nr [...] (sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...]) to budynek posiadający 5 kondygnacji nadziemnych i 2 kondygnacje podziemne, mieszczący 85 lokali oraz parking podziemny dla 82 samochodów osobowych (przed zmianą projektu zagospodarowania terenu), którego wysokość mierzona zgodnie z § 6 rozporządzenia wynosi 15,99 m i został zaliczony zgodnie z § 8 rozporządzenia do grupy budynków średniowysokich, dach budynku zaprojektowano jako płaski, na obowiązującej linii zabudowy usytuowano łącznie 24,0 m elewacji frontowej budynku (11,7 m +12,3 m). Projektowany budynek na działce nr [...] usytuowany jest w stosunku do granicy z działką nr [...] w odległości od 9,0 do 10,0 m (przylegające tarasy ok. 8,0 m) z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, w stosunku do granicy z działką nr [...] (dr) w odległości 4,9 m (elewacja frontowa zlokalizowana zgodnie z obowiązującą linią zabudowy), w stosunku do działki nr [...] w odległości 4,4 m. Natomiast przebudowa i zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku na działce nr [...] i [...], usytuowanego z zachowaniem nieprzekraczalnych linii zabudowy, posiadającego wysokość 11,40 m i zaliczonego do kategorii budynków niskich, nie wprowadzi żadnych ograniczeń w zabudowie działki sąsiedniej. Budynek ten znajduje się w odległości około 3,9-4,2 m (istniejąca ściana z oknami i drzwiami) od granicy z działką nr [...] i około 6,5 m od zabudowy znajdującej się na działce nr [...] (od dobudówki wykonanej po 1965 r. w elewacji wschodniej) i około 8,7 m od ściany wschodniej budynku pierwotnego (zabytkowego). W ścianie zachodniej budynku istniejącego zostanie wykute dodatkowe okno, z zachowaniem odległości 4 m, stąd przebudowa i zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku na działce nr [...] i [...] nie wywiera wpływu na ograniczenia w zabudowie działki nr [...]. Według organu II instancji, projektowany budynek nie będzie oddziaływał na budynek skarżącego w zakresie przesłaniania i nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia). Lokalizacja projektowanego budynku oraz budynku istniejącego na działce nr [...] i [...] nastąpiła zgodnie z postanowieniami § 12 rozporządzenia i wynikającymi z tego przepisu odległościami. W przedmiotowej sprawie zachowano również normy określające usytuowanie budynku w stosunku do granic działki budowlanej, określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej (§ 18 i § 19 rozporządzenia}. Lokalizacja budynku spełnia przepisy przeciwpożarowe (§ 271 i 272 rozporządzenia). Projekt zagospodarowania terenu uzgodniony został bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych. Jeżeli zachodzi o podnoszoną przez skarżącego kwestię naruszenia zasad ochrony konserwatorskiej, to Sąd zauważa, że postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r., Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie uzgodnił bez uwag ze stanowiska konserwatorskiego projekt budowlany dotyczący przedmiotowej inwestycji. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i został prawidłowo oceniony przez organy. Z ustaleń organów wynika, że brak jest oddziaływania inwestycji objętej decyzją nr 150/2024 na nieruchomość skarżącego nr [...]. Skarżący nie powołał przy tym tego rodzaju przepisów prawa materialnego, z których zasadne byłoby twierdzenie o oddziaływaniu inwestycji w sposób ograniczający zabudowę jego nieruchomości. Nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia organu, co do braku oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości skarżącego i zlokalizowanej na niej zabudowy, biorąc pod uwagę postanowienia obowiązującego na tym terenie planu zagospodarowania przestrzennego oraz wymogi odnoszące się do zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń i minimalnego czasu nasłonecznienia. W ocenie Sądu, powyższe kwestie zostały w sposób należyty wyjaśnione i ustalone, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ponownie podkreśla, że kluczowe znaczenie ma w omawianej tu kwestii wyłącznie to, czy inwestycja ograniczy, wbrew obowiązującym przepisom odrębnym, możliwość zabudowy danego terenu. Inne utrudnienia nawet jeśli występują, to z woli ustawodawcy nie są brane pod uwagę przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. Tymczasem skarżący powołując się na posiadanie własnego interesu prawnego w rozumieniu wskazanego przepisu, nie wykazał, aby projektowana inwestycja negatywnie wpłynęła na możliwość zabudowy nalężącej do niego działki. Sam fakt wykonywania robót budowlanych przez inwestora niezgodnie z projektem uzgodnionym decyzją nr 150/2024, nie może być wystarczającą przesłanką do uznania skarżącego za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Roboty prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, objęte są tzw. postępowaniem naprawczym (patrz art. 50 i art. 51 p.b.), które może skutkować koniecznością usunięcia nieprawidłowości. Organ może wówczas np. zobowiązać inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu uwzględniającego zmiany. Organ może nakazać wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ wyznacza termin na wykonanie tych obowiązków. Po jego upływie lub na wniosek inwestora, organ sprawdza wykonanie obowiązku. Z decyzji z 14 lipca 2024 r. PINB W K. , objętej przez skarżącą wnioskiem o przeprowadzenie dowody, wynika tego rodzaju tryb kontrolny, w trakcie którego była badana m.in. kwestia zasypania muru oporowego oraz odprowadzania wód opadowych ze skutkiem na nieruchomość skarżącego, ale problematyka ta objęta jest przedmiotem odrębnego postępowania przez organem nadzoru budowlanego, pozostaje ona bez wpływu wynik badania interesu skarżącego do kwestionowania decyzji nr 150/2024. Również w odrębnym trybie badana jest kwestia zmiany stanu wody i odprowadzania wody, powodująca szkodę dla gruntów sąsiednich, albowiem do niej zastosowanie znajduje przepis art. 234 ustawy Prawo wodne. Prawidłowość oznaczenia nieruchomości skarżącego jako "w budowie", pozostaje bez wpływu na wynik kontrolowanej sprawy. Z kolei argumenty odnoszące się do obniżenia walorów wypoczynkowych działki skarżącego i wartości nabywczej tej nieruchomości, mogą co najwyżej świadczyć o interesie faktycznym, ale ten nie znajduje ochrony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Ogólne normy dotyczące własności, takie jak art. 144 k.c., czy art. 143 k.c. (dotyczący granic przestrzennych prawa własności gruntu), czy też art. 64 Konstytucji RP, zasadniczo nie stanowią takich przepisów odrębnych w rozumieniu p.b. Roszczenia cywilnoprawne związane z ewentualnie nadmiernymi immisjami dochodzone są przed sądami powszechnymi. Również art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., nakazujący poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, uzasadnionych interesów osób trzecich, jest ogólną zasadą prawa budowlanego, ale nie definiuje samodzielnie obszaru oddziaływania w sposób kreujący status strony dla właścicieli, użytkowników wieczystych bądź zarządców nieruchomości sąsiednich, jeśli brak jest konkretnych ograniczeń wynikających z innych przepisów bezpośrednio je statuujących (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2112/22). Podsumowując Sąd uznał, że organ II instancji poprawnie zweryfikował i ocenił sporną kwestię posiadania przez skarżącego statusu strony, nie uchybiając przepisom prawa podniesionym w skardze. Ocena podnoszonego przez skarżącego posiadania interesu prawnego z punktu widzenia art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., była więc prawidłowa. Oznacza to, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu wyżej przywołanych przepisów w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją organu nr 150/2024. W konsekwencji organ zasadnie uznał, że nie występowała w badanej sprawie przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. co skutkowało odmową uchylenia decyzji nr 150/2024 w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niezasadną skargę oddalił. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło