II SA/Sz 326/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Decyzją z dnia [...] na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., poz. 151) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), Prezydent Miasta orzekł o zatrzymaniu A.L. prawa jazdy kat. B nr [...] wydanego przez Urząd Miasta [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 21 sierpnia 2013 r. do organu wpłynęło prawo jazdy A.L. zatrzymane z powodu upływu terminu jego ważności (z dniem 01.02.2013 r. utraciły ważność badania lekarskie). W związku z powyższym mając na uwadze treść art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, w dniu 29 sierpnia 2013 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Dodatkowo organ poinformował, że jeżeli od roku czasu, w którym decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy stała się ostateczna osoba nie dostarczy nowego orzeczenia lekarskiego i nie złoży wniosku o wymianę prawa jazdy, wydanie prawa jazdy będzie wymagało (poza dostarczeniem) kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji – egzamin teoretyczny i praktyczny. Od powyższej decyzji A.L. złożył odwołanie. Skarżący zakwestionował obowiązek złożenia wniosku o wymianę prawa jazdy oraz uiszczenie z tego tytułu opłaty w wysokości 100 zł, wywodząc, że zgodnie z treścią art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Zatem w jego przypadku przedłożenie aktualnego orzeczenia lekarskiego, winno wywołać wprost wynikający z przytoczonego przepisu prawa skutek. Nadto jego zdaniem żądanie opłaty w wysokości 100 zł za wymianę prawa jazdy jest niezgodne z treścią zapisu art. 105 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, z którego wprost obowiązek taki nie wynika i jest ono skutkiem nadinterpretacji przepisów prawa przez organy. Skarżący jest w stanie uiścić wyłącznie opłatę ewidencyjną, która jego w zdaniem w stosunku do kosztu wytworzenia prawa jazdy i tak jest za wysoka. Skarżący podkreślił, że utrata prawa jazdy nie jest tożsama z utratą uprawnień nabytych, których dokument w postaci prawa jazdy stanowi wyłącznie potwierdzenie, przytaczając na poparcie swego stanowiska orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.102 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji oraz przytoczył przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że co prawda w uzasadnieniu skarżonego aktu błędnie powołano okoliczność utraty ważności badania lekarskiego nie wynikającą z jakiegokolwiek dokumentu sprawy, wprowadzając tym samym nieuprawnioną w świetle podstawy prawnej przesłankę zatrzymania prawa jazdy, to jednak samo rozstrzygnięcie jest zasadne. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami okres ważności prawa jazdy określonej kategorii jest przedłużany na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, w formie wymiany prawa jazdy. Do wymiany prawa jazdy zastosowanie mają przepisy ust. 1, 4 i 5 oraz art. 12 ust. 1-3. Powołany art. 10 ust. 1 stanowi, że prawo jazdy jest wydawane przez starostę, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym, że okres ten może być krótszy o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a, a odesłany przepis wymaga dla wydania prawa jazdy uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Powiązanie tych przepisów zdaniem Kolegium prowadzi do wniosku o konieczności wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o wymianę prawa jazdy z załączonym aktualnym orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, należycie opłaconym poprzez uiszczenie opłaty i opłaty ewidencyjnej, w sytuacji utraty ważności prawa jazdy, celem przedłużenia okresu ważności dokumentu. Powołany przepis art. 13 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami pozostaje w relacji lex specialis derogat generali do przepisu art. 102 ust. 2 tej ustawy, przesądzającej o jego wyłączności w sytuacji zatrzymania prawa jazdy w związku z utratą ważności dokumentu. Przepis art. 102 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania w razie zaistnienia analizowanej przyczyny zatrzymania prawa jazdy. Odnośnie podnoszonych przez skarżącego zarzutów organ wskazał, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie zasadność zatrzymania prawa jazdy w obliczu ustawowych jego przesłanek. Ocena podstaw zwrotu prawa jazdy, w sensie materialnym, dokonana musi być w odrębnym postępowaniu, wszczętym po ustaniu przyczyny zatrzymania. Opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A.L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji zarzucił jej naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne uzasadnienie decyzji, wskazujące na konieczność poddania się przez skarżącego ponownemu egzaminowi po upływie roku od dnia wydania decyzji (w przypadku niezłożenia wniosku), mimo, że Kolegium stwierdziło, że przepis ten nie ma w tym przypadku zastosowania pomijając jednocześnie konieczność zmiany uzasadnienia. Zdaniem skarżącego zastosowanie art. 102 ust. 2 narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, będących zasadą demokratycznego państwa prawnego. Nadto w prowadzonym postępowaniu organy nie sprostały obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 K.p.a., ponieważ Starosta został przed wydaniem decyzji został poinformowany o posiadanym przez skarżącego ważnym orzeczeniu lekarskim, które zostało okazane w urzędzie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna zgodna z prawem, jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 powołanej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił w rozpoznawanej sprawie przepis art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., poz. 151). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku gdy upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. W dniu 14 sierpnia 2013 r. skarżącemu zostało zatrzymane prawo jazdy. Jak wynika z załączonej do akt sprawy kopii prawa jazdy kat. B. A.L. było ono ważne do dnia 1 lutego 2013 r. Wobec powyższego wystąpiła przesłanka opisana w art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, która obligowała organ do wydania przedmiotowej decyzji. Powyższe stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Nadto organ poinformował skarżącego o postępowaniu w przedmiocie ponownego uzyskania prawa jazdy. Te dodatkowe wyjaśnienia skarżący uczynił przedmiotem skargi, wywodząc, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Skarżący zakwestionował również obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 100 zł za wymianę prawa jazdy. Powołany przez skarżącego przepis nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Organy nie mogły bowiem zwrócić mu prawa jazdy, które utraciło termin ważności. Fakt przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego uprawniającego do kierowania pojazdami wg. kategorii B, mógł stanowić spełnienie jednego z wymogów przedłużenia ważności prawa jazdy, wówczas jednak zastosowanie ma wprost art. 13 ust. 6 ustawy zgodnie z którym okres ważności prawa jazdy jest przedłużany na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą o której mowa w art. 10 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej w formie wymiany prawa jazdy. Do wymiany prawa jazdy stosuje się przepisy ust. 1, 4 i 5 oraz art. 12 ust. 1 – 3. Zatem powoływany przez skarżącego przepis art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie może mieć w jego przypadku zastosowania i nie może wywołać żądanego przez niego skutku, tj. zwrotu prawa jazdy. Odnośnie rozważań skarżącego jaką z tego tytułu ma ponieść opłatę wyjaśnić należy, iż wykraczają one poza zakres przedmiotowy decyzji, której przedmiot stanowi zatrzymanie prawa jazdy, a nie odmowę jego wydania. Wobec powyższych argumentów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.