II SA/Sz 327/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-06-15

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku stałego na podstawie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i przekroczenia kryterium dochodowego była zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek stały przysługuje osobie, której dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami o konieczności stałej lub długotrwałej opieki, lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, pod warunkiem, że dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego kryterium dochodowego. W związku z tym błędna była wykładnia organu odwoławczego, który uznał, że zasiłek przysługuje wyłącznie przy znacznym stopniu niepełnosprawności. W konsekwencji decyzja o odmowie zasiłku została uchylona.
Stan faktyczny
A. U. otrzymała decyzję odmowną Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przyznania zasiłku stałego dla jej pełnoletniego syna P., który posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dochód rodziny został początkowo błędnie wyliczony, a następnie sprostowany. Organ odmówił zasiłku ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego i umiarkowany stopień niepełnosprawności syna. Skarżąca podniosła, że zapewnia synowi całodobową opiekę i złożyła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I uchyla zaskarżoną decyzję, II nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. numer [...] na podstawie art.3 i 4, art.43 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1989 r. Nr 64, poz.414 z późn.zm. ) odmówiono A. U. przyznania pomocy w postaci zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji organ, przytaczając treść art.27 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, iż pełnoletni syn A. U. – P. – posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, jak również kryterium dochodowe wynosi dla zasiłku stałego [...] zł. Dochód rodziny wynosi [...] zł ( [...] + [...] + [...] + [...] + [...] ) i jest wyższy niż kryterium dochodowe i dlatego, też odmówiono przyznania zasiłku stałego. W dniu [...] r. organ I instancji wydał postanowienie , którym sprostował oczywistą omyłkę rachunkową w swojej decyzji w części dotyczącej dochodu rodziny – dochód ten po prawidłowym zsumowaniu wynosi [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że wydano decyzję w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego ze względu na umiarkowany stopień niepełnosprawności pełnoletniego syna P. U. Jako jedną z przesłanek dalszych organ brał pod uwagę wysokość dochodu w rodzinie, który został błędnie wyliczony. Sprostowanie decyzji nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie. W odwołaniu od decyzji A. U. podniosła, że syn wymaga całodobowej opieki i ona mu taką opiekę zapewnia, a więc należy jej się zasiłek stały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium stwierdziło, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem. Orzeczeniem z dnia [...] r. Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył P. U. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Orzeczeniem z dnia [...] r. ten sam Zespół uzupełnił swoje orzeczenie o wskazania wynikające z obowiązującej od dnia 01.01.2002 r. ustawy z dnia 27.08.1992 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i uznał, że istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczeniem tym Zespół nie dokonał zmiany stopnia niepełnosprawności. Tymczasem obowiązująca od 1 stycznia 2003 r. kolejna zmiana przepisu ( Dz.U. z 2003 r. Nr 7, poz.79 ) wprowadziła zasadę, iż uprawnienia do zasiłku stałego posiada osoba nie pracująca, sprawująca opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji, jeżeli dziecko, które ukończyło 16 lat posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację życiową, a przede wszystkim stan zdrowia syna, i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ). Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.27 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998 r. nr 64, poz.414 z późn.zm. ), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem ( również pełnoletnim ) wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368 i Nr 129, poz. 1444) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Wskazania określone w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych to: - konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, - konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak z powyższego wynika, art.27 ustawy o pomocy społecznej przewiduje, iż zasiłek stały przysługuje osobie spełniającej określone warunki, przy dochodzie rodziny nie przekraczającym półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art.4,gdy dziecko: - ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami określonymi w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej... lub - ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Za błędną należy więc uznać zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnię art.27 ustawy o pomocy społecznej uznającą, iż do przyznania zasiłku stałego wyłącznie niezbędne jest posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. P. U. ( ur. [...] r. ) ma orzeczony przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności umiarkowany stopień niepełnosprawności wraz ze wskazaniami między innymi : - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, - konieczności stałego współudziału, na co dzień, opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustalony dochód rodziny U. nie przekracza półtorakrotnej wysokości dochodu ustalonego zgodnie z art.4 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.27 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło