II SA/Sz 328/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-10-23
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania prawa jazdy kategorii C i C+E osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, ale zakaz ten nie obejmuje tych kategorii?Ratio decidendi
Organ administracji nie może rozszerzać zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego przez sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż ten określony w wyroku sądowym. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie ma zastosowania do osób, które już posiadają określone uprawnienia, a jedynie do tych, które o nie się ubiegają.Stan faktyczny
Skarżący A.W. otrzymał zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, z wyłączeniem pojazdów, do których uprawnia prawo jazdy kategorii C i C+E. Starosta odmówił wydania prawa jazdy tych kategorii, powołując się na art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który zakazywał wydania prawa jazdy kategorii C i C+E w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że przepisy ustawy pozwalają na rozszerzającą interpretację zakazu sądowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 12 ust.2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o Kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151
ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] w sprawie odmowy wydania prawa jazdy kat. C i C+E.
Powyższa decyzja została wydana w wyniku następującego ustalenia stanu faktycznego.
Wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia
29 października 2013 r. sygn. akt II K [...] wobec A.W. został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, za wyjątkiem pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. C i E.
A.W. zwrócił się do starosty o wydanie prawa jazdy kat. C i C+E.
Organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy kat. C i C+E powołując się na
art. 12 ust.2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zgodnie
z którym zakaz wydania prawa jazdy kat. C i C+E osobie, w stosunku do której na podstawie wyroku sądu obowiązuje zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi
w zakresie kat. B.
Kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji A.W. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zdaniem odwołującego się, to sąd karny – a nie organ administracji – orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie przez właściwy organ. Organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego prze sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż to orzeczono w wyroku sądu.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję.
Organ odwoławczy powołując sią na orzeczenia sądów administracyjnych (wyrok WSA sygn. akt II SA/Po 834/13, II SA/Rz 530/13) uznało, że aktualnie przeważa pogląd, iż przepisy ustawy w tym przepis art. 12 ust.2 nie stanowią o rozszerzającej interpretacji wyroku Sądu, który orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów wyłączając czasami określone kategorie wynikające z ustawy.
Zdaniem organu II instancji art. 12 ust. 1 ustanawia zakaz wydawania prawa jazdy co do kategorii objętej zakazem sądowym, natomiast ust. 2 rozszerza ten zakaz na inne kategorie. Kolegium uznaje, że treść wyroku karnego wyłącznie określa obowiązek organu wydającego uprawnienie do kierowania pojazdami do cofnięcia tych uprawnień w orzeczonym zakresie.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył pełnomocnik A.W. adw. J.R., który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.
o kierujących pojazdami poprzez nieprawidłową wykładnię i tym samym bezzasadną odmowę wydania prawa jazdy z kategorią C oraz C + E, które skarżący posiadał już uprzednio i w zakresie, w którym nie orzekał Sąd Rejonowy II Wydział Karny w wyroku z dnia 29 października 2013 r.,
- art. 42 §1 k.k. w zw. z par. 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez bezzasadną odmowę wydania prawa jazdy z kategorią C oraz C + E, sprzeczną
z treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 29 października 2013 r.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przytoczył te same zasadnicze argumenty, na które powoływał się w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przy rozstrzyganiu spraw ze skarg na decyzje administracyjne biorą pod uwagę tylko względy prawne. Sądy te rozstrzygają, jak przewiduje to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako: "P.p.s.a", w granicach (przedmiotowych i podmiotowych) danej sprawy, ale nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Konsekwencją tak uregulowanych granic kontroli sądowej jest obowiązek sądu objęcia badaniem zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego i uwzględnienia wszystkich wad prawnych tego aktu niezależnie od tego czy zostały podniesione w skardze.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jako bezsporną okoliczność należy uznać, że wyrokiem z dnia 29 października 2013 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat za wyjątkiem pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. C i E. 20 stycznia 2014 r. oraz to, że skarżący złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie zatrzymanego prawa jazdy kat. C i C +E.
Poza sporem pozostaje również fakt, iż A.W. posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, do których wymagane jest prawo jazdy m.in. kat. B, C, C+E.
Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 K.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów sąd przesyła odpis wyroku organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli zaś skazany prowadził pojazd, wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Stosownie zaś do art. 182 § 2 K.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Rozwinięcie wskazanej regulacji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że to starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Z przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że sąd orzeka
o zakazie prowadzenia pojazdów, określając jednocześnie, jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy, i dopiero to orzeczenie sądu stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie przez właściwy organ administracji. Organ ten nie może przy tym rozszerzyć ani zawęzić orzeczonego przez sąd zakazu.
Odnośnie normy określonej przez art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami zauważyć należy, że przepis ten odwołuje się w zakresie swojej dyspozycji do art. 12 ust. 1 pkt 2 (stanowiącego, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku, do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu), wskazując, że artykuł ten (art. 12 ust. 1 pkt 2) stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
(por. postanowienie SN z 26.02.2014 r. I PZP 29/13, wyrok WSA w Olsztynie
z 13.06.2013 r. II SA/Ol 337/13.
Ustawa o kierującymi pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o uprawnienie do kierowania pojazdami od osób, które takie uprawnienia posiadają. Osoby, o których mowa w art. 12 ust.2 ustawy to takie, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy czy takie, które takich uprawnień jeszcze nie mają.
Zatem przepisu tego nie stosuje się do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów.
W świetle powyższego należy przyjąć, że przepis ten jest zgodny z art. 42 § 2 KK. który stanowi podstawę do wydania wyroku przez Sąd Rejonowy
w przedmiocie orzeczenia wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, za wyjątkiem tych pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. C i E.
Odmienna interpretacja prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku, że środek karny może być istotnie modyfikowany przez art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Zatem organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez Sąd Rejonowy na uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż to orzeczono w wyroku.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organ niezasadnie dokonał wykładni rozszerzającej art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy i odmówił wydania prawa jazdy kat C,
C + E, które nie zostało objęte zakazem orzeczonym w wyroku z dnia 29 października 25013r. sygn. akt II K 764/13.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 152 oraz 200 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło