II SA/Sz 328/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-06-28
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w dwóch etapach (najpierw zwolnienie od kosztów, potem ustanowienie adwokata) jest dopuszczalne, a ocena wniosku o ustanowienie adwokata powinna uwzględniać surowsze kryteria wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. M. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania nieodpłatnie prawa własności nieruchomości. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną i rodzinną, prowadząc gospodarstwo domowe z niepełnosprawną córką, przy niskich dochodach i wysokich kosztach utrzymania. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata z urzędu dla E. M.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania nieodpłatnie prawa własności nieruchomości p o s t a n a w i a: ustanowić adwokata z urzędu
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Następnie wyrokiem wydanym w dniu 30 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania nieodpłatnie prawa własności nieruchomości.
W przewidzianym terminie skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, a następnie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF strona podała, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z niepełnosprawną córką, która choruje od 16 roku życia, jest niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, często przebywa w szpitalu i wymaga całodobowej opieki. Wnioskodawczyni jest właścicielką mieszkania o powierzchni 53,15m2, wartości ok. [...] zł. Na dochód rodziny składa się emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz renta chorobowa córki w kwocie [...]zł, a na miesięczne koszty utrzymania składają się opłaty za czynsz, media, leczenie, rehabilitację, wyjazdy do lekarzy i odwiedziny córki w szpitalu w łącznej wysokości ok. [...] zł.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. ).
W tym miejscu należy zauważyć, że skarżącej postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie adwokata z urzędu, oznacza, że niejako "na raty", w dwóch etapach przyznane będzie prawo pomocy w zakresie całkowitym, na które – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny obecnego wniosku surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/09 niepubl.). Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – może nastąpić o ile osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc ww. regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanka ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu dla strony korzystającej już ze zwolnienia od kosztów sądowych została spełniona.
Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z niepełnosprawną, wymagająca stałej opieki córką, a miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...] zł, przy miesięcznych kosztach utrzymania kształtujących się na poziomie ok. [...] zł. Zatem z uwagi na swoją sytuację osobistą oraz materialną i dochodową nie ma obiektywnej możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem adwokata.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło