II SA/Sz 33/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-02-23

Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja zdrowotna (niepełnosprawność) oraz materialna (niskie dochody, brak oszczędności i wartościowych składników majątku) uzasadnia przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja zdrowotna (niepełnosprawność) oraz materialna (niskie dochody, brak oszczędności i wartościowych składników majątku) uzasadnia przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa powinno być stosowane, gdy strona istotnie nie posiada możliwości finansowych do poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
E.S. złożyła skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że jest osobą niepełnosprawną, prowadzi gospodarstwo domowe z matką, nie posiada ruchomości ani oszczędności, a jej dochody (renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny) oraz dochody matki są niskie. Mieszkanie o powierzchni [...] m2 stanowiło jedyny posiadany składnik majątku.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką. Skarżąca nie posiada żadnych rzeczy ruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych, natomiast jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m2 Źródło utrzymania rodziny stanowi renta socjalna skarżącej w kwocie [...] zł miesięcznie i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie oraz wynagrodzenie matki z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że sytuacja zdrowotna (niepełnosprawność) oraz materialna (niskie dochody, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów postępowania sądowego), w jakiej znajduje się E. S., uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło