II SA/Sz 33/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-03-22
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, narusza prawo poprzez brak uchwały o zgodności planu ze studium lub jego niezgodność ze studium, mimo że ustawa z 2003 r. wprowadziła wymóg zgodności planu ze studium?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem. Kluczowe znaczenie miało zastosowanie przepisów przejściowych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 85 ust. 2), które pozwoliły na zakończenie postępowań planistycznych rozpoczętych przed wejściem w życie tej ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych (ustawy z 1994 r.). W związku z tym, wymóg zgodności planu ze studium, wprowadzony przez ustawę z 2003 r., nie miał zastosowania. Zamiast tego, na podstawie ustawy z 1994 r., wystarczające było zbadanie spójności projektu planu ze studium, co zostało potwierdzone pisemnym oświadczeniem.Stan faktyczny
Skarżący A. B. zaskarżył uchwałę Rady Miasta Świnoujście z 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Główne zarzuty dotyczyły podjęcia uchwały bez stwierdzenia jej zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz niezgodności planu ze studium w zakresie przeznaczenia działki skarżącego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Miasta Świnoujście z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr XXII/180/2004 w przedmiocie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia – Jednostka obszarowa III" oddala skargę.
A. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ze skargą na uchwałę Rady Miasta Świnoujście z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr XXII/180/2004, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia - Jednostka obszarowa III, w zakresie obejmującym działkę nr 384, obręb 10, oznaczoną w planie miejscowym jako RD.III.B.23-1.
Zaskarżonej uchwale A. B. zarzucił naruszenie:
- art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 20103 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 – j.t. ze zm.), dalej również jako "u.p.z.p.", przez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały o zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ś.
- art. 9 ust. 4 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mimo jego niezgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście w zakresie dotyczącym przeznaczenia- zagospodarowania działki nr. 384 obręb 10 oznaczonej w planie miejscowym symbolem RD.III.B.23-1.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi A. B. wywiódł, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że stwierdzenie zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium powinno nastąpić albo w formie odrębnej uchwały, albo w uchwale podjętej w części wstępnej uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie nie występuje żadna z tych sytuacji. Zaskarżonej uchwały nie poprzedziła uchwała o zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium. Nie zawiera jej również cześć wstępna zaskarżonej uchwały.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p., skarżący podniósł, że działka nr 384 znajduje się w granicach obszaru objętego ustaleniami skarżonego planu miejscowego, w którym oznaczona została symbolem RD.III.B 23-1. Zgodnie z zapisem § 28 ust. 3 przedmiotowej uchwały teren RD jest terenem niebudowlanym ogrodów działkowych. Jako podstawowe przeznaczenie wskazano ogrodnictwo i wypoczynek. Ustalenia planu w części nie wykorzystywanej jako ogrody działkowe dopuszczają również wykorzystanie rolnicze.
Skarżący podniósł, że w myśl art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ROD są urządzeniami użyteczności publicznej i zgodnie z art. 7 cytowanej ustawy zakładane są na gruntach Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych. W związku z powyższym zapis w planie miejscowym o podstawowym przeznaczeniu terenu prywatnego pod utworzenie ogrodów działkowych jest niemożliwym do zrealizowania, ponadto wyklucza możliwość zabudowy wskazanego terenu.
Dalej skarżący argumentował, że w obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Świnoujście, zatwierdzonego uchwałą nr. LXVII/422/2002 Rady Miasta Świnoujście z dnia 5 lipca 2002r. wraz ze zmianami: uchwałą nr LVII/467/2009 z dnia 24 września 2009 r. oraz uchwałą nr. XIV/100/2011 z dnia 8 września 2011 r. w załączniku nr 2 (część graficzna), działka nr 384 znajduje się w obszarze obrysowanym linią ciągłą koloru brązowego opisanego w legendzie mapy w części Struktura Funkcjonalno-Przestrzenna jako wyznaczająca obszar o dominującej funkcji mieszkaniowej, a także linią przerywaną koloru czerwonego według legendy wyznaczającą Strefę Przekształceń Fizjonomii Krajobrazu oraz linią przerywaną koloru czarnego wyznaczającą obszar dla którego sporządzenie planu miejscowego jest obowiązkowe. W załączniku nr. 1 do wskazanej uchwały (część tekstowa) brak jest szczegółowych zapisów dotyczących przedmiotowego terenu, a jedynie w art. 9.2 Kierunki Rozwoju Mieszkalnictwa wskazuje się osiedle "Wydrzany" jako kierunek rozwoju budownictwa mieszkalnego. Jest to, zdaniem skarżącego oczywista niezgodność planu zagospodarowania ze studium w zakresie przeznaczenia wskazanego obszaru.
Końcowo skarżący wskazał, że posiada interes prawy w zaskarżeniu uchwały, bowiem wprowadziła ona istotne ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki, poważnie ingerując w przysługujące mu prawo własności i uniemożliwiając jej zabudowę zgodnie z przeznaczeniem zawartym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Świnoujścia wniosła o jej oddalenie i wyjaśniła, że zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1073, ze zm. - dalej w skrócie u.p.z.p.) - to jest ustawy obowiązującej w dniu podjęcia przez Radę Miasta Świnoujście zaskarżonej uchwały Nr XXII/180/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście - Jednostka obszarowa III - do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli przed 11 lipca 2003 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999, Nr 15 poz.139 ze zm.), dalej jako: "u.z.p.".
Organ wskazał, że zaskarżona uchwała Nr XXII/180/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. stanowiła finalny rezultat procesu planistycznego, rozpoczętego w dniu 19 stycznia 1999 r., na mocy uchwały Nr IV/20/99 Rady Miasta Świnoujście, w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia. Pomimo tego, iż w tytule wskazano jedynie na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wspomniana uchwała otwierała w istocie proces przygotowania i uchwalenia całkowicie nowego planu, obejmującego łącznie tereny stanowiące m. in. przedmiot planów uchwalonych w latach 1995 - 1998. Opisany wyżej kierunek prac planistycznych został ostatecznie potwierdzony Uchwałą Rady Miasta Świnoujście Nr XIX/147/2004 z dnia 22 stycznia 2004 r. w sprawie zmiany Uchwał: Nr W/20/99 z dnia 19 stycznia 1999 roku i Nr VlII/57/99 z dnia 25 marca, która ujednoliciła tytuły ww. uchwał, przyjmując, iż są to uchwały w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia. Podstawą prawną uchwały z 1999 roku był art. 12 u.z.p., regulujący instytucję przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle normy ustępu 4 cyt. artykułu wymogi proceduralne przewidziane dla przystąpienia do sporządzenia planu miały odpowiednie zastosowanie również przy zmianie planu. Wobec tego, iż przedmiotem wspomnianych prac planistycznych była zasadnicza zmiana planów dotychczasowych, prowadząca w konsekwencji do stworzenia nowych rozwiązań planistycznych, opisany wyżej stan faktyczny wypełniał w całości hipotezę normy art. 85 ust. 1 u.p.z.p.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, mające w ocenie strony zastosowanie w postępowaniu zakończonym uchwałą stanowiącą przedmiot skargi, nie przewidywały obowiązku podjęcia przez Radę Miasta Świnoujście uchwały o zgodności planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, tj. obowiązku wskazanego w art. 20 ust. 1 aktualnie obowiązującej u.p.z.p. Artykuł 18 ust. 2 pkt 2a u.z.p., przewidywał natomiast obowiązek zbadania przez zarząd gminy (prezydenta, wójta lub burmistrza) spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium. Obowiązek ten powstawał po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek ustawodawca nie określił przedziału czasu w jakim proces badania spójności projektu planu ze studium winien zostać zakończony. Nie wskazał on również szczególnej procedury w jakiej winno nastąpić badanie spójności oraz formy w jakiej organ wykonawczy winien potwierdzić wykonanie tego obowiązku.
Strona podniosła, iż w dniu [...] r. Wiceprezydent Miasta Świnoujście A. S., działając w granicach udzielonego mu upoważnienia złożył pisemne oświadczenie o spójności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. - Jednostka obszarowa III ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście, uchwalonym w Uchwałą Nr LXVII/442/2002 Rady Miasta Świnoujścia z dnia 5 lipca 2002 r. Oświadczenie to zostało złożone po podjęciu przez Radę Miasta Świnoujście zaskarżonej uchwały, jednakże przed dniem wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiadającego status aktu prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała weszła w życie w dniu 8 lipca 2004 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 czerwca 2004 r. Nr 40, poz. 765), a więc prawie dwa miesiące po złożeniu ww. oświadczenia. Oświadczenie o spójności planu ze studium złożone w dniu 10 maja 2004 r. stanowi część dokumentacji planistycznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, strona stoi na stanowisku, iż uchwaleniu przez Radę Miasta Świnoujście przedmiotowego planu nie towarzyszyło uchybienie proceduralne objęte zarzutem skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p. strona podniosła, że obowiązujące studium określa teren wskazany w skardze jako obszar o dominującej funkcji mieszkalnej. Jednocześnie w części tekstowej w art. 9.2 wskazuje się osiedle "Wydrzany" jako kierunek rozwoju budownictwa mieszkalnego jednorodzinnego. W części tekstowej art. 9.2 tereny ogrodów działkowych zalicza się do rezerw terenowych, które należy traktować jako ostateczną rezerwę po wyczerpaniu się innych możliwości lokalizacji zabudowy jednorodzinnej w mieście. Nadto, w trakcie prac nad przygotowaniem planu dla obszaru III okazało się, że teren zaliczony do tej pory pod użytki rolne i zielone posiada m.in. następujące uwarunkowania:
- obszar został wskazany przez Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako teren położony na polderze, chroniony wałami przeciwpowodziowymi wzdłuż Zalewu Szczecińskiego w sąsiedztwie Kanału Torfowego, w strefie potencjalnego zagrożenia powodzią z zakazem całorocznego zamieszkiwania,
- teren posiada skomplikowane warunki gruntowe posadowienia obiektów i uzbrojenia terenu (grunty pochodzenia organicznego wymagające zmiany przeznaczenia zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
Z uwagi na powyższe okoliczności organ stoi na stanowisku, iż plan uchwalony w 2004 r. nie zmieniał dotychczasowego przeznaczenia terenu w sposób sprzeczny z ustaleniami studium, to jest np. na funkcję produkcyjno - składową czy przemysłową, a co najwyżej z przyczyn natury obiektywnej odkładał w czasie definitywną przebudowę dotychczasowej funkcji.
Nadto, strona uważa, iż wymagana zgodność ustaleń studium i planu winna być konsekwentnie oceniana na płaszczyźnie wymaganego przepisami u.z.p. wymogu kierunkowej "spójności" - a nie wprowadzonego przez u.p.z.p. kryterium ścisłej "zgodności" wywodząc, iż w świetle stanowiska wyrażonego w doktrynie zachodzi zasadnicza różnica pomiędzy obowiązkiem zbadania spójności projektu planu ze studium przewidzianym w u.z.p. a obowiązkiem stwierdzenia zgodności planu ze studium wprowadzonym u.p.z.p. W doktrynie podnosi się bowiem, że użycie w art. 18 ust. 2 pkt 2a u.z.p. zwrotu "polityka przestrzenna" wskazuje na konieczność zachowania spójności co do ogólnych zasad zagospodarowania terenu określonych w studium. Słowo " spójność " oznacza bowiem harmonijne przyswajanie do siebie różnych elementów. Zastosowane tymczasem na gruncie u.p.z.p. pojęcie "zgodności" projektu planu ze studium oznacza daleko posuniętą tożsamość rozwiązań przyjętych w obu tych aktach. Z przyjętego w powszechnym rozumieniu pojęcia "zgodności" danego aktu z innym wynika tym samym, że jest to stopień związania znacznie silniejszy niż "spójność". W konsekwencji, przedstawiciele doktryny podkreślają, iż w odniesieniu do miejscowych planów uchwalanych w myśl normy intertemporalnej art. 85 ust. 2 u.p.z.p. w trybie poprzednio obowiązującej u.z.p. jest wymagany bardziej liberalny wymóg spójności między planem a studium. W każdym przypadku "starego" studium należy uwzględniać, że zgodnie z u.z.p. było ono sporządzane jako akt, z którym plan miejscowy miał być jedynie "spójny", a nie "zgodny", co jest wymagane przez obecnie obowiązującą ustawę (por. Wojciech Szwajdler, artykuł Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy a studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, System Informacji Prawniczej LEX).
Tytułem uzupełnienia strona dodała, iż w toku procedury planistycznej, w dniu [...] r. odbyło się spotkanie z ówczesnymi właścicielami działek zlokalizowanych na przedmiotowym obszarze, na którym zostały omówione wszystkie ww. uwarunkowania planistyczne i terenowe. Nadto, w imieniu Prezydenta Miasta Ś. 1 została złożona deklaracja, iż po uchwaleniu planu dla jednostki obszarowej III rozpoczną się prace nad opracowaniem planu cząstkowego, oddzielnie dla terenu przy ul. [...] pod kątem możliwości ostatecznej zmiany przeznaczenia terenu pod budowę mieszkaniową. W następstwie ww. deklaracji został podjęta wspomniana wcześniej uchwała Nr LX/469/2006 Rady Miasta Świnoujście z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia - Jednostka obszarowa III (rejon ul. Krzywej). Stanowiska i opinie przedstawione w toku kolejnych prac ujawniły jednak znaczny stopień skomplikowania uwarunkowań omawianego obszaru, co przy dodatkowej negatywnej opinii Gminnej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej skutkowało ostatecznie odstąpieniem od deklarowanego kierunku zmian i podjęciem Uchwały Nr XXVIII/220/2012 z dn. 30 sierpnia 2012 r. w sprawie uchylenia Uchwały Nr LX/469/2006 Rady Miasta Świnoujścia z dnia 27 kwietnia 2006 r. Obszerne uzasadnienie ww. uchwały zawiera szczegółową informację o fakcie wystąpienia szeregu sygnalizowanych wyżej przeszkód natury planistycznej i terenowej, wynikających z okoliczności niezależnych od strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej uchwały, dokonana przez sąd według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa w sposób wskazany w skardze. Sąd nie ujawnił innych naruszeń, które skutkować by mogły stwierdzeniem jej nieważności.
Zarzuty skargi dotyczą naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które wyraża się w podjęciu uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bez uprzedniego podjęcia uchwały o zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. i art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, które doprowadziło do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomimo jego niezgodności ze studium, w zakresie dotyczącym działki nr 384, obręb 10.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów wskazać należy, że zaskarżona uchwała została co prawda podjęta w dacie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2007 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale prace planistyczne ją poprzedzające zostały rozpoczęte pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Świadczy o tym podjęcie w dniu 19 stycznia 1999 r. uchwały nr IV/20/99,w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia. Co prawda nazwa uchwały, zmieniona następnie uchwałą Rady Miasta Świnoujście z dnia 22 stycznia 2004 r., nr XIX/147/2004 sugerowała, że dotyczy ona wyłącznie zmiany tego, co w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostało już ustalone, jednak wynikający z § 3 tej uchwały zakres zmiany dotyczący wymienionych w 11 punktach obszarów, których miała ona dotyczyć, w istocie odpowiada zakresowi przewidzianemu dla uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o których mowa w art. 10 ówcześnie obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 15 obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Okoliczność powyższa ma o tyle istotne znaczenie w badanej sprawie, że pozwala ocenić jako trafne stanowisko organu, iż zastosowanie znalazł art. 85 ust. 2 u.p.z.p., który stanowi, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak już wyżej wskazano efektem podjętych na skutek uchwały z dnia 19 stycznia 1999 r. prac planistycznych było uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie zmiany niektórych zapisów planu poprzednio obowiązującego.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że cytowany wyżej przepis przejściowy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym umożliwiał gminom zakończenie zaawansowanych prac planistycznych, rozpoczętych w okresie obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bez konieczności powtarzania długotrwałej i kosztownej procedury, jeżeli spełnione zostały łącznie dwa warunki, o których mowa w jego treści, a więc uchwała o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu i zawiadomienie o wyłożeniu planu do publicznego wglądu miało miejsce przed dniem 11 lipca 2003 r. , to jest przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (podobnie NSA w wyroku z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II OSK 690/14, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe rozważania do realiów badanej sprawy należy stwierdzić, że warunki, o których mowa w art. 85 ust. 2 u.p.z.p. zostały spełnione. Uchwała o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia, a w istocie – jak już wyżej wskazano, uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu, została podjęta w dniu 19 stycznia 1999 r., a obwieszczeniem z dnia 1 lipca 20103 r. Prezydent Miasta Świnoujścia zawiadomił, o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu. Obwieszczenie zostało opublikowane w Glosie Szczecińskim z dnia 2 lipca 2003 r. Właściciele/władający nieruchomościami w obszarze, którego dotyczył plan zostali powiadomieni o terminie wyłożenia pismami datowanymi na dzień 25 czerwca 2003 r.
W świetle przytoczonych wyżej faktów, wynikających z przedłożonych sądowi dokumentów planistycznych, zasadnie przyjęto, że procedura uchwalenia planu przebiegać będzie według dotychczas obowiązujących przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a skoro tak, to art. 20 ust. 1 u.p.z.p., którego naruszenie zarzuca skarżący nie miał w niniejszej sprawie zastosowania.
Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę zastosowanie w niniejszej sprawie miał art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowił, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium, o którym mowa w art. 6.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1191/08, "zgodnie z orzecznictwem sądowym zapadłym na gruncie ustawy z 1994 r. (por. np. wyrok NSA z 21 listopada 2000 r., sygn. II SA 2437/99): "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem ustanawiającym przepisy gminne (...). Studium nie ma więc mocy aktu powszechnie obowiązującego. Określa - jako akt planistyczny - jedynie politykę przestrzenną gminy i wiąże wewnętrzne organy gminy w ich planach przy sporządzaniu projektów planów miejscowych. Jako akt kierownictwa wewnętrznego (w stosunkach rada i podporządkowane jej jednostki organizacyjne) określa więc tylko kierunki i sposoby działania organów i jednostek pozostających w systemie organizacyjnym aparatu gminy przy sporządzaniu projektu przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Studium stanowi więc jeden z etapów poprzedzających uchwalanie planu (...)", (podobnie wyrok NSA z 21 listopada 2000 r., sygn. akt II SA 106/00). Wprawdzie, jak wynika z powołanego orzecznictwa, plany miejscowe na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, musiały pozostawać w spójności ze studium co do kierunków planowania, w odróżnieniu od obecnie obowiązujących przepisów ustawy z 2003 r., która w art. 9 ust. 4 stanowi, iż "Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych". Obecnie plany miejscowe muszą być zgodne ze studium, co bez wątpienia jest wymogiem surowszym, gdyż "zgodność" jest czymś dalej idącym niż "spójność".
Rację należy zatem przyznać pełnomocnikowi organu, iż badanie zgodności planu ze studium jest pojęciem zakresowo węższym aniżeli badanie spójności planu i studium, co z kolei oznacza, że owa "spójność" nie musiała polegać na ścisłym odzwierciedleniu postanowień studium w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących przeznaczenia określonego terenu.
Dalej wskazać należy, że przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidywały jaką formę badanie spójności ustaleń studium i planu powinno przybrać, zatem należy podzielić pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż materialnym wyrazem przeprowadzenia tego badania mogło być pisemne oświadczenie osoby uprawnionej potwierdzające fakt zbadania i stwierdzenia spójności obu dokumentów, co w niniejszej sprawie miało miejsce i bezsprzecznie wynika z przedłożonych sądowi dokumentów.
Tym samym zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego w przedmiocie drugiego z podnoszonych przez skarżącego zarzutów – naruszenia art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. przede wszystkim z tego względu, że jak już wyżej wskazano, przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie miały w tej sprawie zastosowania, zatem nie mogły zostać naruszone.
Sąd, badając zaskarżoną uchwałę nie stwierdził również, aby w niniejszej sprawie zachodził brak spójności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia, przyjętego uchwałą Rady miasta Świnoujścia z dnia 5 lipca 2002 r., nr LXVII/442/2002. W studium teren, na którym znajduje się działka skarżącego został co prawda przeznaczony pod mieszkalnictwo, ale jako ostateczna rezerwa terenowa, po wykorzystaniu innych możliwości, co podkreślił również organ w odpowiedzi na skargę. Takie określenie przeznaczenia terenu nie implikowało, zdaniem sądu, konieczności przeznaczenia tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zaniechanie takiego przeznaczenia w planie miejscowym znajduje także swoje uzasadnienie w fakcie, iż jak wynika ze stanowiska Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie z dnia 1 kwietnia 2003 r. tereny, o których mowa zlokalizowane są na polderze i powinny być traktowane jako potencjalnie zagrożone powodzią, stąd powinien na nich obwiązywać zakaz całorocznego zamieszkiwania.
Zdaniem sądu, przeznaczenie terenów w studium jako ostatecznej rezerwy mieszkaniowej powoduje odsunięcie w czasie takiego wykorzystania terenu, a skoro tak, to nie ma przeszkód, aby był on wykorzystywany w inny sposób, w szczególności zgodnie z jego dotychczasowym faktycznym przeznaczeniem.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego kwestionujących dopuszczalność przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego prywatnych gruntów pod ogrody działkowe w kontekście naruszenia art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176 – j.t. ze zm.), wskazać należy, że wspomniana ustawa weszła w życie po uchwaleniu zaskarżonej uchwały, a zatem jej przepisy siłą rzeczy nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego, na co zwraca uwagę sam skarżący przeznaczenie terenu, na którym znajduje się jego działka, pod ogrody działkowe nie wyklucza rolniczego wykorzystania terenu, co wprost wynika z § 141 ust. 5 zaskarżonej uchwały. Takie też było wykorzystanie nieruchomości skarżącego w dacie uchwalenia planu, co z kolei wynika z przedłożonego przez niego aktu notarialnego, stanowiącego załącznik do skargi.
W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżony akt nie narusza prawa, sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło