II SA/Sz 332/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-10-30

Skład orzekający: Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że oświadczenie skarżącego o jego sytuacji majątkowej i dochodach nie jest pełne i nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji ekonomicznej. Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w szczególności nie wyjaśnił pochodzenia znaczącej wpłaty na konto.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą wynagrodzenia za parkowanie. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek ponownie, oceniając sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania wynagrodzenia za parkowanie pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącego. Wpis sądowy od skargi został ustalony na kwotę [...] zł. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podał, że nie posiada domu ani nieruchomości rolnych, mieszka z żoną i [...] dzieci w pomieszczeniach biurowych przekształconych na mieszkanie, posiada także pomieszczenia warsztatowe do remontu, a dochód jego [...] rodziny wynosi miesięcznie [...] zł brutto i składa się z emerytury żony oraz zasiłku rodzinnego na dzieci. Skarżący podał, że mimo usilnych starań nie może znaleźć pracy ponieważ bezrobocie w [...] jest bardzo wysokie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej pod nazwą [...] przy ul.[...] w [...], ani żadnej innej działalności gospodarczej. Wnioskodawca przedłożył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z którego wynika, że nie figuruje on w rejestrze osób bezrobotnych, dowody potwierdzające deklarowane dochody oraz wydatki na utrzymanie mieszkania, wyciąg z rachunku bankowego żony za okres od [...] r. oraz decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. dotyczącą nieruchomości położonej pod adresem [...] w [...]. Postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. referendarz sądowy WSA w Szczecinie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis postanowienia został doręczony stronie w dniu 24 września 2012 r. W dniu 1 października 2012 r. skarżący nadał do Sądu sprzeciw od ww. postanowienia. W piśmie tym skarżący podał, że nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem [...] w [...], ponieważ w dniu [...] r. dokonał sprzedaży tej nieruchomości. Skarżący dołączył kopię aktu notarialnego sprzedaży. Natomiast odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej przy ul. [...] skarżący wyjaśnił, że podatek o którym mowa w uzasadnieniu postanowienia dotyczy pozostałych gruntów tj. działalności pożytku publicznego, a nie działalności gospodarczej. Na dowód skarżący przedłożył uchwałę Rady Miejskiej. Ponadto skarżący wyjaśnił, że do Telekomunikacji zgłosił fakt zmiany miejsca zamieszkania na ul. [...] i firma ta zobowiązała się do wystawienia i przesłania korekty faktur na aktualny adres zamieszkania. Do pisma skarżący dołączył odpowiedź Telekomunikacji Polskiej z dnia [...] r. w przedmiocie informacji w sprawie decyzji o wystawieniu faktur korygujących dotyczącej nr telefonu [...] zgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...] r. z której wynika, że faktury dot. ww. numeru zostały skorygowane o dane adresowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Jak wynika z akt sprawy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Zgodnie z art. 260 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie ww. przepis Sąd rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na nowo. W tej sytuacji, Sąd - rozpoznając wniosek - dokonał na nowo oceny sytuacji materialnej, życiowej, ekonomicznej skarżącego w oparciu o dokumenty i wyjaśnienia skarżącego. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Z treści ww. przepisu wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tej instytucji. Osoba składająca wniosek o prawo pomocy obowiązana jest złożyć dokładne oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach oraz sytuacji rodzinnej umożliwiając tym samym rzetelną ocenę jej sytuacji ekonomicznej. Na wezwanie Sadu wnioskodawca winien też przedłożyć określone w wezwaniu dokumenty źródłowe. Z akt wynika, że skarżący i jego żona mieszkają przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z decyzją dotyczącą podatku od nieruchomości przy ul. [...] wnioskodawca i jego żona posiadają budynki mieszkalne o pow. [...] m2, pozostałe budynki o pow. [...] m2 oraz grunty o pow. [...] m2, w tym zajęte pod działalność pożytku publicznego, a podatek od tych nieruchomości za [...] r. wynosi [...] zł. Według oświadczenia skarżącego nie prowadzi on już żadnej działalności gospodarczej, nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] sprzedał w [...] r. Faktury VAT za usługi telekomunikacyjne dotyczące nr tel. [...] i adresu ul. [...] w [...] otrzymywał na adres firmy mimo zgłoszenia, że od [...] r. działalności nie prowadzi i zmienił adres zamieszkania. Z przedłożonego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że skarżący nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Źródłem utrzymania [...] rodziny jest emerytura małżonki netto [...] zł – co wynika z dokumentu waloryzacji emerytury oraz świadczeń rodzinnych na dzieci po [...] zł. Z przedłożonego wyciągu z konta J. K. wynika wpływ ww. emerytury i świadczeń rodzinnych. Pod datą [...] r. i [...] r. widnieje wpływ środków pieniężnych raz [...] zł i następnie [...] zł. Wpłata na konto została dokonana przez firmę [...] znajdującą się w [...] w [...]. Z pisma Telekomunikacji Polskiej wynika, że korekta adresu dotyczy faktur za [...] r., a zgłoszenie aktualnych danych adresowych nastąpiło w dniu [...] r. Numer telefonu tel. [...] podawany wcześniej przy informacji o firmie skarżącego polegającą na holowaniu aut i pomocy drogowej nie został zmieniony ani zlikwidowany [...] Skarżący złożył także dowody opłat za energię 4 faktury, telefon – jedna na [...] zł i za odprowadzanie ścieków – [...] zł. Brak jest informacji od skarżącego na temat opłat za lokal mieszkalny i ewentualnie telefony komórkowe, telewizję. Zdaniem Sądu, oświadczenie skarżącego o jego sytuacji majątkowej i dochodach nie jest pełne i nie odzwierciedla jego rzeczywistej, aktualnej sytuacji majątkowej i ekonomicznej oraz możliwości płatniczych. Po zestawieniu wydatków skarżącego z tytułu utrzymania mieszkania (mediów) ponoszonych w skali miesiąca średnio ok. [...] zł z otrzymywanym dochodem na [...] rodzinę wynika, że na utrzymanie miesięczne rodziny pozostaje kwota [...] zł. Przy istniejących powszechnie znanych kosztach zakupu żywności, ubioru, środków czystości itp. kwota ta nie jest wystarczająca dla utrzymania czteroosobowej rodziny i taki dochód uprawnia do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Jednakże skarżący nie wykazał, aby z takiej pomocy próbował skorzystać. Poza tym, pomimo deklarowanego braku pracy i podejmowania działań w celu jej znalezienia, skarżący nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna. Ponadto skarżący nie podał w swoich pismach żadnej informacji wyjaśniającej kwestię uzyskania kwoty [...] zł wpłaconej na konto przez niemiecką Firmę. Wpłata nastąpiła w dniu [...] r., a więc już w trakcie trwanie tego postępowania, a tuż przed złożeniem kolejnego wniosku o prawo pomocy. Strona winna w sposób zupełny i jasny przedstawić swoją sytuację finansową i majątkową, co oznacza wskazanie nie tylko wydatków i obciążeń, ale też wyjaśnienie wszelkich źródeł uzyskania środków finansowych, tym bardziej jeśli wynikają one z dokumentów. Kwestii przelewu zagranicznego skarżący nie wyjaśnił. Z przedłożonego do akt dokumentu wynika, że w momencie składania wniosku był w posiadaniu sumy znacznie przewyższającej ustalony wpis sądowy w niniejszej sprawie. Następnie, w odniesieniu do oświadczeń skarżącego, wskazać należy, że fakt sprzedaży nieruchomości pod adresem której prowadził działalność gospodarczą i zmiana adresu zamieszkania oraz adresu przypisanego do numeru telefonu nie dokumentuje, ani nie świadczy o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, czy likwidacji Firmy. Dokumentem takim może być np. wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, czy też wypis z KRS-u w przypadku spółek. Sąd zwrócił uwagę, że zmianę danych adresowych skarżący zgłosił w dniu [...] r., a pismo Telekomunikacji, patrząc na numery faktur, dotyczy aktualnych rachunków, nie zaś wstecz od [...] r. jak wskazał skarżący w sprzeciwie. Skarżący nie wyjaśnił również kwestii gruntu zajętego pod działalność pożytku publicznego, od którego płaci podatek. Wobec powyższego należało uznać, że oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawcy nie jest zupełnie jasne i oczywiste oraz nie przedstawia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, co nie pozwoliło Sądowi na jednoznaczne ustalenie, iż strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło