II SA/Sz 334/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-06-11
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, stwierdzając, że roboty budowlane zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia, a jeśli tak, to czy odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest właściwym rozstrzygnięciem w sytuacji, gdy inwestycja została już zrealizowana?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż inwestycja została zrealizowana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia pierwotnej decyzji. Stwierdzono, że pozwolenie na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, a realizacja inwestycji przed wydaniem decyzji czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Mimo że organ powinien był umorzyć postępowanie zamiast odmawiać udzielenia pozwolenia, sąd uznał, iż oba rozstrzygnięcia prowadzą do tych samych skutków i nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty uchylającą pierwotne pozwolenie na budowę infrastruktury elektroenergetycznej. Starosta uchylił decyzję, stwierdzając, że roboty budowlane zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, co potwierdziły dokumenty takie jak akty notarialne, protokoły odbioru oraz oświadczenie inwestora. Spółka A. zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji, twierdząc, że prace budowlane miały charakter przyłączy, a nie całej inwestycji, i wnioskowała o przesłuchanie świadków. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, podzielając ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. R. pozwolenia na budowę infrastruktury elektroenergetycznej 15 i 0,4 kV wraz ze stacją transformatorową, w celu zasilenia zakładu produkcyjnego w miejscowości W. w gminie Ł., na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] .
Pismem z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zwrócił się do Starosty Ł. o wszczęcie procedury uchylenia ww. pozwolenia na budowę ze względu na realizację robót bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Starosta Ł. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] powołując się na wyjście na jaw istotnych w sprawie nowych okoliczności, nieznanych organowi.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowionego, organ I instancji decyzją z dnia [..] r. nr[...] , na podstawie art. 151 § 1 pkt 2
w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.), uchylił z urzędu swoją ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] r. oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia firmie J. R. pozwolenia na budowę infrastruktury elektroenergetycznej 15 i 0,4 kV wraz ze stacją transformatorową na działkach nr [...] z obrębu W., w gminie Ł
Uzasadniając rozstrzygnięcie Starosta wskazał, że w świetle zgromadzonych dowodów roboty budowlane zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Za dowody świadczące o realizacji inwestycji przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ uznał treść aktów notarialnych przedłożonych w organie nadzoru budowlanego przez inwestora oraz obecnego właściciela nieruchomości – Spółki A. . z o.o. w K., a także protokół z przekazania części nieruchomości z kompletną linią technologiczną wraz z zasilającą ją stacją transformatorową oraz protokół pomiarów urządzeń, a także pismo wystosowane przez [...] Operator Oddział Dystrybucji S. dotyczące odbioru sieci zasilającej stację.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka A. zarzucając naruszenie art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i zinterpretowania wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść inwestora, a także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez nieprecyzyjne wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej decyzji, skutkujące brakiem możliwości ustosunkowania się do motywów działania organu.
Spółka podniosła, że wykonane przez inwestora prace budowlane miały charakter budowy przyłączy, które nie może być uznane za tożsame z wykonaniem całej inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Poza tym, zdaniem strony, protokół odbioru urządzeń eklektycznych nie jest wystarczający do wykazania, iż w dniu wydania uchylonej decyzji inwertor wykonał w całości inwestycję bądź w ogóle przystąpił do jej realizacji, a w celu ustalenia stanu realizacji inwestycji na dzień [...] r. organ winien był dopuścić dowód z przesłuchania świadków, tj. osób uczestniczących w dniu [...] r. w spisaniu protokołu sprawdzenia zgłoszonych do przyłączenia do sieci urządzeń elektrycznych.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [..] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 28 ust. 1 i art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, podzielił ustalenia Starosty, że inwestor zrealizował inwestycję przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu na powyższe wskazują materiały zgromadzone w sprawie, w tym:
-protokoły z pomiarów urządzeń dokonanych przez wykonawcę - firmę [..] M. S. z siedzibą w G. na zlecenie inwestora, przeprowadzonych w końcu [...] r., tj. dotyczące wykonanego w dniu [...] r. pomiaru rezystancji uziemienia w odniesieniu do obiektu o nazwie Stacja transformatorowa 15/04 kV W .[...] nr [...] (nr protokołu[...] ), pomiaru oporności uziemienia w odniesieniu do ww. obiektu (protokół nr[...] ), pomiaru oporności uziemienia w odniesieniu do obiektu - stanowisko słupowe - odłącznik nr[...] , znajdującego się na działce nr [..] (działka inwestycyjna) w Worowie (protokół nr[...] ), pomiarów rezystancji izolacji obwodów i urządzeń (protokół nr[...] ), pomiaru pomontażowego transformatora 15/04 kV (protokół nr[...] ), badania kabla elektroenergetycznego zasilającej stację transformatorową (protokół nr [...] ),
- oświadczenie z [...] r. firmy [...] M. S. z siedzibą w G. wykonaniu stacji transformatorowej W. [...] nr [..] zgodnie z projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami,
-protokół sporządzony przez [...] Operator Sp. z o.o. Oddział Dystrybucji S. w dniu [...] r. ze sprawdzenia zgłoszonych do przyłączenia do sieci urządzeń elektrycznych, tj. stacji transformatorowej 15/04 kV nr [...] W. [...] z transformatorem 1000 kVA, układu pomiarowo-rozliczeniowego i linii zasilającej 15 kV o długości 500 mb wraz ze słupem, będących własnością odbiorcy,
- pismo nr [...] Spółki [...] Operator Oddział Dystrybucji S. wskazujące, że [...] r. dokonała odbioru infrastruktury elektroenergetycznej oraz stacji transformatorowej w W. w zakresie zgodności z obowiązującymi wymaganiami.
Według organu, zestawienie dat wytworzenia przywołanych wyżej dokumentów, z datą, w której decyzja z dnia [...] r. stała się ostateczna, tj. z dniem [...] r., przesądza o tym, że roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w oświadczeniu złożonym przez inwestora J. R. [...] Interes Budowlany w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ł., o budowie stacji transformatorowej wraz infrastrukturą elektroenergetyczną w miejscowości W., na działkach nr [...] przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Dalej organ wskazał, że decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, gdyż przedmiotem pozwolenia na budowę jest uzyskanie przez inwestora zgody na rozpoczęcie i prowadzenie budowy obiektu budowlanego na warunkach określonych przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zasada ta została wyraźnie wyartykułowana w art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 tej ustawy. Mając na uwadze ww. przepis jak i ustalenia wynikające z analizy materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał za prawidłową decyzję Starosty Ł. z [...] r.
W. Spółka z o.o. w K. zaskarżyła decyzję Wojewody z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ł.. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
- naruszenie art. 78 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów wskazanych w petitum odwołania od decyzji organu I instancji,
- naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. z wz. art. 8 i 9 K.p.a. poprzez: a) brak wskazania przyczyn, dla których organ pominął zgłoszone dowody, odmawiając im przy tym mocy dowodowej, b) brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w sposób rzeczowy i wyczerpujący,
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez: a) brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, b) zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść inwestora, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego uchylenia prawomocnego pozwolenia na budowę,
- błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących daty rozpoczęcia robót budowlanych wymaganych zgłoszeniem lub pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że akt ten nie narusza prawa ani w sposób zarzucany skargą, ani w żaden inny sposób uzasadniający wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
Będąca w niniejszej sprawie przedmiotem skargi decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Ł. zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą firmie [...] Interes Budowlany J. R. pozwolenia na budowę infrastruktury elektroenergetycznej wraz ze stacją transformatorową na działkach nr [...] z obrębu W., w gminie Ł.. Wszczęcie przedmiotowego postępowania nadzwyczajnego nastąpiło z urzędu, a podstawą jego przeprowadzenia była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające co do powyższej podstawy wznowienia postępowania oraz oceny jej wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie
w przedmiocie pozwolenia na budowę, zostało przeprowadzone z dochowaniem wymogów określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty skargi naruszenia art. 7, 77, 78 w z. z art. 75 § 1, 80 i 107 w zw. z art. 8 i 9 K.p.a. są chybione, gdyż wyczerpująco zebrano materiał dowodowy i dokonano jego bezbłędnej oceny, wyjaśniając w decyzji zasadnicze motywy podjętego rozstrzygnięcia. Co prawda organ odwoławczy w uzasadnieniu aktu nie przytoczył treści przepisów powołanych w podstawie prawnej, jednakże dokonał przez ich pryzmat szczegółowej analizy dowodowej, zasadnie wiążąc podstawę prawną i faktyczną z przepisami art. 28 ust.1 i art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, iż inwestor zrealizował inwestycję polegającą na budowie stacji transformatorowej wraz z infrastrukturą elektroenergetyczną przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, ustalenie te organ oparł nie tylko na dowodzie w postaci protokołu odbioru sieci urządzeń elektrycznych, ale również, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na innych zebranych w sprawie dowodach, w tym na twierdzeniach samego inwestora. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem oświadczenie J. R. z dnia [...] r. złożone w sprawie przystąpienia do użytkowania stacji transformatorowej wraz z infrastrukturą w W. na dz. [...] gm. Ł., w którym oświadczył, że "budynek stacji transformatorowej wraz z infrastrukturą elek. został wykonany przed pozwoleniem na budowę z powodu konieczności zwiększonych mocy urządzeń zakładu". Oświadczenie to nie budzi żadnych wątpliwości co do jego treści i potwierdza ustalenia wynikające z pozostałych dowodów.
Rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały w sposób należyty wyjaśnione, a analiza dowodów zgromadzonych w sprawie prowadzi do jednoznacznych wniosków. Strona natomiast w toku postępowania nie przedłożyła żadnego wiarygodnego dowodu, który podważałby dokonane przez organ ustalenia faktyczne, a jedynie w odwołaniu wniosła o przesłuchanie świadków opierając się na błędnym założeniu o istnieniu w świetle zebranego materiału dowodowego wątpliwości co do stanu faktycznego i zinterpretowania tych wątpliwości przez organ na niekorzyść inwestora. Wprawdzie organ odwoławczy nie ustosunkował się do złożonego wniosku dowodowego, tym nie mniej to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
W myśl art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, z kolei § 2 przewiduje, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawy, jak już wyżej wskazano, okoliczność wykonania inwestycji przed uzyskaniem pozwolenia na budowę została stwierdzona w sposób oczywisty stosownymi dokumentami w postaci protokołów oraz oświadczeń, tak więc nieuwzględnienie przez organ żądania Spółki przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków - osób uczestniczących w dniu [..] r. w spisaniu protokołu sprawdzenia zgłoszonych do przyłączenia do sieci urządzeń elektrycznych, który notabene był przedmiotem analizy organu, nie może stanowić o naruszeniu prawa. Organ, w świetle art. 78 § 2 K.p.a. nie ma bowiem obowiązku przeprowadzania dowodu w celu weryfikacji przeciwnych twierdzeń strony, w sytuacji gdy istotna dla sprawy okoliczność została wyjaśniona w sposób nie budzący wątpliwości stosownymi innymi dowodami.
Mając powyższe na uwadze należało podzielić stanowisko organów (aczkolwiek nie wyrażone wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że w realiach niniejszej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z uwagi na okoliczność wykonania przez inwestora robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, który to fakt nie był znany organowi na dzień wydania decyzji.
W konsekwencji organ był uprawniony do orzeczenia we wznowieniowym postępowaniu o uchyleniu decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, gdyż w świetle przepisów prawa budowlanego (art. 28 ust. 1 i art. 32 ust. 4a) decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W ocenie Sądu, realizacja inwestycji przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o to pozwolenie, co obliguje organ do jego umorzenia, a nie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Przyjąć jednak należy, że skoro oba rozstrzygnięcia prowadzą w istocie do takich samych skutków, zatem takie uchybienie nie stanowi podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.
poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło