II SA/Sz 334/25

WyrokWSA w Szczecinie2025-10-30

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Wiesław Drabik, Joanna Świerzko-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego, ograniczając się jedynie do oceny terminu złożenia wniosku w kontekście jednej z przesłanek (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), podczas gdy wnioskodawcy powołali się na inne, niezależne podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Organy administracyjne nie mogą ograniczać się do badania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania jedynie w odniesieniu do jednej z podstaw wznowienia, jeśli wnioskodawca powołał się na kilka niezależnych przesłanek. Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania musi być badany odrębnie dla każdej wskazanej podstawy wznowienia, zgodnie z art. 148 k.p.a. W przypadku braku takiego kompleksowego badania, zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na przebudowę, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wnioskodawcy nie dochowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku, ograniczając analizę do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Szczecin o odmowie wznowienia. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie wszystkich podstaw wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 26 marca 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 21 listopada 2024 r. Zasądził od Wojewody Zachodniopomorskiego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi K. B., D. K., A. K. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 26 marca 2025 r. nr AP-2.7840.219.2024.EJ(3) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 21 listopada 2024 roku, znak WAiB-II.6740.8.38.2024.BG.; II. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego solidarnie na rzecz skarżących K. B., D. K., A. K. kwotę 531 zł (pięćset trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżących K. B., D. K., A. K. kwotę po 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta S. decyzją z [...] kwietnia 2023 r., nr [...] zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany i udzielił M. R. (dalej: "inwestor") pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania lokalu usługowego (biura) na pięć lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w S. (działka nr [...], obręb [...]). Decyzja ta jest ostateczna. W dniu 7 lipca 2024 r. do organu wpłynął wniosek m.in. K. B., A. K., W. K. i S. M. z 3 lipca 2024 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją, podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a. oraz wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odrębnymi postępowaniami rozpatrzony został wniosek W. K. i S. M.. W uzasadnieniu wniosku wskazali wnioskodawcy, iż bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) - nie zostały im doręczone zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, nie wyznaczono terminu na zajęcie stanowiska w sprawie, pomimo iż przedmiotowa inwestycja ingeruje w ich nieruchomości. Inwestor złożył fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, albowiem inwestor nie posiadał zgody Spółdzielni Mieszkaniowej "K. ", wydanej w sposób zgodny z prawem, na dysponowanie nieruchomością wspólną członków spółdzielni mieszkaniowej (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wnioskodawcy podnieśli, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiadała uchwały wyrażającej zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd nad nieruchomością, a nadto istnieją inne dowody opisane szczegółowo we wniosku - wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. Prezydent Miasta S. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w ww. sprawie. Natomiast Wojewoda Zachodniopomorski postanowieniem z 23 października 2024 r., nr AP-2.7840.161.2024.EJ(2) uchylił ww. postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji") postanowieniem z 21 listopada 2024 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1,4, 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że z akt sprawy dotyczącej przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania lokalu usługowego na pięć lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w S. wynika, że wnioskodawca: 1. K. B. w dniu 13 stycznia 2024 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] [...] kwietnia 2023 r. oraz wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji i zgłosił swoją osobę jako stronę w postępowaniu. Wezwaniem organu został nałożony obowiązek uzupełnienia wniosku. Wniosek nie został uzupełniony i pismem z 3 kwietnia 2024 r. wnioskodawca uzyskał wyjaśnienia w sprawie (data odbioru pisma 8 kwietnia 2024 r. zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), 2. D. K. pismem z 18 października 2023 r. zwrócił się z wnioskiem udostępnienie w ramach informacji publicznej dokumentów dotyczących prac związanych z przebudową lokalu usługowego przy ul. [...] w S. w tym o udostępnienie decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2023 r. projektu architektoniczno - budowlanego i oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 25 października 2023 r. na wskazany we wniosku adres skrzynki ePUAP organ przekazał zanonimizowaną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...], zanonimizowany projekt architektoniczno - budowlany wraz z informacją, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi informacji publicznej (data odbioru 27 października 2023 r.), 3. A. K. w dniu 5 października 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie w ramach informacji publicznej w zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę i dokumentacji projektowej dotyczącej robót budowlanych przy ul. [...] w S.. W dniu 17 października 2023 r. organ przekazał na podany we wniosku adres email zanonimizowaną decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...] kwietnia 2023 r., zanimizowany projekt architektoniczno-budowlany wraz z informacją, że inwestor nie miał obowiązku przedłożenia zgody Spółdzielni mieszkaniowej "K. " na roboty budowlane objęte decyzją, dołączył natomiast oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wymagane przepisami ustawy Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie dochowali ustawowego terminu (jednego miesiąca z art. 148 § 1 k.p.a., który dla przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji – art. 145 § 2 k.p.a.), co stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Niedopełnienie obowiązku zachowania terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. skutkuje odmową wznowienia postępowania bez potrzeby badania innych okoliczności. W odniesieniu do wskazanej we wniosku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy nie przedłożyli dowodów w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego okoliczność fałszerstwa w dokumencie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czy w zgodzie Spółdzielni Mieszkaniowej "K. " (pismo z 25 czerwca 2021 r., l.dz. 707/21) dla inwestora na realizację robót. Co do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ I instancji wskazał, że złożone przez wnioskodawców dowody/dokumenty dotyczą próby podważenia legalności zgody na realizację prac objętych decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2023 r. w zakresie osób decydujących w imieniu Spółdzielni Mieszkaniowej "K. " i świadczą o sporze pomiędzy członkami Spółdzielni Mieszkaniowej a jej Zarządem w tych kwestiach. Organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku podważenia w toku postępowania o pozwolenie na budowę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ jest zobowiązany do wyjaśnienia tej kwestii. Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. " brała udział w postępowaniu administracyjnym i nie kwestionowała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a dołączone do wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego (wniosek z 8 lipca 2024 r.) pismo Spółdzielni z 25 czerwca 2021 r. potwierdza, że inwestor posiadał zgodę Spółdzielni na realizację prac w określonym zakresie. Organ I instancji stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu. Wyżej wskazani wnioskodawcy wnieśli zażalenie na postanowienie organu I instancji z 21 listopada 2024 r., któremu zarzucili błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż wnioskodawcy nie dochowali miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, podczas kiedy wnioskodawcy zachowali miesięczny termin do złożenia tego wniosku zgodnie z przepisem, od powzięcia wiedzy o przesłance wznowienia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z 26 marca 2025 r., nr AP-2.7840.220.2024.EJ(3), wydanym na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Wojewoda Zachodniopomorski (dalej: "organ II instancji"), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] listopada 2024 r. Uzasadniając wydane postanowienie, organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie istotą sporu jest to, czy wnioskodawcy podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2023 r. złożyli w terminie, wynikającym z art. 148 § 2 k.p.a. Organ II instancji wskazał, że w treści wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z 3 lipca 2024 r., wnioskodawcy podali, że o podstawach wznowienia postępowania administracyjnego, dowiedzieli się na dwa tygodnie przed datą sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Natomiast z przekazanych przez organ I instancji dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę wynika, że zgłaszając się jako strony postępowania, wnioskodawcy wskazując na art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. oświadczyli, że posiadają lokale mieszkalne przy ul. [...] – posiadający odrębność od Spółdzielni Mieszkaniowej oraz, że doszło do wykonania robót w piwnicach. Prezydent wskazał, że decyzją nr 312/23 z 27 kwietnia 2023 r. zostało udzielone pozwolenie na przebudowę lokalu usługowego ze zmianą sposobu użytkowania na pięć lokali mieszkalnych oraz że w sprawie tej decyzji nie wystąpiły okoliczności z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a nadto że w zatwierdzonym projekcie architektoniczno-budowlanym roboty budowlane nie obejmowały piwnicy ani innych lokali mieszkalnych i użytkowych. Według organu II instancji, wnioskodawcy K. B., D. K. oraz A. K. o decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2023 r., dowiedzieli się odpowiednio: 8 kwietnia 2024 r. ZPO (pismo uzupełniające z 3 kwietnia 2024 r., adresowane do K. B.); 27 października 2023 r. – UPD (korespondencja przesłana na adres ePUAP D. K.) oraz w dniu 17 października 2023 r. (korespondencja przesłana na adres email A. K.) – wydruk z przesłania na adres email. Jak zauważył organ II instancji, wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego z 3 lipca 2024 r. został złożony do organu w dniu 7 lipca 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 4 i 5 k.p.a. W przypadku podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zastosowanie ma termin z art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. W świetle powyższych regulacji wnioskodawcy nie dochowali terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto organ II instancji wskazał, że kwestia oceny prawidłowości złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mogłaby być badana dopiero w sytuacji drugiego etapu wznowionego postępowania – etapu badania sprawy co do istoty. Natomiast w niniejszej sprawie z uwagi na brak wystąpienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., brak jest możliwości badania sprawy w tym zakresie. W odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., którą wnioskodawcy uzasadnili tym, że inwestor złożył fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ II instancji wyjaśnił, że wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów możliwe jest dopiero po stwierdzeniu tego faktu orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wobec powyższego zasadnym, w ocenie organu II instancji, było utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie organu II instancji, skarżący K. B., D. K., A. K., zastępowani przez adwokata, zarzucili ww. postanowieniu organu II instancji z 26 marca 2025 r. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. oraz art. 148 § 1 k.p.a., przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący nie dochowali miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy termin ten liczony od powzięcia wiedzy o przesłance wznowienia został zachowany albowiem: 1. przesłanka wiedzy o toczącym się postępowaniu, w którym skarżący nie brali udziału bez własnej winy jest tylko jedną z trzech przesłanek wskazanych we wniosku o wznowienie, do czego organ odnosi się zdawkowo i do tego błędnie do pozostałych dwóch przesłanek, 2. skarżący K. B. wskazał, że nie wiedział, aż do dwóch tygodni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania o fakcie złożenia oświadczenia przez inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, nie wiedział o fałszywości takiego oświadczenia, nie wiedział czy Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. " wydała takową zgodę, jak i nie wiedział o wadliwości - bezskuteczności wydania takowej zgody albowiem przekraczała ona zwykły zarząd bez podjęcia uchwały przez właścicieli lokali, 3. skarżącemu D. K. w dniu 25 października 2023 r. organ przekazał na podany we wniosku adres zanonimizowaną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] kwietnia 2023 r., zanonimizowany projekt architektoniczno - budowlany wraz z informacją, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nie stanowi informacji publicznej, a zatem D. K. nie wiedział aż do dwóch tygodni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, o fakcie złożenia oświadczenia przez inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, nie wiedział o fałszywości takiego oświadczenia, nie wiedział czy Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. " wydała takową zgodę, jak i nie wiedział o wadliwości - bezskuteczności wydania takowej zgody albowiem przekraczała ona zwykły zarząd bez podjęcia uchwały przez właścicieli lokali, a co więcej, 4. organ administracji wydając decyzję o pozwoleniu na budowę nie wiedział, iż planowana przebudowa przez inwestora wymaga prac w piwnicach stanowiących przynależność do lokali znajdujących się w budynku, które piwnice nie są częściami wspólnymi; do piwnicy D. K. bez jego zgody, do której ma wyłączny dostęp jako pomieszczenia przynależnego do jego lokalu mieszkalnego, wkroczyły ekipy budowlane i wykonywały prace budowlane; organ I instancji najprawdopodobniej nie wiedział wydając decyzję o pozwoleniu na przebudowę, iż przebudowa wymaga prac w prywatnych piwnicach innych mieszkańców, bądź też to przeoczył, toteż organ administracji powinien wznowić postępowanie w przedmiocie ustalenia czy prace nad przebudową wymagają prac w prywatnych piwnicach innych właścicieli lokali i czy wymagane są do tego kolejne zgody właścicieli poszczególnych lokali, 5. skarżącej A. K. w dniu 17 października 2023 r. organ przekazał na podany we wniosku adres zanonimizowaną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] kwietnia 2023 r., zanonimizowany projekt architektoniczno-budowlany wraz informacją, że inwestor nie miał obowiązku przedłożenia zgody Spółdzielni Mieszkaniowej. "K. " na roboty budowlane objęte decyzją, dołączył natomiast oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wspólną, co oznacza, że A. K. wiedziała o złożeniu przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast nie wiedziała o fałszywości takiego oświadczenia, nie wiedziała czy spółdzielnia mieszkaniowa "K. " wydała takową zgodę, jak i nie wiedziała o wadliwości - bezskuteczności wydania takowej zgody albowiem przekraczała ona zwykły zarząd bez podjęcia uchwały przez właścicieli lokali. 6. organ wydający decyzję o pozwoleniu na przebudowę, w przedmiocie której skarżący domagają się wznowienia postępowania, nie wiedział, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. " nie mogła skutecznie wydać zgody na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele przebudowy, albowiem nie podjęto uchwały właścicieli lokali w tym przedmiocie niezbędnej do udzielenia zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd nad nieruchomością, jak i organ nie wiedział, iż właściciele piwnic nie wydali zgody na prowadzenie prac w ich prywatnych piwnicach, o czym poinformował organ we wniosku o wznowienie postępowania. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, skarżący wywiedli, że prawdopodobnie inwestor "zgodę" Spółdzielni Mieszkaniowej "K. " uzyskał w sposób wadliwy, ponieważ jej wydanie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, skutkiem czego jest ona bezskuteczna. Organ nie wiedział, że skarżący D. K. nie wyraził inwestorowi zgody na prace w jego piwnicy, do której wkroczono bez jej zgody prowadząc prace budowlane. Skarżący nie mają wiedzy jakie oświadczenia składał inwestor co do rzekomego dysponowania nieruchomością na cele przebudowy, tym nie mniej nie ma on prawa dysponowania nieruchomością wspólną na cele przebudowy oraz dysponowania piwnicami poszczególnych właścicieli lokali na przebudowę. Niezależnie od powyższego zgoda nie mogła być wydana z uwagi na fakt, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie może dokonać samodzielnie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Powyższe skutkuje uznaniem, że inwestor wykonuje nielegalnie prace w częściach wspólnych nieruchomości i prywatnych piwnicach. W odpowiedzi na skargę, organ nie uznając argumentacji podniesionej w zarzutach skargi, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga okazała się zasadna. Jej przedmiotem jest postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 23023 r., nr [...]. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, dotknięte było kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 k.p.a. albo też zachodzi przesłanka z art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Stosownie do art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a - 145b następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W myśl art. 149 § 1 - 4 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4). Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo o odmowie jego wznowienia. Na etapie postępowania wstępnego organ bada m.in. czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że termin na złożenie wniosku o wznowienia postępowania jest różny w zależności od przesłanki wznowienia. Analiza uzasadnień postanowień organów obu instancji prowadzi do wniosku, iż w istocie organy ograniczyły się do stwierdzenia, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez skarżących z przekroczeniem terminu jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się oni o decyzji, który to termin dotyczy przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tymczasem, wnosząc o wznowienie postępowania administracyjnego, skarżący powołali się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Okoliczność stwierdzenia przez organy przekroczenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przesądza o tym, że skarżący nie dochowali terminów określonych w art. 148 k.p.a. co do pozostałych dwóch wskazywanych przez nich podstaw wznowienia. Podkreślić bowiem należy, że kwestia terminu złożenia podania o wznowienie postępowania podlega badaniu co do każdej podstawy wznowienia. W odniesieniu do przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania wynosi - stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. - jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dostrzeżone wadliwości w pełnym zbadaniu przez organy żądania skarżących, pod kątem spełnienia przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego postanowienia organu I instancji z 21 listopada 2024 r. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy powinny uwzględnić, że tzw. faza wstępna postępowania wznowieniowego ma charakter formalny i na tym etapie należy zbadać kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym (tj. czy podanie pochodzi od strony), przedmiotowym (tj. czy dotyczy sprawy zakończonej ostateczną decyzją) oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. i czy żądanie odnosi się do ustawowych przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. W zależności od ustaleń w powyższym zakresie organ wyda postanowienie o wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania. Ocena samej zasadności przesłanek wznowieniowych odbywa się dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania - w fazie merytorycznej, która kończy się wydaniem jednego z orzeczeń wymienionych w art. 151 k.p.a. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z [...] listopada 2024 r. (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kwoty [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżących [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło