II SA/Sz 335/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata M. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 335/17 odmawiającego przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 335/17 w sprawie ze skargi I. W. reprezentowanej przez opiekuna prawnego H. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego, w ten sposób, że przyznać adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – kwotę [...] złotych, która obejmuje kwotę [...] zł, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącej na zasadzie prawa pomocy. Wyrokiem wydanym w dniu 11 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę I. W. reprezentowanej przez opiekuna prawnego H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Następnie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Wyznaczony na tej podstawie adwokat M. P. sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu. Następnie pismem z dnia 13 października 2017 r. pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, której udzielił w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 335/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, odmówił pełnomocnikowi przyznania wnioskowanego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W motywach swojego rozstrzygnięcia starszy referendarz sądowy podał, że zgodnie z § 3 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Referendarz sądowy podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym powyższe oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 200/2010). Żądanie adwokata złożone w niniejszej sprawie takiego oświadczenia nie zawierało, stąd też nie zasługiwało ono – w ocenie starszego referendarza sądowego – na uwzględnienie. Pismem z dnia 8 listopada 2017 r. adwokat M. P. złożył sprzeciw od opisanego postanowienia starszego referendarza sądowego, wskazując, że przywołane w postanowieniu orzecznictwo ukształtowało się na tle nieobowiązującego już przepisu § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, który wprost stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone. W ocenie pełnomocnika, obowiązujący aktualnie w tym zakresie § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, nie wymaga złożenia odrębnego oświadczenia, ponieważ złożenie wniosku jest jednocześnie samo w sobie złożeniem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone. Skoro zatem złożony wniosek zawiera (w sobie) oświadczenie, że opłaty nie zostały opłacone, to czyni zadość wymogom przepisów prawa w tym zakresie i wynagrodzenie się należy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a" rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). W ocenie Sądu wniesiony sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady wynagrodzenia w niniejszej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714), dalej zwane "rozporządzeniem". Zgodnie z § 3 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W stanie faktycznym niniejszej sprawy pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, której udzielił skarżącej z urzędu. W ocenie Sądu, w świetle brzmienia powołanego § 3 rozporządzenia nie budzi wątpliwości, że zawiera on stosowne oświadczenie i podlega rozpoznaniu. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat wynosi 75 % opłaty określonej w pkt 1lit. c tego paragrafu (tj. 240 zł), nie mniej niż 120 zł. W myśl natomiast § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do dyspozycji § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nie przekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4 następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W rozpoznawanej sprawie stosownie do treści § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy (stopień jej zawiłości) należało ustalić opłatę w wysokości wskazanej w § 21 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, tj. 75% z 240 zł, co daje kwotę 180 zł. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji daje kwotę 221,40 zł. Z tych względów, na podstawie art. 260 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b wyżej wskazanego rozporządzenia, orzec należało jak na wstępie.