II SA/Sz 336/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-09-13

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Arkadiusz Windak, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niestawienia się na kontrolne badanie lekarskie, mimo braku popełnienia wykroczenia drogowego, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście kosztów badania lekarskiego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest zgodna z prawem, jeśli kierowca nie stawił się na kontrolne badanie lekarskie, do którego został skierowany ostateczną decyzją administracyjną. Niestawienie się na badanie jest podstawą do cofnięcia uprawnień, niezależnie od braku wykroczeń drogowych. Koszty badania lekarskiego w celu stwierdzenia zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych obciążają osobę badaną, zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie podlegają pod świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych gwarantowane przez Konstytucję.
Stan faktyczny
Z. M. został skierowany na kontrolne badanie lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii B. Nie stawił się na badanie, powołując się na koszty badania i gwarancje konstytucyjne dotyczące bezpłatnej opieki medycznej. Prezydent Miasta cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy w części dotyczącej cofnięcia uprawnień, uchylając jedynie obowiązek zwrotu prawa jazdy. Z. M. złożył skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska ( spr.) Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami o d d a l a skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz.1071 z póź. zm./, art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm./ i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. z 2004r., Nr 2, poz. 15/ po rozpatrzeniu sprawy z odwołania Z. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] w sprawie skierowania wyżej wymienionego na kontrolne badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii B prawa jazdy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2006r. sygn. akt II SA/Sz 806/06 oddalił skargę Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, cofnął Z. M. uprawnienie do kierowania pojazdamikategorii B prawa jazdy, nałożył obowiązek zwrotu prawa jazdy nr [...] i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Z uzasadnienia decyzji wynika, że strona została skierowana ostateczną decyzją administracyjną na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Z uwagi, że Z. M. nie stawił się na powyższe badanie konieczne było wydanie niniejszej decyzji. Organ wskazał, iż rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji z powodu, że było to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, a także interes społeczny. Posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami przez osobę, która nie wykazała się niezbędnym do prowadzenia pojazdu stanem zdrowia stwarza niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia kierowcy oraz innych uczestników ruchu drogowego, dlatego koniecznym było natychmiastowe wyeliminowanie takiej osoby z uczestnictwa w ruchu drogowym. Z. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, że nigdy nie popełnił wykroczenia drogowego i nie uchyla się od wykonywania badań lekarskich, lecz niezrozumiały jest dla niego fakt konieczności zapłacenia [...] zł, mimo iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje mu bezpłatną opiekę lekarską. Ponadto zwrócił się o wyjaśnienie, czy wobec powyższego traci również uprawnienia do sztaplarki i prawo jazdy na rowerze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz.1071 z póź. zm./, art. 140 ust. 1 pkt 4 lit.b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm./ po rozpatrzeniu sprawy z odwołania Z. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...]: I. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku zwrotu prawa jazdy i w tym zakresie umorzyło postępowanie przed organem I instancji; II. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniom lekarskim przez kierowcę w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, który stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdami skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż Z. M. został skierowany decyzją organu I instancji na powyższe badanie, lecz na nie się nie zgłosił. W związku z powyższym organ I instancji miał obowiązek orzec o utracie uprawnień do kierowania pojazdami przez stronę. Zdaniem Kolegium, prawidłowo nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem miało to na celu ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Okoliczność, że strona nie popełniła żadnego wykroczenia drogowego było bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ II instancji podał, że konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie nakazu zwrotu prawa jazdy i umorzenie postępowania, bowiem art. 140 ust. 1 pkt 4 lt.b ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje wyłącznie wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a w uchylonej części zaskarżona decyzja został wydana bez podstawy prawnej. Kolegium wyjaśniło stronie, że zgodnie z art. 140 ust. 2 w/w ustawy, cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami następuje do czasu uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Po ustaniu przyczyny cofnięcia uprawnienia, starosta wyda decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponadto wskazało, że art. 122 ust. 6 w/w ustawy stanowi, iż powyższe badanie lekarskie wykonuje się na koszt osoby badanej oraz iż cofnięcie prawa jazdy kat. B odnosi się wyłącznie do uprawnienia do kierowania pojazdami według tej kategorii. Z. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Wskazał, że nie poddał się przedmiotowemu badaniu ze względów finansowych, gdyż nie stać go na zapłacenie kwoty [...] zł. Podał, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje mu jako obywatelowi Polski równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenia i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniom lekarskim przez kierowcę w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, który stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdami skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wydanie jej jest konsekwencją niestawienia się skarżącego na przedmiotowe badanie. Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w części dotyczącej zwrotu prawo jazdy przez stronę, bowiem w tym zakresie decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej. Ponadto, Sąd podzielił argumenty organu, związane z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że decyzja Prezydenta Miast z dnia [...]r. nr [...] w sprawie skierowania Z. M. na kontrolne badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii B prawa jazdy jest ostateczna. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006r., sygn. akt II SA/Sz 806/06 jest prawomocny i na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./,wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym w niniejszym postępowaniu, skarżący nie może skutecznie podnosić kwestii prawidłowości skierowania go na przedmiotowe badanie. Wyjaśnić należy skarżącemu, że art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, iż każdy ma prawo do ochrony zdrowia, zaś obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. Jest nią ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r/ o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych / Dz. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm./. Art. 15 tej ustawy stanowi, że świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Świadczeniem opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie jest świadczenie związane z wydaniem orzeczenia o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz inne orzeczenia i zaświadczenia lekarskie wydawane na życzenie świadczeniobiorcy, jeżeli nie są one związane z dalszym leczeniem, rehabilitacją, niezdolnością do pracy, kontynuowaniem nauki, uczestnictwem dzieci, uczniów, słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli i studentów w zajęciach sportowych i w zorganizowanym wypoczynku, a także jeżeli nie są wydawane dla celów pomocy społecznej lub uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego / art. 16 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy/. Powyższe oznacza, że ustawodawca przewidział w przypadkach takich jak w niniejszej sprawie, odpłatność przy uzyskaniu orzeczenia o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych, co znalazło wyraz w art. 122 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło