II SA/Sz 34/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-05-24
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu, mimo że jest ona współwłaścicielem lokalu i twierdzi, że była żona utrudnia jej dostęp?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, nawet jeśli jest ona współwłaścicielem lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie mają charakter wyłącznie ewidencyjny i nie przesądzają o prawie do lokalu ani o prawach majątkowych. Kluczowe jest ustalenie faktycznego opuszczenia lokalu i koncentracji centrum życiowego w innym miejscu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu P. D. z miejsca stałego pobytu. Organ I instancji (Burmistrz) orzekł o wymeldowaniu, uznając, że P. D. opuścił lokal i koncentruje swoje centrum życiowe w innym miejscu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. P. D. skarżył decyzję do WSA, zarzucając, że nie wyprowadził się dobrowolnie, jest współwłaścicielem lokalu, a była żona utrudnia mu dostęp.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania Oddala skargę
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm./ oraz art. 15 ust. 2 i art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności
i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r. Nr 193, poz. 993/ po przeprowadzeniu na wniosek M. D. postępowania administracyjnego, wymeldował P. D. z miejsca stałego pobytu z [...] ul. [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że P. D. nie zamieszkuje
w przedmiotowym lokalu od [...]r. Powyższe organ ustalił na podstawie zebranego materiału dowodowego w postaci zeznań świadków i stron, pisma Policji
z dnia [...]r., protokołu rozprawy sprawy rozwodowej małżonków D. o sygn. akt [...] z dnia [...]r. prowadzonej przed Sądem Okręgowym . Obecnie P. D. zamieszkuje
w [...] przy ul. [...] i tam koncentruje się jego centrum życiowe. Do mieszkania w [...] przyjeżdża odwiedzać syna. Organ zwrócił uwagę, że P. D. w pismach kierowanych do urzędu podawał jedynie o awanturach domowych, nie zaś o utrudnianiu mu dostępu do lokalu przez byłą żonę. Nie zwracał się on także do sądu o umożliwienie mu korzystania lokalu.
Zgodnie z art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powyższa przesłanka została spełniona
i organ podjął decyzję o wymeldowaniu P. D. z miejsca pobytu stałego.
P. D. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wskazał, że nie utracił praw do lokalu, gdyż jest jego współwłaścicielem. Nie wyprowadził się dobrowolnie, gdyż była żona utrudnia mu przebywanie w mieszkaniu wywołując awantury. Wskazał, że obecnie mieszka w [...] przy ul.[...].
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071
z późn. zm./ oraz art. 15 st. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności
i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r. Nr 193, poz. 993/ po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. D. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu P. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która nie dopełniła obowiązku wymeldowania mimo, że opuściła miejsce stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad 3 miesiące. Z art. 9 ust. 2b tejże ustawy wynika, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w tym lokalu. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż opuszczenie lokalu to nie tylko fizycznie nieprzebywanie, ale także zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę zewnętrzną, ale również wolę dającą określić się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Samo deklarowanie przez osobę zainteresowaną zamiaru zamieszkania w danym lokalu nie może być decydujące w sprawie, winno ono być bowiem poparte konkretnymi działaniami, urzeczywistniającymi taką wolę.
Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego i uznał, iż P. D. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, zaś obecnie centrum życiowe strony koncentruje się w [...]. Organ zauważył, że pomiędzy stronami istnieje konflikt, lecz odwołujący jedynie dąży do utrzymania zameldowania. Wojewoda wskazał, że obowiązkiem organu ewidencyjnego jest dbanie o zgodność ewidencji ze stanem faktycznym, a tym samym na ustaleniu faktu zamieszkiwania poszczególnych osób w danym lokalu.
P. D. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, że organ działał
z jego pokrzywdzeniem, brał jedynie pod uwagę dowody przedstawiane przez byłą żonę. Podał, że nie wyprowadził się dobrowolnie i w mieszkaniu [...] pozostały jego rzeczy.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w sprawie oraz wywiódł prawidłowe wnioski.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że P. D. dobrowolnie
i trwale opuścił miejsce pobytu stałego, dlatego też organ gminy dokonał zmian
w ewidencji ludności poprzez wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego dla zapewnienia zgodności stanu faktycznego z zapisami w w/w ewidencji.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w przedmiocie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W każdej sprawie należy indywidualnie zbadać przesłankę opuszczenia lokalu przez konkretną osobę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że
o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w. ustawy można mówić, gdy osoba rzeczywiście opuściła przedmiotowy lokal z jednoczesnym zerwaniem z nim związków i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów.
W niniejszej sprawie P. D. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu w [...] i zamieszkał w lokalu w [...], gdzie obecnie koncentruje się jego centrum życiowe. Skarżący sam przyznał, że nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną w lokalu w [...]. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, żeby skarżący podejmował kroki prawne mające umożliwić mu zamieszkiwanie
w tymże mieszkaniu. Zdaniem Sądu, postawa skarżącego wskazuje, że dąży on do utrzymania zameldowania w przedmiotowym lokalu jedynie w celu zabezpieczenia swoich praw majątkowych do wspólnego mieszkania.
Wskazać należy, że ewidencja ludności polega m. in. na rejestracji danych
o miejscu pobytu osób. Zameldowanie jest czynnością materialnotechniczną, która nie jest tożsama z prawem konkretnej osoby do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Tak jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, w tym o ustaniu jej pobytu
w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu) / por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02 /. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy / por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. sygn. akt
V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55/.
Zaznaczyć należy także, że instytucja zameldowania nie przesądza w żaden sposób o prawie konkretnej osoby do lokalu i zamieszkiwania w nim. Fakt zameldowania lub wymeldowania danej osoby nie ma wpływu na sprawę własności przedmiotowego mieszkania ani na sprawę ewentualnego podziału majątku wspólnego między byłymi małżonkami.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło