II SA/Sz 340/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-09-08
Skład orzekający: Maria Mysiak, Arkadiusz Windak, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, narusza prawo, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące potencjalnej szkodliwości pola elektromagnetycznego, naruszenia prawa własności i braku analizy kumulacji promieniowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność wniosku i projektu z prawem. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, który nie ma obowiązku ponownego badania dopuszczalności zmiany zagospodarowania terenu. Organy prawidłowo oceniły również kwestię oddziaływania na środowisko, opierając się na postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i analizie inwestora, które nie wykazały konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ani przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności uznano za niezasadne, gdyż prawo własności podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i D. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące potencjalnego zagrożenia dla zdrowia i życia spowodowanego promieniowaniem elektromagnetycznym, naruszenia prawa własności oraz braku analizy kumulacji pola elektromagnetycznego. Organy administracji uznały, że inwestycja nie wymaga raportu o oddziaływaniu na środowisko i nie przekracza dopuszczalnych norm.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi E. i D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Starosta Decyzją z dnia [...] r., Nr [..] na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy
z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i wydał dla [..] Spółki z o.o.
z siedzibą w [...] , reprezentowanej przez M. K. pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] wraz
z zasilaniem energetycznym, obejmującej budowę masztu o konstrukcji stalowej wys. [...] 0 m, montaż anten sektorowych (sztuk 6) i radioliniowych (sztuk 4), montaż urządzeń sterujących (RRU sztuk 6 i APM sztuk 4) oraz wewnętrzną linię zasilającą na działce nr [...] , obręb [...] w [...] przy ul. [...] nr [...] .
W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że do wniosku inwestor dołączył dokumenty wymagane przez przepis art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane tj.:
- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele
budowlane złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej,
- decyzję nr [...] z dnia [..] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego,
- projekt budowlany opracowany przez osoby posiadające prawo wykonywania
samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Projektanci i sprawdzający, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, do projektu budowlanego dołączyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Z załączonej do wniosku analizy przedsięwzięcia, wynikało że projektowane zamierzenie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.
w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U.
z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.
W dniu [...] r. i w [...] r. wpłynęły do organu pisma stron postępowania: J. D., M.S., [...] S. i E. i D. K., w których strony żądały nie wydawania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę uzasadniając, że projektowane zamierzenie narusza ich interes prawny. W pismach tych strony podniosły, że wytwarzane pole elektromagnetyczne przez urządzenia zainstalowane na maszcie stwarzają zagrożenie dla ich zdrowia, natomiast konstrukcja masztu w przypadku zawalenia zagraża ich życiu jak również spowoduje zniszczenie ich domów.
W odpowiedzi na stanowisko stron postępowania inwestor wyjaśnił, że konstrukcja wieży została zaprojektowana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz Polskimi Normami przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane do projektowania oraz, że w przypadku przedmiotowej inwestycji, ponadnormatywne oddziaływanie (o wartościach powyżej 0,1 W/m²) występuje jedynie w miejscach niedostępnych dla ludności. Dodatkowo, w odległości [..] m od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania pojedynczej anteny, również jest brak miejsc dostępnych dla ludności. Wyjaśnienia projektanta pismem
z dnia [..] r. przesłano do stron postępowania.
Organ I instancji podał dalej, że w dniu [...] r. wpłynął do Urzędu wniosek Komitetu Protestacyjnego przeciwko budowie stacji bazowej telefonii komórkowej w [...] o dopuszczenie w charakterze strony do toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji telefonii komórkowej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie dopuszczenia Komitetu jako strony w prowadzonym postępowaniu, postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono Komitetowi udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ stwierdził, że inwestor spełnił wymagania określone w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nr [... z dnia [..] r. i w ustawie Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i D.K. wnosząc
o jej uchylenie.
W odwołaniu podniesiono, że Inwestor przedstawił w urzędzie dokumentację techniczną szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia, w której wykazano, że ponadnormatywne oddziaływanie występuje jednie
w miejscach niedostępnych dla ludności, nie ustosunkował się jednak do kwestii długotrwałego pozostawania pod wpływem tegoż oddziaływania w zakresie normy. Odwołujący się wskazali, że obawiają się o zdrowie swoje i najbliższych. Oddziaływanie promieniowania stacji może powodować podwyższenie temperatury ciała człowieka oraz może mieć ujemny wpływ na niektóre procesy biologiczne, zachodzące w organizmie ludzkim, jak również zwiększoną zachorowalność na nowotwory i choroby serca. Pojawiają się kłopoty z zasypianiem, bóle głowy, zaburzenia równowagi i orientacji, kłopoty z koncentracją i pamięcią. Coraz więcej naukowców przyznaje, że stacje bazowe sieci komórkowych są szkodliwe dla ludzi.
W uzasadnieniu odwołania, powołano się na Tekst Rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie śródokresowego przeglądu Europejskiego planu działania na rzecz środowiska i zdrowia na lata 2004-2010, w którym Parlament Europejski jest poruszony wynikami międzynarodowego raportu Bioinitiative Working Group
w sprawie pól elektromagnetycznych, który stanowi syntezę ponad 1500 badań poświęconych tej kwestii i wymienia zagrożenia dla zdrowia związane z emisjami telefonii komórkowej, [...] oraz telekomunikacji bezprzewodowej "[...] ". Poza tym stwierdza, że dopuszczalne wartości miar ekspozycji obywateli na pola elektromagnetyczne są przestarzałe, ponieważ nie zostały dostosowane po przyjęciu zalecenia Rady 1999/519/WE z dnia 12 lipca
1999 r. w sprawie ograniczenia narażenia ogółu społeczeństwa na pola elektromagnetyczne (0 Hz do 300 GHz), nie uwzględniają rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych, zaleceń Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska ani zaostrzonych norm emisji przyjętych np. w Belgii, we Włoszech czy
w Austrii.
Ponadto w odwołaniu wskazano, iż na terenie objętym planem, zlokalizowana jest kondygnacyjna zabudowa mieszkaniowa i umieszczenie stacji bazowej na działce [...] , która obejmuje maszt o wysokości [...] 0 m, [..] anten sektorowych i[...] anteny radioliniowe, [...] urządzeń sterujących oraz wewnętrzną linię zasilającą, skutkować będzie negatywnie na atrakcyjność turystyczną okolicznych terenów,
a tym samym wartość rynkową okolicznych nieruchomości, co w konsekwencji prowadzić będzie nieuchronnie do pozwów sądowych wobec Urzędu Gminy i osób odpowiedzialnych za tą decyzję, żądających stosownych odszkodowań z tytułu poniesionych strat.
Nadajniki powinny znajdować się w miejscach ustronnych, a nie w pobliżu osiedla mieszkaniowego, które rokuje rozbudową. Poza tym w pobliżu zlokalizowane są działki rekreacyjne oraz ogródki działkowe i nie może stanąć tu nic, co nie jest związane z wypoczynkiem i rekreacją.
Planowana inwestycja godzi w interes publiczny rozumiany jako uogólniony cel dążeń i działań uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z lokalnym zagospodarowaniem. W odwołaniu zawarto wniosek o uwzględnienie badań naukowych i wyboru miejsca lokalizacji masztu w bezpiecznej odległości od osiedli
i obiektów, na których przebywają ludzie, nie skutkującej obniżeniem wartości rynkowej znajdujących się tam terenów i domów.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., [...] , na podstawie art. 1[...] § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który wymienia jakie warunki i wymagania powinien spełnić projekt budowlany aby właściwy organ mógł wydać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Następnie wskazał, iż Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] r.
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalił warunki lokalizacji obiektu infrastruktury technicznej - budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w tym: masztu o wysokości do [...] m npt. wraz z instalacją na nim anten nadawczych
i radiolinii, posadowienie kontenera technicznego, wykonanie wewnętrznej linii zasilającej dla terenu działki nr [...] obr. [...] [...] niec. Decyzja ta stała się prawomocna dnia [...] r. i jest wiążąca dla organu administracji architektoniczno-budowlanej do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem
z dnia 24 kwietnia 2009 r., na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 ww. przedsięwzięcia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podał, że inwestycja ta, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...), nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest wymagany,
a także dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny może być wymagany. Ponadto inwestycja zgodnie z Dyrektywą Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG nie podlega ocenie wpływu na środowisko.
Inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę załączył opracowanie pn. "Dokumentacja techniczna szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia", która została opracowana przez mgr inż. J. S. w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...).
W ocenie organu odwoławczego przywołane przepisy, opis przedsięwzięcia, oraz wnioski i zalecenia nie budzą wątpliwości w świetle załączonych rysunków określających przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych i przewidywane obszary ich występowania oraz tabeli przedstawiającej obliczenia zasięgów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od 0,1 W/m².
Opracowanie zawiera ustalenia dla każdej z anten określające: równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP), odległość środka elektrycznego anteny wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wydłuż głównej osi promieniowania anteny. Wyznaczenie ww. odległości dokonane zostało z uwzględnieniem zarówno kierunku (azymutu) głównej wiązki promieniowania anteny jak również pochylenia wiązki. Wykazane zostało, że dla każdej z anten o mocy promieniowanej izotropowo większej niż 2000 W i mniejszej niż 5000 W (anteny sektorowe UMTS) najbliższe miejsca dostępne dla ludności, rozpatrując od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównego kierunku promieniowania anten, znajdują się w odległości większej niż
[...] m, a dla każdej z anten, o mocy promieniowanej izotropowo nie mniejszej niż 1000 W i nie większej niż 2000 W (anteny sektorowe GSM) - w odległości większej niż 70 m.
Organ wyjaśnił, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego (art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150).
Ponadto na załącznikach graficznych oraz w tabelarycznym zestawieniu przedstawiono przewidywane obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w azymucie 0°, 110°, 260°.
Organ II instancji stwierdził, że rozpatrywana stacja dla wysokości zawieszenia anten równej bądź większej niż 40 m npt nie zalicza się do przedsięwzięć dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Natomiast, pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska
z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883).
Zgodnie z przedłożonym projektem zawieszenie anten sektorowych przewidziano na wysokości [...] m npt. Ponadto inwestor złożył oświadczenie
o braku wymogu pozyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornego przedsięwzięcia.
Organ II instancji, po ponownej analizie akt sprawy podkreślił, że projekt budowlany przedmiotowej stacji bazowej jest zgodny z decyzją Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Projekt ten jest kompletny i posiada niezbędne uzgodnienia. Inwestor przedłożył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Również stronom zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym I i II instancji.
Na powyższą decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli E. i D. K. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono:
- naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego,
a w szczególności: art. art. 7, 8, 9, 11, 77, 81, 107 § 3 z uwagi na brak
merytorycznego oraz prawnego uzasadnienia decyzji, brak określenia
parametrów technicznych inwestycji, zaniechanie ustalenia rzeczywistego
oddziaływania inwestycji i nie uwzględnienia kumulacji pola e-m w środowisku,
- naruszenie ustawy Prawo budowlane, a w szczególności: art. 32 ust 1 pkt. 1
w związku z art. 35 ust 1 pkt. 1 poprzez nie dokonanie oceny zgodności inwestycji
z wydaną decyzją lokalizacyjną,
- naruszenie art. 5 ust 1 pkt 9 w związku z art. 140, 143,144 Kodeksu cywilnego
w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 1 protokółu nr 1 do Konwencji
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez zezwolenie na naruszenie cudzej własności bez zgody jej właściciela,
- naruszenie art. 34 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust. 2
pkt 7, § 11 ust. 2 pkt. 10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca
2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez
nie dokonanie takiej analizy w projekcie budowlanym.
W uzasadnieniu skargi podano, iż zarówno organ I i II instancji nie kwalifikując planowanej inwestycji do przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko, oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na przedstawionym przez inwestora opracowaniu "Kwalifikacja przedsięwzięcia", nie poddając jej własnej ocenie, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz nie ocenił zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czym naruszył także art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organy oparły swoje rozstrzygnięcie w zakresie tego czy planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jedynie na sporządzonej poza postępowaniem administracyjnym opinii biegłego powołanego przez inwestora. Opinia taka, nie może jednak zastąpić swobodnej oceny dowodów oraz ustalenia przesłanek wymaganych przepisami prawa materialnego.
Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przytoczyli stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 15 października 2009 r., w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że nie można jednocześnie twierdzić skutecznie - jak czyni to inwestor - że pola elektromagnetyczne o mocy większej lub równiej 0,1 W/m² poza terenem działki [...] wystąpią w miejscach niedostępnych dla ludzi, a więc
w miejscach, dla których obowiązujące przepisy nie określają dopuszczalnych wielkości mogących znacząco wpływać na środowisko. A to z tego względu, iż powyższych wysokości, a w szczególności wysokości [...] m npt. a tym bardziej wysokości [...] ,7 m npt. nie można uznać za niedostępne dla ludzi.
Nawiązując do naruszenia art. 5 ust 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane
w związku z art. 140, 143,144 Kodeksu cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji RP skarżący wskazali, iż zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad
i pod jego powierzchnią - art. 143 zdanie 1 K.c. Oznacza to, iż tylko właściciel gruntu nieruchomości gruntowej jest uprawniony do korzystania z przestrzeni powietrznej nad jego gruntem. Wobec wyłączności uprawnień właściciela należy wykluczyć ingerencję sąsiadów oraz innych osób trzecich, jak chodzi o korzystanie z przestrzeni powietrznej nad cudzym gruntem. W stosunkach sąsiedzkich chodzi głównie
o unikanie niedozwolonych immisji (art. 144 K.c.).
Skarżący powołując się na art. 6 ust. 2 pkt. 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140, 143, 144 Kodeksu cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 1 protokółu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, stwierdzili, iż nie można wydać pozwolenia na budowę jeżeli inwestycja narusza interesy osób trzecich. Podkreślili też, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że bez znaczenia jest, na jakiej wysokości wystąpi ponadnormatywne pole elektromagnetyczne. Powyższe jest tożsame z tym, iż pole e-m może znaleźć się
w miejscach dostępnych dla ludności.
Zdaniem skarżących, organ zezwalając na naruszenie cudzej własności miał obowiązek uzasadnić swoje stanowisko.
W skardze wskazano również, że organ nie podał parametrów technicznych anten, więc nie można ustalić czy zsumował energię anten sektorowych, których oddziaływanie się nakłada, nie mówiąc już o kumulacji z antenami radiolinii. Ponadto przyjmując ustalenia organu (opierając się na dokumentacji inwestora) należałby uznać, iż w promieniu kilku kilometrów nie ma żadnych innych źródeł pól e-m, co nie znajduje pokrycia w rzeczywistości. Obowiązkiem sporządzającego dokumentację było dokonanie wyliczeń w oparciu o istniejący poziom pola e-m w miejscu planowanej inwestycji, co wiąże się z koniecznością dokonania kumulacji. Anteny sektorowe zachodzą na siebie, co powoduje, że energia danej anteny jest znacznie większa. Ponadto w główną wiązkę promieniowania wchodzą swoją energią anteny radiolinii, co powoduje zwiększenie jej w przestrzeni oddziaływania danej wiązki.
Skarżący powołali się na stanowisko polskich naukowców skupiających się wokół Komisji ds. Problemów Bioelektromagnetycznych Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. M. Skłodowskiej-Curie, gdzie wskazano, że anteny stacji bazowych nie są jedynym źródłem PEM występujących w środowisku życia człowieka i oceniając możliwość ich działania na zdrowie, nie można tego faktu pomijać. W niektórych miejscach promieniowanie stacji bazowych stanowi nie więcej, niż 10 - 20% całego promieniowania mikrofalowego mierzonego w środowisku. Należy to uwzględniać w praktyce ochrony ludności przed PEM - podczas procedury poprzedzającej budowę nowej stacji bazowej - ocena prognostyczna wpływu jej anten na stan środowiska elektromagnetycznego powinna uwzględniać również istniejący poziom PEM pochodzący od innych już działających w okolicy źródeł.
W ocenie skarżących, obowiązkiem organu II instancji było zbadanie czy organ dokonał kumulacji pola e-m dla planowanej inwestycji oraz jaki poziom e-m
w środowisku był przyjęty za podstawę wyliczeń dotyczących ponadnormatywnego oddziaływania. Nie jest możliwe, aby na terenie planowanej inwestycji nie było oddziaływania pola e-m z innych źródeł. Powyższe ma związek również z kwestią ustalania stron postępowania, jednakże brak jakichkolwiek ustaleń organu w tym zakresie powoduje niemożność dokonania weryfikacji stanowiska organu.
W skardze stwierdzono, że w wydanej decyzji organ lakonicznie stwierdził, iż inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednakże z decyzji nie wynika, na jakie anteny i o jakich mocach została wydana decyzja lokalizacyjna, a jakie zawiera wniosek o pozwolenie na budowę tym bardziej, iż samo pozwolenie ich nie określa. Brak jest bowiem danych dotyczących rodzaju oddziaływania, bez skonkretyzowania jego charakteru
i chociażby jakichkolwiek przybliżonych parametrów, co uniemożliwia weryfikację złożonego wniosku. Określenie powyższych parametrów jest istotne również
i dlatego, że zgodnie z art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
Ponadto, w projekcie budowlanym powinno być w szczególności wykazane, że przyjęte w nim rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne ograniczają lub eliminują wpływ obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi, zgodnie z odrębnymi przepisami. W niniejszej sprawie, organ nie ocenił zgodności projektu budowlanego z przepisami odrębnymi albowiem takiego stanowiska brak
w decyzji tym bardziej, iż bezspornym jest, że inwestycja wprowadza ograniczenia
w zagospodarowaniu terenów sąsiednich.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 340/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił Stowarzyszenie "[...] " z siedzibą w [...] dalej Stowarzyszenie, do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W dniu [..] r. Stowarzyszenie złożyło do akt postępowania swoje stanowisko w rozpoznawanej sprawie wraz z opinią biegłego Sądu Okręgowego w[...] , nr [...] specjalność elektronika, radiokomunikacja i telekomunikacja ruchoma.
W uzasadnieniu pisma Stowarzyszenie podało, iż organ miał obowiązek ustalić rzeczywistą energię danej anteny (EIRP) po zsumowaniu się źródeł oraz
z uwzględnieniem pola e-m emitowanego z pobliskich stacji bazowych. Parametry podane w badanej dokumentacji środowiskowej nie uwzględniają wzrostu wartości EIRP w wyniku nakładania się wiązek antenowych emitowanych przez poszczególne anteny lub zespoły antenowe dla określonych kierunków promieniowania wyznaczonych azymutami. W dalszej kolejności organ miał wskazać, co to jest oś główna wiązki promieniowania i w jakim punkcie tej wiązki się znajduje, albowiem oś jest pojęciem umownym. Kolejna fazą było wyjaśnienie, czy linia uznana za oś odpowiada konkretnym parametrom natężenia elektromagnetycznego, czy też jest to nieustalona linia poprowadzona gdzieś w głównej wiązce promieniowania.
Następnie, Stowarzyszenie wskazało, iż podziela stanowisko biegłego Sądu Okręgowego (załączone do akt sprawy), który stwierdził, że określenie miejsc dostępnych dla ludności w oparciu o zasięgi promieniowania obliczone
w przedmiotowym projekcie dla długości osi elektrycznej wiązek promieniowania anten nie determinuje wartości natężenia promieniowania w obszarach leżących poza tymi osiami, a znajdującymi się w strefach dostępnych dla ludności. Podkreślono iż przedmiotem oceny jest konkretna wartość natężenia pola e-m. Ma to ogromne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem w Polsce dochodzi do udowodnionych przekroczeń norm, właśnie z powodu braku uwzględnienia kumulacji pola e-m w środowisku i tym samym ustalenia zaniżonej mocy EIRP.
W ocenie Stowarzyszenia, zaskarżona decyzja oparta jest na ustaleniach faktycznych oraz prawnych dokonanych przez inwestora oraz nie zawiera jakichkolwiek objaśnień ustalania stanu faktycznego oraz prawnego, dokonanego przez organ samodzielnie, a co najważniejsze decyzja organu I instancji jest zupełnie lakoniczna i nie zawiera praktyczne żadnego uzasadnienia, poza stanowiskiem inwestora. Brak jest bowiem danych dotyczących rodzaju oddziaływania bez skonkretyzowania jego charakteru i jakichkolwiek przybliżonych parametrów, co uniemożliwia możliwość weryfikacji złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności orzeczenia
z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi następuje
w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
(lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej zostało wszczęte na wniosek inwestora – [...] Spółki z o. o.
w Warszawie.
Z uwagi na fakt, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego w myśl art. 50 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 7[...] ze zm.) inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego,
a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz [...] w dniu 14 lipca 2009 r. wydał decyzję nr [..] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla terenu działki nr ewid. [...] obręb [...] [...] niec. W decyzji tej podano jako rodzaj inwestycji, funkcja zabudowy i sposób zagospodarowania terenu: obiekt infrastruktury technicznej - budowa stacji bazowej telefonii komórkowej w tym budowa masztu o wysokości do m npt, wraz
z instalacją na nim anten nadawczych i radiolinii, posadowienie kontenera technicznego, wykonanie zewnętrznej instalacji zasilającej. Wobec zarzutu skarżących, iż organ nie dokonał oceny zgodności inwestycji z wydaną decyzją lokalizacyjną, należy przytoczyć treść przepisu art. 55 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie ma obowiązku badania po raz drugi dopuszczalności zmiany zagospodarowania terenu, ale także nie wolno mu tego badać. Organ ten nie może dokonać weryfikacji treści ostatecznej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.
Zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę wyznacza art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w myśl którego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie spełnienia wskazanych wyżej wymagań organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż organy administracji architektoniczno budowlanej dokonały prawidłowej oceny zgodności wniosku i projektu inwestora.
Nie trafny jest również zarzut, iż organy oparły swoje rozstrzygnięcie tylko na kwalifikacji przedsięwzięcia sporządzonej przez inwestora poza postępowaniem administracyjnym naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [..] r. stwierdzające brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] na działce nr [...] w obrębie [...] miasta [...] niec.
W uzasadnieniu swojego postanowienia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska
podał, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagany, a także do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany.
Również "Dokumentacja techniczna szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia" nie została wykonana w sposób dowolny lecz na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu.
Powoływanie się natomiast przez uczestnika postępowania Stowarzyszenie na opinię biegłego Sądu Okręgowego dr inż. J. G. w sprawie wyłudzenia przez Polską Telefonię Cyfrową poświadczenia nieprawdy w przedmiocie uzgodnień środowiskowych budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej "[..] " przy
ul. [...] w [..] oraz niedopełnienia obowiązków przez urzędników Urzędu Miasta Lublin polegającego na zaniechaniu sporządzenia sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych przy realizacji inwestycji budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej "[...] " w [...] , wydaną w sprawie o innym stanie faktycznym nie może stanowić dowodu w rozpatrywanej sprawie. Podobnie orzeczenia sądów administracyjnych powoływane przez Stowarzyszenie nie mogą być uwzględnione przez Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę gdyż wydane zostały one w innym stanie faktycznym i prawnym.
Sąd nie podziela również zarzutów i argumentacji skargi dotyczących potencjalnej szkodliwości oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnych na ludzi. Utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych podgląd, iż wobec przyjęcia ustawowych (w drodze przepisów wykonawczych do ustawy) standardów oddziaływania określonych zagrożeń na środowisko, wyznaczających wielkości graniczne w tym zakresie, rola odpowiedniego organu sprowadza się do stwierdzenia, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach, czy też je przekracza. Rozstrzygając zagadnienia związane
z oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko organ nie działa na podstawie aktu wiedzy, ale na podstawie przepisu prawnego, a więc aktu władzy, niezależnie od jego podbudowy naukowej (zob. wyrok z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1961/06, niepubl.). Organ architektoniczno-budowlany nie może zatem odmówić pozwolenia na budowę dla inwestycji, która nie narusza przewidzianych prawem kryteriów oddziaływania. Również Sąd - oceniając legalność decyzji - nie może uwzględnić zarzutów nie mających umocowania w przepisach prawa.
Skarżący podnoszą, że istnieje możliwość kumulacji promieniowania pola e-m z innymi stacjami telefonii komórkowej oraz z innymi źródłami promieniowania.
W tym miejscu należy wskazać, iż w uzasadnieniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę organ wyraźnie stwierdza, iż na terenie [...] ńca nie funkcjonuje inna stacja telefonii komórkowej, której oddziaływanie należałoby uwzględnić z uwagi na możliwość kumulowania parametrów tego samego rodzaju. Nie sprecyzowanie natomiast innych źródeł promieniowania elektromagnetycznego PEM nie pozwala odnieść się szczegółowo do ich parametrów oraz zbadać ich ewentualną kumulację.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 5 ust.1 pkt 9 w związku
z art. 140,143,144 Kodeksu cywilnego oraz art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art.1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka
i podstawowych wolności – wskazać należy, iż prawo własności, którego ochronę zapewniają m. in. przepisy Konstytucji RP (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3), nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je sama Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko
w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.
Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej
i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też przepis art. 140 K.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy
i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów bardzo wielu ustaw. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 7[...] ze zm.), które były podstawą wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Decyzja taka jest więc legalną ingerencją w sferę prawa własności, dlatego też należy oddalić zarzut naruszenia cudzej własności poprzez naruszenie przestrzeni powietrznej przez oddziaływanie promieniowania w przestrzeń powietrzną nad działkami skarżących.
Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skarżących co do naruszenia przez organ art. 34 ust.3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust.2 pkt 7, §11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120 poz.1133) gdyż projekt budowlany, wraz z zawartą w nim analizą oddziaływania na środowisko, stanowiący załącznik do decyzji organu I instancji zawiera wszystkie wymagane we wskazanym rozporządzeniu informacje, ponadto określone
w projekcie częstotliwości pól elektromagnetycznych nie przekraczają dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych o których mowa
w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów ( Dz. U. Nr 192, poz. 1883).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło