II SA/Sz 342/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Prorektora ds. Studenckich [...] w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów i stwierdzenia konieczności zaliczenia różnic programowych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] r., nr [...] w części "utrzymującej w mocy konieczność zaliczenia różnic programowych", II. zasądza od Prorektora ds. Studenckich [...] w S. na rzecz skarżącego W. T. [...] [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] nr [...] Prorektor ds. Studenckich Uniwersytetu S. (dalej: "Prorektor", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu S. (dalej: "Prodziekan") z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skreślenia W. T. (dalej: "Skarżący", "Strona") z listy studentów, jednocześnie utrzymując w mocy konieczność zaliczenia różnic programowych. Organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, iż w dniu [...] została wydana decyzja "zobowiązująca studenta do zrealizowania czterech przedmiotów stanowiących różnice programowe do końca semestru letniego w roku akademickim [...]". Decyzję tą doręczono Skarżącemu w dniu [...]. Strona nie złożyła w stosunku do powyższej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast w postępowaniu zakończonym zaskarżoną do Prorektora decyzją Prodziekana z dnia [...] zawiadomiono Skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Strona złożyła w dniu [...]. wyjaśnienia w powyższej sprawie, które organ pierwszej instancji uznał za uzasadnione i nie dopatrzył się podstaw skreślenia Strony z listy studentów. W związku z tym Prodziekan wydał decyzję administracyjną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów wskazując dodatkowo w sentencji, iż utrzymuje w mocy "konieczność zaliczenia różnic programowych". Prorektor wyjaśnił końcowo w uzasadnieniu swojej decyzji, że po przenalizowaniu sprawy uznał, że wyznaczone przez Prodziekan różnice programowe muszą zostać zaliczone w związku z obowiązującym programem studiów. Strona wyniosła skargę od decyzji Prorektora zaskarżając ją w części stwierdzającej konieczność zaliczenia różnic programowych i zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez wydanie aktu bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa mimo, że organ powinien dopuścić Skarżącego do seminarium magisterskiego i obrony pracy dyplomowej bez konieczności zaliczania różnic programowych, 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 11 art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie uwzględniono tego, iż wyznaczane Skarżącemu terminy były niezgodne z Regulaminem Studiów, a praca dyplomowa spełniała wymagania Regulaminu. Wskazując na powyższe Skarżący zawnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji w zaskarżonej części, ewentualnie o uchylenie decyzji w części oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie aktu pierwszej instancji. Zawnioskował też o zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Prorektora zawnioskował o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono w szczególności, iż zarówno w decyzji wydanej w I instancji jak i w rozstrzygnięciu zapadłym w postępowaniu odwoławczym wskazanie konieczności zaliczenia różnic programowych stanowiło jedynie powielenie sentencji wcześniejszej decyzji z [...] i nie stanowiło w żadnym przypadku nowego rozstrzygnięcia organu. Powtórzenie obowiązku zrealizowania różnic programowych, być może niepotrzebnie wyrażone ponownie w treści skarżonej decyzji, nie kreowało jednak po stronie Skarżącego żadnego nowego obowiązku. Ten bowiem został już wprost wskazany w ostatecznej decyzji z dnia [...]. Zabieg powyższy miał jedynie na celu podkreślenie niezrealizowania obowiązku przez Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych z powodów niż wskazane przez Skarżącego. Jak wynika z akt sprawy i nie jest kwestionowane przez Skarżącego, w dniu [...] Prodziekan wydał w stosunku do Strony decyzję zobowiązującą ją do "zrealizowania czterech oznaczonych przedmiotów do końca semestru letniego w roku akademickim [...]". Nie jest także przedmiotem sporu, iż powyższa decyzja została doręczona Skarżącemu dniu [...] i nie została przezeń zaskarżona. Jest zatem aktualnie ostateczna. Natomiast aktualnie zaskarżona do Sądu decyzja, została wydana w innym postępowaniu, które zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia [...]. W jego treści poinformowano Skarżącego, iż przedmiotem zainicjowanego przez Prodziekana postępowania jest skreślenie Strony z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. W decyzji z dnia [...], kończącej powyższe postępowanie, Prodziekan powołując się na art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej: "k.p.a.") orzekł "o umorzeniu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, jednocześnie utrzymując w mocy konieczność zaliczenia różnic programowych". W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż wobec dostarczenia przez Stronę dokumentów postępowanie uznano za bezprzedmiotowe. Dodatkowo w uzasadnieniu wskazano, iż konieczność zaliczenia różnic programowych wynika z decyzji z [...] nakładającej taki obowiązek, od której student nie wniósł odwołania. Decyzja Prodziekana z [...], po wniesieniu od niej odwołania pismem z [...], została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy na mocy decyzji będącej aktualnie przedmiotem zaskarżenia. W sentencji decyzji Prorektora z [...] orzeczono o "utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, jednocześnie utrzymując w mocy konieczność zaliczenia różnic programowych". Zestawienie powyższych faktów prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wydając decyzje z dnia [...] i [...] organy nie tylko wykroczyły poza zakres postępowania wyznaczony zawiadomieniem z dnia [...] (tj. skreślenie z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej) ale w części "utrzymania w mocy konieczności zaliczenia różnic programowych" orzekały w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną (tj. decyzją z dnia [...]). Tymczasem jak wynika wprost z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. rozstrzyganie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej stanowi kwalifikowaną wadę decyzji administracyjnej uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o eliminacji tej pierwszej z obrotu prawnego na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy tożsamej (podmiotowo i przedmiotowo) z załatwioną wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest bowiem wyłącznie po wyeliminowaniu tej pierwszej w ustalonym przez prawo trybie. Zatem, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 maja 2021 r. sygn. II SA/Ke 277/21 – publ. CBOSA). W realiach niniejszej sprawy nie ulega zatem wątpliwości, iż skoro organy doszły do przekonania, że wszczęte przez Prodziekana postępowanie w przedmiocie skreślenia z listy studentów stało się bezprzedmiotowe, były uprawnione do jego umorzenia. Powyższe nie jest zresztą kwestionowane przez Skarżącego. Brak było natomiast podstaw do ponownego nakładania w sentencji takiej decyzji obowiązku zaliczenia różnic programowych, który to obowiązek wynika z innej, ostatecznej decyzji administracyjnej. Natomiast wobec obszernych wywodów Skarżącego dotyczących dopuszczalności nałożenia na niego obowiązku zaliczenia czterech przedmiotów (tzw. "różnic programowych") przez Prodziekana należy stwierdzić, iż powyższa okoliczność jako stanowiąca przedmiot innej niż zaskarżona decyzja, mogła mieć w niniejszym postępowaniu znacznie jedynie dla oceny dopuszczalności ponownego orzekania przez organy w tym samym przedmiocie. Prawidłowość nałożenia takiego obowiązku nie mogła być natomiast przedmiotem merytorycznej oceny w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części objętej dyspozycją art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a i obejmują one uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi.