II SA/Sz 343/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o obowiązku zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący, zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja jest dramatyczna ponieważ choruje i mimo sześciu miesięcy leczenia nadal jest niezdolny do pracy, a obecnie złożył wniosek o rentę inwalidzką z KRUS. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma dochodów ani żadnego majątku, dlatego korzysta z pomocy rodziców i rodzeństwa. Wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia dowodów dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy tj; - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego, jego żony i rodzeństwa rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających dochody uzyskane przez wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu (mieszkania) w [...], z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku. Skarżący nie przedłożył dokumentów źródłowych. Oświadczył natomiast, że jest stanu wolnego i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dlatego nie jest w stanie przedłożyć dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej rodziców i rodzeństwa. Ponownie wskazał, że jest bez środków do życia, ale nie korzystał z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że aktualnie przebywa w Zakładzie Karnym w [...]. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w przypadku, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma więc w założeniu służyć najuboższym, czyli podmiotom dla których konieczność poniesienia kosztów postępowania oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt. 1 lit a p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest sprawa z zakresu szeroko rozumianej pomocy i opieki społecznej. Zatem skarżącego nie obciążają koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przepisy ww. ustawy nie wymagają także, aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ze skargi, wniosku o prawo pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że M.K. mieszka z rodzicami w domu położonym w [...], nie ma majątku ani żadnych dochodów. Mimo tego oświadczył, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, ale nie korzysta z pomocy opieki społecznej. T. i I.K., rodzice wnioskodawcy, jako dorośli domownicy wielokrotnie odbierali pisma procesowe do niego kierowane. Z akt administracyjnych wynika, że pisma adresowane do wnioskodawcy odbierała też M.K. (żona k-[...] akt administracyjnych). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r. nie zostało skarżącemu doręczone i wróciło do organu I instancji z adnotacją "adresat przebywa za granicą". Złożone przez skarżącego oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach budziło wątpliwości i nie pozwalało na merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku. Mimo wezwania, skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów źródłowych pozwalających na ocenę jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. W tej sytuacji nie sposób uznać, by skarżący wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wnioskodawca podał, że jest stanu wolnego i mieszka sam, ale adresowane do niego pisma odbierała m. in. żona oraz rodzice. Mimo mieszkania w domu rodziców i braku jakichkolwiek dochodów wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Przy czym nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie udokumentował jakichkolwiek kosztów utrzymania, ani tego, że faktycznie przebywa w zakładzie karnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.