II SA/Sz 343/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-05-11

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacje dotyczące wyników poszczególnych ważeń odpadów, daty odbioru oraz daty przekazania odpadów do instalacji, uzyskane w ramach realizacji zamówienia publicznego, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy podlegającą ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały żądane informacje jako tajemnicę przedsiębiorcy, ponieważ spełnione zostały przesłanki formalna (manifestacja woli przedsiębiorcy utajnienia danych) i materialna (informacje te mają wartość organizacyjną i ich ujawnienie mogłoby wpłynąć na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy). W związku z tym, dostęp do tych informacji podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skarga wnioskodawcy, domagającego się ich ujawnienia, podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Spółka A. zwróciła się do Burmistrza D. z wnioskiem o udostępnienie szczegółowych danych dotyczących realizacji zamówienia publicznego na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, w tym wyników poszczególnych ważeń odpadów, dat odbioru i przekazania do instalacji. Organ I instancji odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy firmy realizującej zamówienie. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz ponownie odmówił, wskazując na zastrzeżenia firmy wykonującej zamówienie dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa. SKO utrzymało w mocy decyzję odmowną, uznając, że wnioskowane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka A. wniosła skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. R. S. Spółka z o.o. z siedzibą w S. pismem z dnia [...] roku wystąpiła do Burmistrza D. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie danych dotyczących realizacji zamówienia "Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu Gminy D." w zakresie: - wyników ważeń odpadów odebranych w trakcie realizacji przedmiotowego zamówienia w miesiącach [...] r., - podania dla każdego wyniku ważenia rodzaju i kodu odpadów, daty odbioru, daty przekazania do instalacji oraz nazwy instalacji, do której zostały przekazane. Zbiorcze wyniki ważeń dla miesięcy, co do których organ był w posiadaniu danych na dzień udzielania odpowiedzi wraz zez wskazaniem rodzajów i kodów odpadów, terminów odbioru oraz instalacji, do których zostały one przekazane – przesłano wnioskodawczyni w formie wskazanej we wniosku w dniu [...] r. Decyzją z dnia [...] roku Burmistrz D. odmówił udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej w zakresie podania wyników poszczególnych ważeń odpadów z podaniem daty odbioru oraz daty przekazania odpadów do instalacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazało wniosek do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał na konieczność poddania wnikliwej ocenie stanowiska wykonawcy zamówienia publicznego w zakresie tajemnicy przedsiębiorcy, a także na konieczność zawarcia w decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wszystkich wymaganych prawem elementów w tym w szczególności wynikających z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano także na potrzebę zgromadzenia w aktach dokumentów umożliwiających weryfikację ustaleń organu I instancji przez organ odwoławczy oraz ewentualnie sąd administracyjny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] roku Burmistrz D. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji w zakresie podania wyników (poszczególnych) ważeń odpadów z podaniem daty odbioru oraz daty przekazania odpadów do instalacji. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że udostępnił wnioskodawcy (w formie wskazanej we wniosku) zbiorcze wyniki ważeń dla miesięcy, co do których był w posiadaniu danych na dzień udzielania odpowiedzi wraz ze wskazaniem rodzajów i kodów odpadów, terminów odbioru oraz instalacji, do których zostały one przekazane. Odnosząc się do możliwości udostępnienia pozostałych danych, organ I instancji stwierdził, że [...] Spółka Komandytowa z siedzibą w M. (dalej "[...]") w piśmie z dnia [...] r. uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] r. zastrzegła m. in. dane dotyczące ilości odpadów przewożonych jednym środkiem transportu, a także informacje związane ze szczegółami współpracy z zakładami zagospodarowania odpadów jako tajemnicę przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano w szczególności, że udostępnienie informacji może posłużyć bezpośredniej konkurencji w celu oceny możliwości technicznych i organizacyjnych Spółki oraz dostarczeniu bezpośredniej konkurencji informacji w zakresie budowania tras, wielkości i zasięgu rejonów, godzin pracy pojazdów, zaangażowaniu pracy pracowników. Dodatkowo podmiot wskazał działania jakie podjął celem zachowania poufności danych. Ponadto organ I instancji stwierdził, że dokumenty, które zawierają żądane przez stronę informacje dotyczące ważeń odpadów z podaniem daty odbioru oraz daty przekazania odpadów do instalacji są w posiadaniu organu a ich opracowanie, stopień szczegółowości i posiadanie przez organ wynika bezpośrednio z umowy nr [...] z dnia [...] r. zawartej miedzy Zamawiającym - Gminą D., a Wykonawcą - Spółką [...]. Dane te są znacznie bardziej szczegółowych aniżeli te wynikające z obowiązującego prawa. Ma to na celu kontrolę ilości odpadów pochodzących z każdego transportu, kontrolę wykonywania zadania zgodnie z harmonogramem oraz bieżącą kontrolę obowiązków przedsiębiorcy wynikających bezpośrednio z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 poz. 250 ze zm.) w zakresie przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do Regionalnej Instalacji. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że Spółka [...] wskazała na działania jakie podjęła celem zachowania poufności danych w tym umożliwienie dostępu do danych wyłącznie właścicielom przedsiębiorstwa oraz kadrze zarządzającej. W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec którego podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności, jednocześnie podnosząc, że nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa. W ocenie Burmistrza D. tajemnica staje się "tajemnicą" kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy, wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. W ocenie organu I instancji w analizowanym przypadku spełnione są obydwie wskazane w definicji przesłanki, bowiem żądane dane związane są z prowadzoną przez podmiot działalnością, zaś Spółka [...] przejawiła również wolę zachowania informacji, których żąda strona, jako niepoznawalnej dla osób trzecich poprzez wystosowanie do Zamawiającego realizowanej przez siebie usługi pism z dnia [...] r oraz z dnia [...] r., a także zawężenie kręgu pracowników dysponujących przedmiotowymi danymi ze zobowiązaniem ich do zachowania poufności. Zdaniem organu, spełnienie tych przesłanek powoduje, że w myśl art. 5 ust. 2 u.d.p. informacja objęta wnioskiem podlega ograniczeniu. Odnosząc się do wskazanej w uzasadnieniu decyzji uchylającej kwestii osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, Burmistrz wyjaśnił, że decyzja podejmowana jest jednoosobowo przez Burmistrza D. Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją R. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art 9 k.p.a. oraz art 11 k.p.a. polegające na tym, że organ administracji zaniechał szczegółowego i wyczerpującego poinformowania skarżącej o okolicznościach prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, jak również szczegółowego wykazania zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, - art 7 k.p.a., art 77 § 1 k.p.a. oraz art 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oparcie decyzji wyłącznie na treści pism [...]; jak również zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego, do czego organ został zobowiązany decyzją SKO z dnia [...]r. (znak [...]), - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn, dla których w całości przyznał moc dowodową pismom [...], natomiast odmówił mocy dowodowej wnioskowi skarżącej, - art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust 1 pkt 1 oraz art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art 139 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez ich błędne niezastosowanie, pomimo że wnioskowane przez odwołującą informacje są informacjami publicznymi i nie podlegają ochronie przed ich ujawnieniem, - art. 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust 4 ustawyz dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Rozpoznając złożone odwołanie decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru nieograniczonego a w szczególności stosownie do art. 5 u.d.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych a nadto ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Kolegium podniosło, że kwestią sporną pomiędzy wnioskodawcą, a Spółką [...], jest okoliczność czy dane objęte odmową udostępnienia przez Burmistrza mieszczą się w zakresie pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. W tym miejscu organ wyjaśnił, że "tajemnicę przedsiębiorcy" wyprowadza się z "tajemnicy przedsiębiorstwa" i jakkolwiek pojęcia te częściowo pokrywają się zakresowo, to tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach powinna być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią, zdaniem Kolegium, informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób, które związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności i nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ponadto organ podniósł, powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Odnosząc się do argumentacji odwołującej organ wskazał, że pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" użytego w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie można utożsamiać z pojęciem tajemnicy przedsiębiorstwa. W ocenie Kolegium niewątpliwie tajemnica przedsiębiorcy powinna być rozumiana szerzej. W badanej sprawie wnioskodawca zmierza w istocie do powzięcia informacji o szczegółowym sposobie wykonywania usługi i niewątpliwe wiedza taka dotyczy sfery działalności gospodarczej, która powinna podlegać ochronie przed jej upublicznianiem. Uznając za racjonalne stanowisko organu I instancji Kolegium podniosło, że oczekiwane przez wnioskodawczynię dane mogą posłużyć pozyskaniu wiedzy o Spółce [...] i stosowanych przez nią rozwiązaniach organizacyjnych. Dla oceny prawidłowości realizacji obowiązków przez organ administracji (i de facto wykonawcę zamówienia publicznego) w pełni wystarczające są dane o charakterze zbiorczym, które pozwalają na weryfikację zgodności z prawem sposobu gospodarowania odpadami, bez konieczności nadmiernej ingerencji w dane mające dla wykonawcy wartość ekonomiczną, będące efektem jego autorskich rozwiązań organizacyjnych. Kolegium zwróciło uwagę na stanowisko Spółki R. podniesione w innych postępowaniach (w tym przypadku prowadzonych z wniosku Spółki [...]), w których obszernie i przekonująco prezentuje ona skrajnie odmienne do treści odwołania stanowisko co do wartości ekonomicznej i skutków upubliczniania danych wynikających ze sprawozdań odbierającego odpady komunalne, o których mowa w art. 9n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W tym przypadku także chodziło o dane zawierające między innymi nazwy i adresy instalacji, do których zostały przekazane odpady przez Spółkę, ilości i rodzaje odpadów przekazane do poszczególnych instalacji itp. W piśmie z dnia [...] roku skierowanym do Burmistrza P., Spółka R. wskazała, że uzyskanie przez Spółkę [...] takich danych pozwoli konkurencyjnemu podmiotowi powziąć wiedzę o zastosowanych przez Spółkę rozwiązaniach w zakresie logistyki transportu odpadów, dla których istotą jest ich optymalizacja, będąca wynikiem własnych rozwiązań intelektualnych Spółki, stanowiących ważny czynnik przewagi konkurencyjnej, opartej na wewnętrznych procesach organizacyjnych. Spółka wyjaśniała nadto, że konkurujący ze Spółką podmiot zastosuje rozwiązania, które do tej pory są źródłem przewagi konkurencyjnej Spółki. Spółka nie będzie już wtedy posiadała przewagi, jaką dawały jej te rozwiązania, a tym samym pozycja konkurencyjna Spółki ulegnie pogorszeniu. Jednocześnie podmiot kopiujący rozwiązania uniknie nakładów, które musiałby ponieść (np. w postaci wynagrodzeń dla pracowników), by samodzielnie wykreować takie rozwiązania. Powyższe, zdaniem Kolegium, oznacza, że przedmiotowe informacje mają dla Spółki wartość gospodarczą. Organ zwrócił uwagę, że powyższe stanowisko było zresztą jeszcze obszerniej rozwijane w odwołaniach Spółki R. od decyzji Burmistrzów P. ([...]), M. ([...]), C. ([...]) i Wójta K. ([...]), w których powyższe organy odmawiały udostępniania zbliżonych co do treści danych dotyczących Spółki [...]. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji zwrócił uwagę, że stanowiska obu podmiotów tj. Spółki [...] i Spółki R., o ile chodzi o ochronę danych ich dotyczących są zbieżne i oparte na obszernej argumentacji co do potrzeby ochrony danych przed ujawnieniem. Zdaniem Kolegium, przedstawianie odmiennych stanowisk przez Spółkę R. w innych postępowaniach czyni argumentację zawartą w odwołaniu całkowicie nieprzekonującą. Fakt, że w oparciu o inne dane, pozyskane od innych podmiotów odwołująca jest w stanie wyciągnąć różne wnioski i dokonać oszacowań nie zmienia faktu, że czym innym jest własna analiza danych, a czym innym pozyskanie konkretnych i oznaczonych informacji wynikających z dokumentów opracowanych w tym przypadku wyłącznie na potrzeby wykonania umowy między gminą, a Spółką [...]. Organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia ustawy Prawo zamówień publicznych, w sytuacji gdy strona zabiegała o wnioskowane dokumenty w innym trybie – ustawy o dostępie do informacji publicznych. Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją R. Spółka z o.o. z siedzibą w S. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 139 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez ich błędne niezastosowanie, pomimo że wnioskowane przez skarżącą informacje stanowią informacje publiczne i nie podlegają ochronie przed ich ujawieniem, - art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem strony skarżącej, Kolegium dokonało błędnej wykładni przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, którą w niniejszym stanie faktycznym sprowadzono do oceny, czy [...] podjął wystarczające środki do ochrony zachowania poufności. Samą zaś ocenę tych okoliczności sprowadził do stwierdzenia, że fakt wyartykułowania przez [...] podjęcia działań w toku postępowania musiał zostać uwzględniony. Argumentując swoje stanowisko skarżąca Spółka wskazała, że zgadza się z twierdzeniem, że pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy nie należy w pełni utożsamiać z pojęciem tajemnicy przedsiębiorstwa. Jednocześnie zarzuciła jednak organowi II instancji brak odniesienia się do pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, co stanowiło brak oceny, czy żądane informacje mają dla [...] wartość gospodarczą, technologiczną, organizacyjną, czy też logistyczną. Tymczasem w ocenie skarżącej w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym w ogóle nie wykazano, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy technologicznej lub organizacyjnej przedsiębiorstwa, ani też nie rozważono, w jaki sposób wyniki ważeń, czy nazwy instalacji mogłyby pozwolić podmiotom trzecim na wydedukowanie technologii stosowanej przez wykonawcę, jego know – how, czy charakterystycznych rozwiązań logistycznych. Zdaniem skarżącej stopień szczegółowości żądanych informacji nie powinien mieć żadnego wpływu na ocenę, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, a w konsekwencji na odmowę udostępnienia informacji publicznej. Ponadto skarżąca podniosła, że część wywodów na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Kolegium poczyniło w odniesieniu do faktu, że skarżąca jest podmiotem konkurencyjnym w stosunku do [...], podczas gdy fakt ten nie powinien rzutować na ocenę sytuacji w skarżonym postępowaniu. Ponadto zarzuciła odniesienie się przez Kolegium do innych postępowań, w których wnioskowano o inne dane, co w jej ocenie nie powinno mieć miejsca. W ocenie R. Spółki z o.o. najistotniejszy błąd przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. leży w rozumieniu podjęcia wystarczających środków ochrony w celu zachowania poufności. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że zasadnicze znaczenie ma "uprzednie" złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępnione, za niewystarczające uznając podjęcie działań dopiero w toku postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, bowiem [...] przez wiele miesięcy od zawarcia umowy z dnia [...] r. z Gminą D. nie występował do zamawiającego o zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy. Pierwsze pisma wskazujące na istnienie tajemnicy przedsiębiorcy [...] pojawiły się po dacie [...]r. Zdaniem skarżącej nie sposób uznać, że wnioskowane dane stanowiły tajemnicę w sytuacji, gdy skarżący wnioskował o udostępnienie informacji z miesięcy [...], zaś [...] dopiero w [...] złożyła obszerniejszy wniosek w zakresie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorcy. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, podstawowy wymóg z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. polegający na istnieniu tajemnicy przedsiębiorcy nie został spełniony. Ponadto skarżąca nie zgodziła się z oceną wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji polegającą na uznaniu, że nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie przepisy Prawa zamówień publicznych podnosząc, że jawność umów w sprawach zamówień publicznych wyłącza na gruncie u.d.i.p. możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na jakąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz.1164), zwanej dalej "ustawą". Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje między innymi, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Pojęcie informacji publicznej zostało określone w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy, zgodnie z którymi informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja o wydatkowaniu przez organ administracji publicznej środków publicznych jest więc informacją publiczną. Realizacja tego prawa spoczywa na podmiotach wymienionych w art. 4 ustawy,tj. na organach władzy publicznej oraz innych podmiotach wykonujących zadania publiczne. W niniejszej sprawie R. S. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wystąpiła do Burmistrza D. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie danych dotyczących realizacji zamówienia "Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu Gminy D." w zakresie: - wyników ważeń odpadów odebranych w trakcie realizacji przedmiotowego zamówienia w miesiącach [...] r., - podania dla każdego wyniku ważenia rodzaju i kodu odpadów, daty odbioru, daty przekazania do instalacji oraz nazwy instalacji, do której zostały przekazane. Podkreślenia wymaga, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że Burmistrz D. jest adresatem obowiązku udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Z kolei wnioskowana informacja odnosząca się do danych dotyczących realizacji przez [...] Spółki komandytowej [...] z siedzibą w M., zwanej dalej: "[...]", zamówienia pod nazwą: "Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu Gminy D." w określonym we wniosku zakresie, stanowi co do zasady informację publiczną, gdyż dotyczy majątku publicznego. Jak wynika z akt sprawy, informacje dotyczące zbiorczych wyników ważeń dla miesięcy, co do których organ był w posiadaniu danych na dzień udzielania odpowiedzi wraz ze wskazaniem rodzajów i kodów odpadów, terminu odbioru oraz instalacji, do których zostały one przekazane zostały przesłane wnioskodawcy. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia zasadności odmowy wnioskodawczyni – R. S. Spółce z o.o. z siedzibą w S. udostępnienia informacji publicznej w zakresie podania wyników poszczególnych ważeń odpadów z podaniem daty odbioru oraz daty przekazania odpadów do instalacji. Opracowanie wskazanych danych wynika z umowy nr [...] zawartej między stroną zamawiającą – Gminą D., a wykonawcą – firmą [...] w dniu [...] r. Organ orzekający wydając decyzję odmowną uznał, że żądane informacje dotyczą chronionej sfery tajemnicy przedsiębiorcy firmy [...], do których zastosowanie ma art. 5 ust. 2 ustawy. Zgodnie z treścią ww. przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Podkreślenia wymaga, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie zostało zdefiniowane pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy". W orzecznictwie sądów administracyjnych, na które powołują się również organy, zostało wyrażone stanowisko, zgodnie z którym tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 ze zm.), zwanej dalej: "z.n.k.", a pojęcia te pokrywają się zakresowo, przy jednoczesnym wskazaniu, że tajemnica przedsiębiorcy, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. W tym miejscu należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący braku odniesienia się przez Kolegium do pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy organ swoje rozważania rozpoczął od porównania zakresu pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa podnosząc, że pojęcia te częściowo pokrywają się ze sobą. Stosownie do art. 11 ust. 4 z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W orzecznictwie wskazano ponadto, że przy odmowie udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2490/14). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Z informacją poufną mamy do czynienia wówczas gdy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów, zaś wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził, jakie mają to być działania. Natomiast przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej, aby dana informacja podlegała ochronie muszą być spełnione obie te przesłanki łącznie. (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16). Odnośnie przesłanki materialnej wskazać należy, że za informację organizacyjną uznaje się całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa. Ponadto istotne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu. Podkreślenia wymaga, że ograniczenie dostępności do informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności publicznej, zatem wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Przechodząc od powyższych uwag na grunt niniejszej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem organów rozstrzygających, że dane objęte decyzją odmowną zawierają informacje organizacyjne przedsiębiorstwa – [...]. Ponadto organy właściwie zwróciły uwagę na fakt podjęcia działań przez przedsiębiorcę w stosunku do tych informacji celem zachowania ich poufności, co wynika z pism spółki [...] z dnia [...] r. oraz [...] r., w których zastrzeżono dane dotyczące ilości odpadów przewożonych jednym środkiem transportu, a także związane ze szczegółami współpracy z zakładami zagospodarowania odpadów, jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej szczegółowo i precyzyjnie wyjaśniły z jakiego powodu uznały, że wnioskowane informacje, co do których odmówiono ich udostępnienia, objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. Zwrócono bowiem uwagę, że jak wynika z treści złożonych przez [...] pism, udostępnienie tych danych może posłużyć bezpośredniej konkurencji do dokonania oceny możliwości technicznych i organizacyjnych Spółki oraz do uzyskania informacji w zakresie budowania tras, wielkości i zasięgu rejonów, godzin pracy pojazdów, zaangażowania pracy pracowników. Wbrew zarzutom skargi na powyższy wniosek nie ma wpływu kwestia możliwości uzyskania niektórych danych od innych podmiotów, a następnie ich wykorzystania celem wydedukowania między innymi charakterystycznych rozwiązań logistycznych. Jak słusznie wskazało Kolegium, czym innym jest własna analiza różnego rodzaju danych uzyskanych z różnych źródeł, a czym innym pozyskanie konkretnych i oznaczonych danych i informacji wynikających z dokumentów opracowywanych w tym przypadku wyłącznie na potrzeby wykonania umowy pomiędzy gminą a Spółką [...]. Za właściwe należy też uznać stanowisko Kolegium, że wnioskowane dane mogły posłużyć pozyskaniu wiedzy o Spółce [...] mającej dla niej wartość ekonomiczną będącą efektem jej autorskich rozwiązań organizacyjnych. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącej, związanej z brakiem wykazania oraz oceny przez organy kwestii wartości gospodarczej, czy też organizacyjnej wskazanych danych dla firmy [...] stanowiącej podstawę do zakwalifikowania ich jako tajemnicy przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo oceniły działania jakie podjął zamawiający ([...]) celem zachowania poufności danych ograniczając ich udostępnienie do wąskiego kręgu osób – właścicieli przedsiębiorstwa oraz kadry zarządzającej, które to osoby obowiązuje klauzula poufności oraz odpowiedzialności za posiadanie informacji niejawnych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] r. o odmowie informacji publicznej (we wskazanym w niej zakresie), Burmistrz D. dysponował pismami Spółki [...] z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., w których Spółka przejawiła wolę zachowania informacji m.in. żądanych przez skarżącą jako niepoznawalnych dla osób trzecich. Nie ma przy tym, w ocenie Sądu, znaczenia, czy żądane informacje dotyczyły działalności Spółki w okresie bieżącym czy też we wcześniejszych miesiącach. Przyjęcie, że ewentualne zastrzeżenie udostępnienia pewnej grupy informacji jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do informacji bieżących niweczyłoby całkowicie osiągniecie celu jakiemu ma służyć wprowadzenie przez ustawodawcę pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy". Wobec powołanych okoliczności należy stwierdzić, że organy dokonały prawidłowych ustaleń koniecznych do stwierdzenia zaistnienia zarówno przesłanki formalnej, jak też materialnej uzasadniających odmowę udostępniania danych informacji publicznych z uwagi na zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy. Ponadto organy dostrzegły również rozbieżność stanowisk skarżącej – R. S. Spółki z o.o. z siedzibą w S., w sytuacji gdy występuje jako podmiot wnoszący o udostępnienie informacji publicznej oraz gdy podejmuje kroki mające na celu zabezpieczenie danych jej dotyczących przed ujawnieniem, jako tajemnicy przedsiębiorstwa. W tym zakresie organ I instancji zwrócił uwagę na pismo skarżącej z dnia [...] r. adresowane do urzędu Gminy D., w którym zastrzeżono jako tajemnicę przedsiębiorstwa dane dotyczące m.in. nazw i adresów instalacji, do których zostały przekazane odpady przez Spółkę w okresie objętym każdorazowo sprawozdaniem, ilości i rodzaju odpadów przekazanych do poszczególnych instancji przez Spółkę w okresie objętym każdorazowo sprawozdaniem oraz ilości instalacji do których Spółka przekazywała odpady w okresie objętym każdorazowo sprawozdaniem. Jednocześnie zwrócono uwagę, że jako uzasadnienie powyższych działań Spółka wskazała okoliczność, że dane te wynikają ze stosowanych przez Spółkę rozwiązań organizacyjnych oraz technicznych w zakresie logistyki, które mają kluczowe znaczenie dla optymalizacji kosztów przez nią ponoszonych w procesie realizacji sprzedawanych przez nią usług. Takie działanie organu, wbrew przeświadczeniu skarżącej, związane z powołaniem się na fakt znany organowi z urzędu należy uznać za uprawnione. W świetle powyższego za trafny należy uznać wniosek organów, który zdaniem Sądu został wykazany i prawidłowo uzasadniony, że żądane w niniejszym postępowaniu dane, objęte decyzją odmowną – stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, zatem za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia wskazanego przepisu. W tym stanie rzeczy nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący wadliwego – w ocenie skarżącej – uznania przez organ, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną i nie podlegają ochronie przed jej ujawnieniem, co zdaniem strony stanowi o naruszeniu art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 14 ustawy poprzez ich błędne niezastosowanie w związku z art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2164), zgodnie z którym - umowy (w sprawach zamówień publicznych) są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Jak zostało to bowiem wykazane wyżej, informacja publiczna podlega udostępnieniu w sytuacji, gdy nie jest objęta ochroną wynikającą z art. 5 ust. 2 ustawy. Wyjaśnienia wymaga, że stosownie do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych – każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być, przed jej udostępnieniem w trybie ustawy o dostępie informacji publicznej, indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16, publ. LEX nr 2226910). Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia obowiązku udostępnienia, odnoszącej się do przedsiębiorcy, informacji z uwagi na samo jej zakwalifikowanie jako informacji publicznej. Ponadto wbrew przeświadczeniu skarżącej na poczynione przez Kolegium wnioski (wywody) nie miało wpływu to, że podmiotem występującym o udostępnienie informacji publicznej był przedsiębiorca działający w tej samej branży (podmiot konkurencyjny w stosunku do Spółki [...]), który również podjął działania celem ochrony swoich danych mających wartość ekonomiczną, na który to fakt, wiadomy organowi z urzędu, organy zwróciły uwagę niezależnie od dokonanych ustaleń. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii "uprzedniego" złożenia przez przedsiębiorcę zastrzeżenia co do utajnienia danych, w tym brak podstaw do uznania, zdaniem skarżącej, że wnioskowane dane stanowiły tajemnicę, w sytuacji gdy Spółka [...] przez wiele miesięcy od zawarcia umowy z Gminą D. (w dniu [...]r.) takich zastrzeżeń nie złożyła podnieść należy, że wbrew przeświadczeniu skarżącej pierwsze pisma wskazujące na istnienie tajemnicy przedsiębiorcy nie pojawiły się po dacie [...] r., lecz na co również zwróciły uwagę organy, zastrzeżenie konkretnych danych zostało zgłoszone przez firmę [...] już w piśmie z dnia [...] r. (data wpływu do organu [...] r.). Ponadto wobec zarzutu skargi dotyczącego niewypełnienia przesłanki z art. 5 ust. 2 ustawy w związku z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej okresu od [...] r., podczas gdy zastrzeżenie zostało zgłoszone w [...] r. - wyjaśnić należy, że ustawodawca nie przesądził jakie mają być działania podjęte przez przedsiębiorcę zmierzające do utrzymania danych informacji jako tajemnicy oraz nie zakreślił ram czasowych, w jakich takie działania powinny być podjęte. W ocenie Sądu, istotne jest to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku złożenia wniosku o ich ujawnienie. W niniejszej sprawie skoro zastrzeżenie danych przez spółkę [...] (pismo z dnia [...] r.) nastąpiło przed złożeniem wniosku (z dnia [...] r.) o ich udostępnienie, zatem za prawidłowe należy uznać stanowisko organów kwalifikujące wskazane dane, jako tajemnicę przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło