II SA/Sz 345/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej uchyla zaskarżoną decyzję stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. D. kwotę [...] złotych Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie art. 98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) i uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz art. 104 Kpa ustalił wobec A. D. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z przeprowadzonym podziałem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów dz. nr [...] w obr. [...] o pow. [...] ha (KW [...]). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości, stanowiącej własność A. D. na [...] odrębnych działek, z których zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie ul. [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r., [...] działki przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem zabudowy usługowej, a [...] działki pod gminne drogi publiczne. Organ wyjaśnił, iż podział geodezyjny nieruchomości na mniejsze działki dokonany na podstawie powyższej decyzji spowodował, iż wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł, co potwierdza operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego L. K., a który to został przedłożony stronie w toku postępowania administracyjnego. w Organ I instancji skazał ponadto, że zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adicenckich, ustalono opłatę adiacencką w wysokości [...] % różnicy wartości nieruchomości. A. D. od powyższej decyzji wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podniosła, iż ustalona wobec niej opłata adiacencka jest krzywdząca, bowiem "[...] działki zabrano pod drogi publiczne, które są tylko wyznaczone palikami betonowymi, a nie zbudowane", a koszty wyznaczenia dróg i działek poniosła sama. A. D. zarzuciła, iż "z powodu wyznaczenia dróg i działek na moim gruncie zmuszono mnie do podziału działek", a koszty wyznaczenia dróg i działek poniosła sama. Zdaniem skarżącej podział nieruchomości nie tylko nie powoduje wzrostu jej wartości, a wręcz ją obniża. Skarżąca podkreśliła nadto, że Urząd Miasta i Gminy [...] nie zainwestował nic w infrastrukturę techniczną nieruchomości, a zatem dlaczego żąda się od niej opłaty adiacenckiej. W dalszej części odwołania A. D. podniosła, iż za przymusowo wykupione od niej działki po podziale, a więc "po wzroście wartości nieruchomości spowodowanej podziałem" otrzymała cenę bez "wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem nieruchomości". Do odwołania A. D. załączyła operat szacunkowy określający wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego gruntu, sporządzony na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] przez biegłego sądowego w dziedzinie sądownictwa i szacowania nieruchomości R. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa w zw. z art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z treści art. 98 ust. 4 wyżej wskazanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, będącym podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej wobec A. D., wynika że w przypadku wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką. Decyzja w takim przypadku ma charakter uznaniowy i jej wydanie zależy wyłącznie od organu gminy. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że bezspornym jest, iż decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzony został projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] m. [...] gm. [...] oznaczonej numerem działki [...], w wyniku którego powstało [...] działek gruntu, w tym [...] wydzielone działki przeznaczone zostały pod nową gminną drogę publiczną. Mając powyższe na uwadze w oparciu o cytowany art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami Burmistrz mógł dokonać ustalenia opłaty adiacenckiej, ale tylko wówczas, gdy w związku z przeprowadzonym podziałem wzrosłaby jej wartość. Nadto ustalenie opłaty adiacenckiej zgodnie z art. 145 ust 2 cyt. wyżej ustawy mogło nastąpić w terminie 3 lat od dnia dokonania podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z wyceny nieruchomości gruntowych powstałych z podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (z wyłączeniem działek nr [...] i [...] przeznaczonych pod nowe drogi gminne) wynika, że jej wartość przed podziałem wyniosła [...] zł, a po podziale [...] zł. Skoro Rada Miejska Uchwałą nr [...] z dnia [...]r ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości [...] % różnicy wartości nieruchomości, Burmistrz mógł ustalić i ustalił na rzecz A. D. jednorazową opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, bowiem wartość nieruchomości skarżącej w związku z przeprowadzonym jej podziałem wzrosła. Ponadto zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji w swojej decyzji wzrost wartości nieruchomości, będącej własnością A. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu podkreśliło, iż art. 97 ust 1 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż "podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny", a zatem zależy to od woli właściciela czy takiego podziału chce dokonać. Taką wolę, zdaniem Kolegium wykazała skarżąca. Świadczy o tym jej wniosek z dnia [...]r. w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził również, że zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomości, przez opłatę adiacencką należy rozumieć zarówno opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia opłaty adiacenckiej tylko w związku z dokonanym podziałem nieruchomości. Kolegium zwróciło uwagę także na fakt, iż operat szacunkowy określający wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego gruntu z [...]r. sporządzony został jedynie na potrzeby postępowania sądowego, tj. w celu ustalenia przez sąd spłat pomiędzy stronami w toczącym się procesie o dział spadku. W tym stanie rzeczy podniesione w odwołaniu zarzuty skarżącej organ uznał za nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. D. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej, jako wydanej z naruszeniem prawa, a w szczególności naruszenie art. 10, 7 i 77 kpa. Zdaniem skarżącej decyzja organu odwoławczego wydana została w oparciu o operat szacunkowy, który nie został jej przedłożony w toku postępowania administracyjnego, a zatem nie mogła wypowiedzieć się w kwestii zebranych materiałów. Ponadto A. D. zarzucił organowi li instancji nietrafne ich zdaniem stwierdzenie, iż podział spowodował konieczność wydzielenia nowych dróg - "dróg wewnętrznych nie stanowiących dróg dojazdowych do nieruchomości wchodzących ewentualnie w skład gospodarstw rolnych", bowiem kwestia ewentualnych dojazdów została zaplanowana przy pomocy służebności drogowych, które wbrew poglądom organu II instancji nie są drogami wewnętrznymi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium wyjaśniło, iż nie jest tak, jak twierdzą skarżący, że Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym katem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż doszło do naruszenia przepisów prawa. Za zasadny należy uznać zarzut skarżącej, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, bowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił rozbieżności w kwestii ustalenia wartości nieruchomości przed podziałem pomiędzy operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę organu I instancji – L. K., a operatem rzeczoznawcy biegłego sądowego R. K. Zawarta w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej nakazuje bowiem organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z kolei art. 77 § 1 stanowi, iż organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Konsekwencją obowiązku rozpatrzenia całokształtu dowodowego jest konieczność ustosunkowania się przez organ administracji do rozbieżności zawartych w tym materiale. Organ, który dysponując sprzecznymi dowodami uchyla się od oceny wiarygodności tych dowodów, narusza zasadę prawdy obiektywnej, a dokonana przez niego ocena materiału dowodowego zaprzecza regule swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 80 kpa. Powyższe oznacza, iż w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie został należycie wyjaśniony. Organ odwoławczy rozpoznaje bowiem sprawę ponownie i może prowadzić postępowanie dowodowe. Do odwołania skarżąca załączyła operat sporządzony na dzień [...]r. przez biegłego sądowego mgr inż. R. K., który ustalił wartość nieruchomości znacznie odbiegającą od wartości nieruchomości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego L. K., wyznaczonego przez organ Zatem Kolegium winno wyjaśnić te rozbieżności w ustaleniu wartości nieruchomości poprzez wystąpienie do rzeczoznawcy majątkowego L. K. o uzupełniającą opinię odnośnie operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę sadowego, ewentualnie mogło we własnym zakresie ustosunkować się co do różnic w kwestii wartości nieruchomości A. D. przed podziałem, bądź orzec zgodnie z art. 138 § 2 kpa Niedopuszczalne jest natomiast ogólnikowe stwierdzenie organu odwoławczego," iż operat szacunkowy określający wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego gruntu z [...]r. sporządzony był dla innego celu, a mianowicie dla ustalenia przez sąd spłat pomiędzy stronami w toczącym się procesie o dział spadku." Za niezasadny należy uznać zarzut A. D. w kwestii naruszenia art. 10 kpa poprzez pozbawienie jej możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów w trakcie postępowania. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się zawiadomienia informujące skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, jak i o możliwości wypowiedzenia się się co do zabranych dowodów i materiałów w sprawie, zarówno przez organ I , jak i II instancji ( zwrotne potwierdzenia odbioru z dnia [...]r. i z dnia [...]r., pismo SKO z dnia [...]r.) Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 wyżej wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.