II SA/Sz 345/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. S. kwotę [...] zawierającą należny podatek od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznał J. T. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, tj. w okresie od dnia [...] do dnia [...] w wysokości 195, 73 zł miesięcznie. Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] zmienił decyzję własną z dnia [...], w ten sposób, że przyznał pomoc J. T. w postaci zasiłku stałego w wysokości 281,27 zł miesięcznie w okresie od [...] do [...]. J. T. pismem z dnia [...] wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie, w którym wskazał, iż dotyczy ono: 1) decyzji z dnia [...] o zmniejszeniu zasiłku, 2) decyzji z dnia [...] o wysokości dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu odwołania J. T. podniósł, że jego niezdolność do pracy ma charakter okresowy. Z tego też tytułu, zdaniem odwołującego się, winien mu przysługiwać zasiłek okresowy, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, tj. na podstawie art. 31 pkt 1, a nie zasiłek stały, tak jak to wynika z decyzji z dnia [...]. Odwołujący się podniósł dalej, że pomoc społeczna nie jest dochodem, a jest to środek zapobiegawczy mający na celu zapobiegać degradacji społecznej osób będących w potrzebie z przyczyn od siebie niezależnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 oraz art. 144 Kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. T. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...]. Kolegium wskazało, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji została doręczona odwołującemu się w dniu 5 lutego 2008 r., natomiast termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 lutego 2008 r. Odwołanie J. T. wniósł w dniu 13 marca 2008 r., a zatem po upływie terminu. Organ odwoławczy podniósł również, że strona została prawidłowo pouczona o prawie i terminie do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez J. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi J. T. podniósł między innymi, że w odwołaniu z dnia [...] zakwestionował decyzję znak: [...] w sprawie zasiłku stałego (z dnia ...), a nie decyzję przyznającą mu dodatek mieszkaniowy (z dnia ...). Mając powyższe na względzie, zdaniem skarżącego, termin do złożenia odwołania w sprawie został zachowany. Decyzja w tej kwestii została wydana bowiem w dniu 3 marca 2008 r., a odwołanie złożył w dniu 12 marca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga mogła zostać uwzględniona. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (129 § 2 Kpa). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma wyjaśnienie jakie intencje zawiera pismo J. T. z dnia 12 marca 2008 r., które zostało potraktowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 stycznia 2008 r. nr [...] i tym samym stało się podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, określenie zamiaru jakim kierował się odwołujący jest szczególnie istotne z uwagi na jego treść, która jednoznacznie nie wskazuje, iż jest ono odwołaniem od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 stycznia 2008 r., bowiem wnioski i żądania skarżącego nie zostały sformułowane w nim w sposób wyraźny. Analizując powyższe pismo Sąd stwierdził, że zawiera ono zarzuty odnośnie dwóch decyzji administracyjnych, mianowicie z dnia 24 stycznia 2008 r. nr [...] w sprawie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego oraz z dnia 3 marca 2008 r. Nr [...] w sprawie zasiłku stałego. W tym miejscu podkreślić należy, że rozdział 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera ogólne zasady postępowania organów administracji. Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organy administracji publicznej obowiązane są także prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 Kpa). Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 Kpa). Reguły postępowania wynikające z powyższych przepisów w pierwszej kolejności nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony, a zwłaszcza w sytuacji, gdy żądanie zostało zredagowane przez stronę w sposób niezręczny lub mało zrozumiały. Organ administracji nie może natomiast dokonywać oceny wniosków strony według własnego uznania (nawet najbardziej korzystnego dla strony), lecz zobowiązany jest wezwać stronę do sprecyzowania treści i wniosków objętych pismem. Skoro organ I instancji nie wyjaśnił żądania odwołującego się, to obowiązkiem organu odwoławczego, do którego pismo zostało przekazane jako odwołanie, było wyjaśnienie intencji strony. Reasumując, skoro istnieją wątpliwości co do treści pisma skarżącego z dnia 12 marca 2008 r., to wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania uznać trzeba za co najmniej przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wezwać stronę do jednoznacznego sprecyzowania, którą z wyżej wymienionych decyzji skarży. Przy czym, jeżeli odwołanie dotyczy decyzji organu I instancji z dnia 24 stycznia 2008 r., to należy również ustalić, kiedy J. T. decyzję tę otrzymał. W aktach administracyjnych sprawy brak jest bowiem zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez odwołującego się, a na decyzji widnieje jedynie adnotacja: "odbiór decyzji 05.02.208 r.". Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak na wstępie.