II SA/Sz 347/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W dniu [...] r. R. G. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że zamieszkuje z żoną i wnuczkiem, a miesięczny dochód Jego gospodarstwa domowego wynosi ok. [...] zł, na co składa się dochód z prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej w wysokości [...] zł oraz emerytura żony w kwocie [...] zł. Nadto wnioskodawca dodał, że w ostatnim czasie remontował samochód, który jest jego narzędziem pracy i ma do spłacenia raty w kwocie [...] zł i [...] zł. Pismem z dnia [...] r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej "P.p.s.a." referendarz sądowy wezwał R. G. do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej tj. - zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów osiąganych z prowadzonej działalności gospodarczej, -oświadczenia odnośnie mieszkania (czyją stanowi własność) i dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na jego utrzymanie z okresu ostatnich trzech miesięcy, -wyciągów z posiadanych kont bankowych wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dot. wnuczka (kto ponosi koszty jego utrzymania). W odpowiedzi skarżący nadesłał rachunki za gaz, z których wynika, że miesięczne opłaty wynoszą ok. [...] zł, rachunki za prąd, które miesięcznie wynoszą ok. [...] zł, wydruk z kasy fiskalnej z którego wynika, że miesięczny dochód z prowadzonej działalności kształtuje się na poziomie ok. [...] zł. Odnośnie kosztów utrzymania wnuczka oświadczył, że otrzymuje wraz z żoną z ośrodka pomocy społecznej kwotę [...] zł. W zakresie wezwania dotyczącego dowodu wysokości emerytury żony i czynszu za mieszkanie wnioskodawca wskazał, że kwoty te widnieją na załączonym wyciągu z konta bankowego. Mając na uwadze, że na przesłanym wyciągu z konta bankowego, brak jest oznaczeń z jakiego tytułu kwoty są wpłacane, a przy zleceniach stałych z tytułu czego są ponoszone opłaty, referendarz sądowy ponownie wezwał wnioskodawcę do wykazania wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania w części dot. czynszu , wody, ścieków. R. G. na ww. wezwanie nie odpowiedział. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie zarówno w całości, jak i w części. W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( postanowienie z dnia 30.11.2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykonania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Z treści wniosku skarżącego wynika, że miesięczny dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego wynosi ok. [...] zł., a jedyne wskazywane stałe wydatki to opłata za energię elektryczną i gaz w wysokości ok. [...] zł miesięcznie.( wysokość czynszu, opłat za wodę nie została udokumentowana).W ocenie referendarza sądowego uzyskiwane miesięcznie dochody są wystarczające aby sfinansować wydatki zainicjowanego postępowania sądowego. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.