II SA/Sz 348/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-13
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Marzena Iwankiewicz, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestycja polegająca na budowie sześciu kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej, o mocy 0,95 MW, może być uznana za elektrownię wiatrową w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, co skutkowałoby niemożnością wydania decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Inwestycja polegająca na budowie sześciu kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej, o mocy 0,95 MW, spełnia definicję elektrowni wiatrowej zawartą w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Oznacza to, że jej lokalizacja może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Parafia [...] złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając inwestycję za elektrownię wiatrową, której lokalizacja wymaga miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zakwalifikowanie inwestycji jako elektrowni wiatrowej, argumentując, że nie posiada ona wszystkich elementów technicznych wymienionych w ustawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. R. pod wezwaniem M. B. N. P. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy S. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961), po rozpatrzeniu wniosku Parafii [...] z siedzibą w S., umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy terenu działki oznaczonej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym K. gmina S. dla inwestycji polegającej na budowie trzech zespolonych wież z zespołami prądotwórczymi.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 30 stycznia 2017 r. wpłynął wniosek Parafii [...] w S. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu kolumn obrotowych wykorzystujących siłę wiatru do wytwarzania energii elektrycznej. Zgodnie z art. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy, elektrownia wiatrowa jest to budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, składająca się z co najmniej fundamentu, wieży oraz elementów technicznych (wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu). Dodatkowo, moc elektrowni wiatrowej wynosi więcej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2015 r., poz. 478), tj. moc większa niż 40 kW. Jak określił we wniosku wnioskodawca, obiekt będzie składał się z sześciu zespolonych konstrukcyjnie stalowych kolumn (wież) o wysokości 15 m, trwale związanych z gruntem, posiadających fundamenty na których umiejscowione będą obrotowe nawiewnice. Przy budowli zaplanowano szafy sterowniczo-kontrolne i złącze kablowe. Planowany obiekt służyć ma produkcji energii elektrycznej za pomocą siły wiatru a maksymalna zainstalowana moc produkcji energii wyniesie 0,95 MW. Inwestor w dniu 17 listopada 2016 r. wnioskował o budowę trzech zespolonych wież z zespołami prądotwórczymi na działce nr [...], K. Z charakterystyki inwestycji wynikało, że obiekt miał składać się z trzech zespolonych konstrukcyjnie stalowych wież trwale związanych z gruntem posiadających fundament, na których umiejscowione byłyby zespoły prądotwórcze, wiatrowe (turbina wraz z takimi elementami jak łopaty, przekładnie, gondole). Inwestor wycofał wniosek. Następnie w dniu 30 stycznia 2017 r., inwestor złożył kolejny wniosek na tą samą nieruchomość dla inwestycji polegającej na budowie sześciu kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej. Jako załączniki graficzne dołączono do wniosku te same rysunki przedstawiające obiekt, które dołączone były do wniosku z dnia 17 listopada 2016 r. Jak wynika z opisu celu, sposobu działania planowanego obiektu oraz dołączonych rysunków, wnioskowana inwestycja dotyczy tych samych obiektów. Rysunki i charakterystyki do obu wniosków wskazują na posiadanie przez obiekty fundamentu, wieży oraz elementów technicznych, w tym wirników posadowionych wewnątrz walców. W opisie inwestycji sporządzonym przez inwestora na potrzeby wcześniejszego postępowania użyto pojęcia "farma wiatrowa" i wskazano, że wirniki obiektów będą wykorzystywać siłę wiatru.
W ocenie organu zmiana nazwy przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie odbiera inwestycji statusu elektrowni wiatrowej, która w charakterystyce technicznej jest identyczna jak ta opisana we wcześniejszym wniosku, w którym określano ją jako budowę "farmy wiatrowej". Tym samym w myśl art. 3 ww. ustawy jego lokalizacja może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zwrot "wyłącznie" oznacza, iż nie jest możliwa lokalizacja elektrowni wiatrowej w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. Stosownie do art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Inwestor złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie:
- art. 2 pkt 1-2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że inwestycja polegająca na postawieniu 6 kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej jest elektrownią wiatrową, podczas gdy planowana inwestycja nie może być uznana za elektrownię wiatrową w rozumieniu tegoż przepisu, w konsekwencji organ bezpodstawnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie;
- art. 3 ww. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, podczas gdy przepis ten odnosi się wyłącznie do lokalizacji elektrowni wiatrowej, a obiektu budowlanego będącego przedmiotem wniosku pod żadnym względem nie można traktować jako elektrownię wiatrową w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Strona podniosła również zarzuty naruszenia art. 11, art. 7 w zw. z art. 8 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]
[...]. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 pkt 1 - 2 i art. 3 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z 5 czerwca 2018 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Kolegium, istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do tego, czy zamierzenie inwestycyjne strony powinno zostać uznane za elektrownię wiatrową w rozumieniu przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (dalej jako u.i.z.e.w.). Dopiero bowiem w razie negatywnego rozstrzygnięcie tej kwestii, a więc uznania, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z elektrownią wiatrową, możliwe byłoby prowadzenie postępowania merytorycznego pod kątem spełnienia przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm.).
Zgodnie z definicją legalną "elektrowni wiatrowej" z art. 2 pkt 1 u.i.z.e.w.
- oznacza ona instalację odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1269 i 1276). Z kolei elementy techniczne określa pkt 2 tego przepisu. Jeżeli zaś chodzi o definicję mikroinstalacji, to zgodnie ustawą o odnawialnych źródłach energii jest to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW. Budowlą w rozumieniu prawa budowlanego jest natomiast każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Dla właściwego zrozumienia zakresu nazwy "elektrownia wiatrowa", konieczne jest również odniesienie się do definicji "instalacji odnawialnego źródła energii", zawartej w art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Mając powyższe na uwadze należy dojść do wniosku, że elektrownia wiatrowa stanowi pewnego rodzaju funkcjonalną całość, na którą składają się różne elementy, których celem jest wytwarzanie energii elektrycznej pochodzącej z energii wiatru. Elektrownię wiatrową stanowią te jej elementy, które spełniają przesłankę budowli w rozumieniu Prawa budowlanego oraz urządzenia techniczne, do których wchodzą również elementy techniczne, takie jak wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu. Jednocześnie, dla uznania, że w danej sytuacji mamy do czynienia z elektrownią wiatrową wytwarzana energia musi być większa od energii wytwarzanej przez mikroinstalacje. Przy czym istotne jest to, czy dany wyodrębniony zespół urządzeń rzeczywiście służy do wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii tzn. niekopalnych źródeł energii obejmujących energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów (art. 2 pkt 22 ustawy o odnawialnych źródłach energii), niż to, czy nazewnictwo, bądź techniczne wykorzystanie jego elementów w zupełności odpowiada sformułowaniom ustawowym. Określenie przez ustawodawcę w art. 3 u.i.z.e.w., iż lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza, że w takich sprawach nie jest w ogóle możliwe wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, bez konieczności merytorycznego rozpatrywania przesłanek z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie zainicjowane wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy jest a priori bezprzedmiotowe, jeżeli odnosi się do wybudowania elektrowni wiatrowej, a więc zachodzi konieczność jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Potwierdza to również brzmienie art. 14 ust. 5 u.i.z.e.w.
Analiza złożonego przez stronę wniosku prowadzi do konstatacji, że budowa 6 kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej, spełnia wszelkie przesłanki do uznania jej za elektrownię wiatrową w rozumieniu przedstawionych powyżej przepisów. Nie sposób podzielić twierdzeń strony, że wobec takiego opisu inwestycji, planowana budowla powinna zostać scharakteryzowana w odmienny sposób. Bezsprzecznie planowane obiekty mają stanowić budowlę trwale z gruntem związaną za pomocą fundamentów. Rzeczywista moc, jaką ta instalacje będzie w stanie generować przekracza moc mikroinstalacji (50 kW), przy czym bez znaczenia pozostaje dla tej oceny podnoszona przez stronę okoliczność, że w jednym z przewidzianych trybów pracy moc ta będzie niższa niż 40 kW. Sama strona bowiem wyraźnie przedstawia, że przewidywana moc zainstalowanego zespołu wyniesie 0,95 MW, a więc 950 kW. Energia elektryczna będzie pozyskiwana z odnawialnych źródeł energii tj. z energii wiatru. Instalacja ta będzie składała się m.in. z takich elementów jak: obrotowe nawiewnice, szafy sterowniczo-kontrolne, agregaty prądowe rotacyjne. Co prawda strona używa innego nazewnictwa, niż ustawowe, natomiast istotna nie jest sama nazwa danego urządzenia, lecz jego rzeczywista funkcja i przeznaczenie. Toteż należy uznać, że wymieniane przez stronę we wniosku elementy w rzeczywistości odpowiadać będą wirnikom z zespołem łopat, zespołowi przeniesienia napędu i generatorom prądotwórczym, czy układom sterowania, o których mowa w ustawie. Sama strona nie określa we wniosku przeniesienia napędu, lecz w tego typu instalacjach napęd jest przenoszony poprzez umieszczony wewnątrz wał, napędzany właśnie przez wirnik.
Kolegium podkreśliło również, że ze względu na specyfikę tej konkretnej instalacji, a mianowicie elektrowni wiatrowej pionowej, nie występują znane z klasycznych elektrowni wiatrowych gondole obrotowe. Sama strona wszakże tę okoliczność podnosi, że w tego rodzaju instalacjach wytwarzanie energii elektrycznej następuje niezależnie od kierunku wiatru, co przy klasycznych instalacjach wymaga wyposażenia ich właśnie w mechanizmy obrotowe. Nie sposób natomiast uznać, biorąc pod uwagę założenie racjonalności ustawodawcy, że ustalona przez niego definicja elektrowni wiatrowych odnosi się wyłącznie do ich jednego typu - klasycznej wieży z gondolą i wirnikiem. Sama gondola nie pełni istotnego elementu, który determinuje uznanie danej instalacji energii odnawialnej za elektrownię wiatrową. Gondola jest bowiem tym elementem, który stanowi konstrukcję wsporczą dla zespołu napędowego, umocowaną na łożysku, które umożliwia jej obrót wokół wieży, w zależności od kierunku wiatru. W sytuacji więc gdy w danej sprawie występują inne rozwiązania techniczne - inne rodzaje elektrowni wiatrowych - do korzystania z których nie jest wymagane występowanie gondoli z mechanizmem obrotowym, a więc tak jak ma to miejsce w niniejszym przypadku, nie sposób uznać, że brak tego elementu uniemożliwia uznanie tej instalacji za elektrownię wiatrową w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.i.z.e.w. Ponadto samo zredagowanie art. 2 pkt 1 i 2 u.i.z.e.w. nie może prowadzić do takich wniosków, że x "urządzenia techniczne" (pkt 1) muszą zawierać w sobie wszystkie "elementy techniczne" i tylko takie (pkt 2), aby dana instalacja została uznana za elektrownię wiatrową. Ustawodawca odnosząc się do "urządzeń technicznych" precyzuje, że do zakresu tej nazwy należą również "elementy techniczne", poprzez użycie sformułowania "w tym". Urządzeniami technicznymi, stanowiącymi element elektrowni wiatrowej, mogą być inne rozwiązania, także nieznane jeszcze na etapie uchwalania samej ustawy, a stworzone w wyniku dalszego rozwoju technologicznego, co w żadnym razie nie może przeczyć uznaniu konkretnej instalacji za elektrownię wiatrową. Kolegium zaznaczyło, że w opisie inwestycji, którą strona sporządziła na potrzeby wcześniejszego postępowania, w którym to wniosek został przez nią cofnięty, używano jednoznacznego określenia "farma wiatrowa". Rezygnacja ze stosowania tej nazwy w aktualnym wniosku nie odbiera tej inwestycji statusu elektrowni wiatrowej. Nadto, sam opis techniczny, poza kilkoma zmianami, jest w zasadzie analogiczny jak przy inwestycji z wniosku z 2016 r. Analiza całości postępowania prowadzi do konkluzji, że cofnięcie przez stronę wniosku z 2016 r. i złożenie nowego z 2017 r. miało na celu jedynie samą zmianę nomenklatury pewnych rozwiązań, aby doprowadzić do uzyskania pozytywnej decyzji.
Z powyższych względów nie mogą zostać podzielone twierdzenia strony o naruszeniu przez organ I instancji przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię. Organ I instancji słusznie uznał, że przedmiot inwestycji objęty wnioskiem strony stanowi elektrownię wiatrową, w rozumieniu przepisów u.i.z.e.w. Także podnoszone przez stronę naruszenia przepisów procedury administracyjnej nie są uzasadnione. Organ I instancji prawidłowo zastosował art. 105 § 1 Kpa, a prowadzone przez niego postępowanie wyjaśniające było wystarczające do wydania w sprawie decyzji w takim kształcie.
Parafia [...] w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 2 pkt 1-2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że inwestycja zgłoszona wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest elektrownią wiatrową, podczas gdy planowana inwestycja nie może być uznana za elektrownię wiatrową w rozumieniu tegoż przepisu, w konsekwencji czego organ błędnie zakwalifikował planowany obiekt jako elektrownie wiatrową i bezpodstawnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie;
2. art. 105 Kpa w związku z art. 14 ust. 5 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez jego błędne zastosowanie i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie występują przyczyny, uprawniające organ do umorzenia postępowania;
3. art. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w lokalizacja inwestycji opisanej wnioskiem w sprawie ustalenia warunków zabudowy powinna nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy przepis ten odnosi się wyłącznie do lokalizacji elektrowni wiatrowej, a za taką nie może być uznany planowany przez inwestora obiekt,
4. art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa poprzez ograniczenie się organu do stwierdzenia, że planowany obiekt jest elektrownią wiatrową w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i nie podjęcie czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem skarżącej elementy z których składać się ma planowana inwestycja nie odpowiadają elementom technicznym składającym się definicję elektrowni wiatrowej w rozumieniu przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ustawa jednoznacznie definiuje bowiem elementy techniczne, wymieniając wszystkie te elementy turbiny wiatrowej, które są odpowiedzialne za produkcję energii elektrycznej, tj. wirnik z zespołem łopat, napęd, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu (Makowski Marcin, Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Komentarz). Wprawdzie Kolegium podkreśla, że gondola nie jest elementem istotnym pozwalającym na zakwalifikowanie instalacji jako elektrowni wiatrowej i nie jest istotną cechą elektrowni wiatrowej per se, należy jednak podkreślić, że analizowana ustawa ma na celu uregulowanie instalacji elektrowni wiatrowych szczególnego typu i dlatego przy ocenianiu czy dany typ "elektrowni wiatrowej" wchodzi w zakres regulacji, należy brać pod uwagę wszystkie elementy charakterystyczne składające się na dany model (w tym również rozmiar i poziom zagrożenia dla osób postronnych), nawet jeżeli nie są one elementami istotnymi abstrakcyjnie rozumianej "elektrowni wiatrowej". W skład obiektu, co do którego złożono wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie wchodzi zaś ani wirnik z zespołem łopat, ani zespół przeniesienia napędu, czy też generator prądotwórczy w rozumieniu ww. ustawy. Planowana inwestycja nie składa się ponadto z zespołu gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu, a jedynie z sześciu zespolonych konstrukcyjnie stalowych kolumn (wież), na których umiejscowione będą obrotowe nawiewnice. Co więcej, przy planowanej inwestycji istnieje możliwość powlekania nawiewnie powłoką fotowoltaiczną. Konstrukcja obrotowych nawiewnic jest przystosowana do pracy w każdym kierunku, z którego pozyskuje się energię wiatru. Przy konwencjonalnej elektrowni wiatrowej kolumna z gondolą musi posiadać mechanizm obrotu, do nastawiania śmigieł do kierunku wiatru. Ponadto przewidywana moc zainstalowana zespołu to 0,95 MW, jednakże inwestycja przewiduje pracę agregatów obrotowych przemiennie, tak że w gotowości pracy będzie jedna z kolumn, co daje moc gotowości do 40 kW. Tymczasem, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 ww. ustawy, elektrownia wiatrowa to budowla o mocy większej niż moc mikroinstalacji. W konsekwencji brak jakichkolwiek podstaw do traktowania planowanej inwestycji jako elektrownię wiatrową. Co więcej, wnioskowanie organu obarczone błędem logicznym. Organ dokonuje bowiem fałszywej analogii pomiędzy cechami elektrowni wiatrowej w rozumieniu przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych a cechami agregatu prądotwórczego wskazanego we wniosku. W ocenie skarżącej nie można oprzeć się wyłącznie o treść art. 2 pkt 1-2 ustawy bez uwzględnienia kontekstu i aspektów celowościowych ustawy. Wskazówek interpretacyjnych dostarcza chociażby uzasadnienie do ustawy. Zgodnie z jego treścią, przyczyną rozpoczęcia prac na ustawą były problemy wynikające z lokalizowania zbyt blisko budynków mieszkalnych instalacji, które emitują hałas, niesłyszalne dla ucha infradźwięki, powodują wibracje, migotanie światła i mogą stanowić także bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia w przypadku awarii, jak również oblodzenia łopat elektrowni wiatrowej zimą. Ustawodawca projektując przedmiotowe regulacje miał na względzie uregulowanie sytuacji dużych obiektów, o wysokości nawet do 150 metrów, które z uwagi na niuanse swojej konstrukcji (posiadanie wirnika, łopat i gondoli) mogą stanowić poważne zagrożenie dla osób postronnych. Tymczasem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z konstrukcją dziesięciokrotnie niższą (15 m), która wykorzystuje energię wiatru do produkcji energii elektrycznej, jednak nie wywołuje przy tym negatywnych skutków, o których mowa powyżej. Skoro inwestycji pod żadnym względem nie można traktować jako elektrownię wiatrową w rozumieniu ww. ustawy to nie ma konieczności, aby lokalizacja tejże inwestycji nastąpiła wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji organ bezpodstawnie umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło Sąd do uznania, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zaininicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia 30 stycznia 2017 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na postawieniu 6 kolumn obrotowych agregatów wykorzystujących energię wiatru do wytwarzania energii elektrycznej, zlokalizowanej na terenie działki nr [...], obręb [...]
Na skutek ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961), według art. 3 tej ustawy, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych. Taka inwestycja może obecnie powstać tylko
i wyłącznie w sytuacji istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określającego warunki jej lokalizacji na danym terenie, z zachowaniem warunków art. 15 ustawy.
Istota sporu w tej sprawie, jak słusznie zauważa Kolegium, sprowadza się do kwalifikacji wnioskowanego przedsięwzięcia w kontekście przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Rozstrzygniecie tej kwestii wymaga zatem analizy danych charakteryzujących planowaną inwestycje, w tym jej parametrów technicznych, celu i sposobu funkcjonowania w kontekście powoływanych regulacji.
Zgodnie z definicją wprowadzoną w art. 2 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (zmieniony przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. Dz.U. z 2018 r., poz. 1276 z dniem 1 stycznia 2018 r.), elektrownia wiatrowa oznacza instalację odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1269 i 1276).
Według art. 2 pkt 2 ww. ustawy, elementy techniczne to wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu.
Dla właściwego odczytania zakresu nazwy "elektrownia wiatrowa", konieczne jest więc odniesienie się do definicji "instalacji odnawialnego źródła energii", zawartej w art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z art. 2 pkt 13 lit.a wskazanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym 14 lipca 2018 r., instalacja odnawialnego źródła energii jest to instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii. Wyjaśnić tu należy, że w stanie prawnym na dzień wydawania decyzji organu I instancji ww. definicja w zasadzie brzmiała tak samo, zmiany dokonano doprecyzowując definicję o zapis "opisanych przez dane techniczne i handlowe".
We wniosku strony z dnia 30 stycznia 2017 r. inwestycję opisano jako zamontowanie sześciu kolumn zespolonych konstrukcyjnie, o wysokości około 15 m, trwale przymocowanych do fundamentu, na których umiejscowione będą obrotowe nawiewnice, wykorzystujące energię wiatru do napędu agregatów pracujących rotacyjnie w poziomie. Przewidywana moc zainstalowanego zespołu wyniesie 0,95 MW.
Jak trafnie dostrzegły organy obu instancji inwestycja, przedstawiona również na rysunkach dołączonych do wniosku, odpowiada charakterystyce przedsięwzięcia opisanego w poprzednim wniosku skarżącej o wydanie warunków zabudowy z dnia 16 listopada 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 grudnia 2016 r.
W aktualnym wniosku posłużono się określeniami nawiewnice i agregatory, wskazując m.in., iż stalowe zespolone kolumny z obrotowymi nawiewnicami (pracującymi w poziomie) napędzające agregaty prądowe rotacyjne zostaną połączone ze sobą konstrukcją ze stali kształtowej o profilu zamkniętym i usztywnione przez stopy fundamentowe. W poprzednim wniosku czytamy o trzech stalowych wieżach, na których umiejscowione będą zespoły prądotwórcze i wiatrowe, określanych jako turbiny wiatrowe, usztywnionych i zespolonych konstrukcyjnie w poziomie dolnych mocowań.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że inwestor opisując w kolejnym wniosku planowane przedsięwzięcie używa wyłącznie zamiennie innego nazewnictwa tych samych elementów i składowych konstrukcji. Sąd zauważa, że do wniosku z dnia 30 stycznia 2017 r. zostały dołączone te same rysunki co do wniosku z 2016 r. przedstawiające ten sam zespół urządzeń – widok z góry oraz aksonometria i widok z boku, załącznik nr 2 i 1. Przy czym w nowym wniosku inwestor w związku z używaniem innych określeń poszczególnych urządzeń tworzących całość instalacji, nie wskazuje jednocześnie na związane z tym zmiany w parametrach, działaniu, funkcjonowaniu, konstrukcji i celu tej inwestycji na skutek zastosowania innych nowych rozwiązań technologicznych.
Z przedstawionych we wnioskach opisów wynika, jest to ta sama inwestycja niewątpliwie stanowiąca zespół urządzeń służących wytwarzaniu energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii tzn. niekopalnych źródeł energii obejmujących energię wiatru (vide: art. 2 pkt 13 lit. a w związku art. 2 pkt 22 ustawy o odnawialnych źródłach energii), a więc spełnia pierwsze kryterium z definicji elektrowni wiatrowych.
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że aby obiekt techniczny mógł być zaklasyfikowany jako elektrownia wiatrowa, musi składać się ze wszystkich elementów technicznych, ściśle wymienionych i określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a więc planowany obiekt bez wirnika, łopat, zespołu przeniesienia napędu, gondoli czy generatora prądu nie może być traktowany jako elektrownia wiatrowa, o której mowa w ustawie.
Zdaniem Sądu, w świetle ustawowej definicji elektrowni wiatrowej instalacja ta składa się z urządzeń technicznych (niezbędnych do wytwarzania energii), w tym z poszczególnych elementów technicznych z art. 2 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przy czym elementy techniczne wymienione są alternatywnie i jeżeli obiekt techniczny, posiada choćby jeden z wymienionych elementów oraz spełnia wymogi art. 2 ust. 1 ustawy jest elektrownią wiatrową. Ponadto, słusznie podkreśliło Kolegium, iż nie muszą to być elementy składowe instalacji dosłownie wymienione w ustawie, a jedynie takie które odpowiadają funkcjom im przypisanym. Poza tym, według powszechnie znanej wiedzy w nomenklaturze z dziedziny techniki agregat prądotwórczy, a taki zgodnie z informacją inwestora jest zamontowany w spornym obiekcie, to inaczej generator prądotwórczy, który jest jednym z elementów technicznych wymienionych w ustawie.
Według dalszych przesłanek kwalifikacji instalacji do rodzaju elektrowni wiatrowych urządzenie musi składać się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych. Powołując się na definicję budowli prawidłowo organ odwoławczy stwierdził , że planowana inwestycja spełnia i ta przesłankę (por. art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).
Wreszcie zgodnie z definicją elektrowni wiatrowej dla uznania, że w danej sytuacji mamy do czynienia z elektrownią wiatrową wytwarzana energia musi być większa od energii wytwarzanej przez mikroinstalacje. Stosownie do art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii (zmieniony przez art. 1 pkt 1 lit. j ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. zmieniającej nin. ustawę z dniem 14 lipca 2018 r.) - mikroinstalacja to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
Bez wątpienia wykazana we wniosku moc zespołu urządzeń 950 kW jest większa niż ustalone kryterium w tym zakresie.
W ocenie Sadu, biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać, że sporna inwestycja stanowiąca całość użytkową, składającą się z funkcjonalnie powiązanych ze sobą urządzeń i elementów technicznych i części budowlanej, wykorzystywana w celu uzyskania energii elektrycznej z wykorzystaniem energii wiatru jest elektrownią wiatrową w rozumieniu omawianej tu ustawy.
Tak więc organy obu instancji właściwe zakwalifikowały inwestycję skarżącej jako elektrownię wiatrową, a zatem jej lokalizacja na wnioskowanym terenie nie jest możliwa na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, lecz tylko w oparciu o uchwałę planistyczną, co w konsekwencji uprawniało organ orzekający do uznania postępowania w przedmiocie warunków zabudowy z wniosku z dnia 30 stycznia 2017 r. za bezprzedmiotowe.
Z podanych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło