II SA/Sz 349/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną postanawia ustanowić radcę prawnego Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. Sz. wniesioną na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną. W dniu [...] r., po upływie 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada innych dochodów, ani oszczędności. Posiada oszczędności w kwocie [...] zł, a utrzymuje się z zasiłku z opieki społecznej w kwocie [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z którego wynika, że od [...] r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd zobowiązał skarżącego do : - wskazania i udokumentowania kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, w szczególności dotyczących opłat ponoszonych w skali miesiąca za gaz, energię elektryczną, wodę oraz za eksploatację mieszkania, - wskazania miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem wnioskodawcy, - złożenia oświadczenia, jaki tytuł prawny przysługuje skarżącemu do lokalu mieszkalnego w którym mieszka i czy są w nim zameldowane, bądź zamieszkują inne osoby oraz do podania powierzchni zajmowanego mieszkania. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie, skarżący oświadczył, że mieszkanie ma powierzchnię 48 m2 i mieszkają w nim dwie osoby - skarżący i jego przyjaciółka, która jest w właścicielką mieszkania i która ponosi wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem. Skarżący nie posiada wglądu do rachunków, ani prawa dysponowania nimi. J. Sz ponownie oświadczył, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a zasiłek w kwocie [...] zł otrzymywany z MOPS w Koszalinie w całości przeznacza na własne potrzeby. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] odmówił skarżącemu ustanowienia radcy prawnego w sprawie. Referendarz uznał, że oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na merytoryczne rozpoznanie wniosku. Wezwanie Sądu wykonane zostało tylko częściowo, co nie było wystarczające do uznania, że skarżący wykazał, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej ustanowienie radcy prawnego z wyboru. Analiza złożonego wniosku nie pozwalała na ustalenie rzeczywistych źródeł dochodów wnioskodawcy, ani rzeczywiście ponoszonych wydatków. Referendarz stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. W dniu [...] r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Zdaniem skarżącego, we wniosku o prawo pomocy, szczegółowo i zgodnie ze stanem faktycznym przedstawił swoją sytuację materialną, życiową i osobistą . Bezpodstawna jest też ocena w postanowieniu, że wybiórczo zaprezentował dokumentację mającą potwierdzić jego sytuację majątkową. Skarżący zanegował również stwierdzenie, że pomimo posiadanych kwalifikacji, od [...] r. wiele razy rejestrował się jako osoba bezrobotna, po czym tracił ten status z uwagi na niestawiennictwo w wyznaczonym terminie w urzędzie. Wnioskodawca podkreślił, że opisywanie złożoności jego sytuacji życiowej nie było potrzebne ani uzasadnione. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd zobowiązał skarżącego, do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym z dnia [...] r. poprzez : - wyjaśnienie, czy aktualnie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy, - wskazanie i udokumentowanie tytułu prawnego na podstawie którego zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny, czy jest to umowa najmu, czy też inna umowa prawa cywilnego oraz jednoznaczne oświadczenie, czy ponosi jakiekolwiek koszty związane z korzystaniem z mieszkania (np. czynsz najmu) i jego utrzymaniem (opłata za media, czynsz), jeśli tak to należy udokumentować w jakiej wysokości, - złożenie oświadczenia, czy posiada rachunek bankowy, jeśli tak to nadesłać wyciąg z rachunku z saldem za ostatnie trzy miesiące, - przedstawienie i wyliczenie wydatków, które ponosi, w skali miesiąca, na utrzymanie siebie, Skarżącemu zakreślono [...] dniowy termin do wykonania ww. zobowiązania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach. W odpowiedzi, J. Sz [..] złożył pisemne oświadczenie, że aktualnie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Mieszka w lokalu należącym do jego przyjaciółki, w jednym pokoju, za jej ustna zgodą i to właścicielka lokalu mieszkalnego (o powierzchni 48 m.kw) ponosi wydatki związane z jego utrzymaniem. Prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Oświadczył również, że nie ma prawa wglądu i dysponowania rachunkami za mieszkanie. Otrzymywany zasiłek z MOPS w [...] przeznacza na zakup środków czystości i żywności. Nie prowadził dotąd ewidencji zakupowanych artykułów spożywczych, więc takie wyliczenie mogłoby mieć jedynie charakter szacunkowy. Skarżący przedłożył do akt zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] r. o zarejestrowaniu go jako osoby bezrobotnej (od [..] r.), bez prawa do zasiłku oraz wyciąg z rachunku bankowego z [...] r. z wykazanym saldem końcowym za ostatnie 3 miesiące : [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Jak wynika z akt sądowych referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw od wskazanego postanowienia, co spowodowało, że utraciło ona moc. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a wniosek będący przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W związku z powyższym, Sąd rozpoznał ponownie wniosek J. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia radcy prawnego. Rozpoznanie przedmiotowego wniosku sprowadzało się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W niniejszej sprawie, Sąd zważył przede wszystkim fakt, że skarżący od [..] r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, co udokumentował zaświadczeniami z właściwego Urzędu Pracy. Ponadto, dochód skarżącego stanowi jedynie zasiłek otrzymywany w ramach pomocy społecznej, wypłacany w łącznej kwocie [...] zł. Według oświadczenia skarżącego powyższy zasiłek został mu przyznany z przeznaczeniem na zakup środków czystości i żywności, a więc na zapewnienie podstawowych potrzeb wnioskodawcy. Jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego skarżącego za miesiące [...] r., wpływy na ten rachunek stanowią jedynie świadczenia z MOPS w [...] , wypłacane w kwocie [...] zł i już w innej dacie w wysokości [...] zł. Obrót środkami finansowymi na rachunku bankowym skarżącego dokonywany był tylko w ramach ww. kwot. Sąd uznał, że z akt sprawy nie wynika, w szczególności w sytuacji przyznania skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej, aby skarżący posiadał dodatkowe źródło dochodu. Natomiast, wobec powyższych faktów, analizowanie wydatków skarżącego na utrzymanie okazało się w zaistniałej sytuacji zbędne. W kwestii zamieszkania skarżącego, Sąd nie wykluczył możliwości zaistnienia okoliczności użyczenia skarżącemu pokoju do zamieszkania, które ma ze swej istoty charakter nieodpłatny. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla oceny sytuacji materialnej, rodzinnej, życiowej wnioskodawcy, fakt posiadania wyższego wykształcenia i ewentualne możliwości zarobkowania z tym związane. Aktualnie strona posiada status bezrobotnego i ocena sytuacji życiowej i dochodowej skarżącego została dokonana w oparciu o ten status. Konkludując Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczącego jego sytuacji majątkowej i życiowej, uzasadniają przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.