II SA/Sz 349/10

Dnia 29 lipca 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia radcy prawnego Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną. W dniu [...]r., a więc po upływie 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada innych dochodów ani oszczędności, a zamierza wnieść skargę kasacyjną. Wnioskodawca podał, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł, a utrzymuje się z zasiłku z opieki społecznej w kwocie [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z którego wynika, że od [...] r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zarządzeniem z dnia [...]r. Sąd zobowiązał skarżącego do: - wskazania i udokumentowania kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, w szczególności dotyczących opłat ponoszonych w skali miesiąca za gaz, energię elektryczną, wodę oraz za eksploatację mieszkania, - wskazania miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem wnioskodawcy, - złożenia oświadczenia, jaki tytuł prawny przysługuje skarżącemu do lokalu mieszkalnego w którym mieszka i czy są w nim zameldowane bądź zamieszkują inne osoby, oraz do podania powierzchni zajmowanego mieszkania. W odpowiedzi na to zobowiązanie wnioskodawca oświadczył, że mieszkanie ma pow. [...] m2 i mieszkają w nim dwie osoby, tj skarżący i jego przyjaciółka która jest w właścicielką mieszkania i która ponosi wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem, a skarżący nie posiada wglądu do rachunków ani prawa dysponowania nimi. J.S. ponownie oświadczył, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a zasiłek w kwocie [...] zł otrzymywany z MOPS w całości przeznacza na własne potrzeby. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., a stosownie do art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zasadą, wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony postępowania kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce, gdy dana osoba wykaże, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem, to rzeczą skarżącego, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący w [...] r. ukończył Akademię Rolniczą w [...] posiada tytuł inżyniera [...]. Włada językiem [...], kilkakrotnie pracował na kierowniczych stanowiskach. Pomimo posiadanych kwalifikacji, od [...] r., wiele razy rejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, po czym tracił status bezrobotnego ponieważ nie stawiał się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy. W [...] r. zarejestrował działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami, a po kilku miesiącach złożył wniosek o jej wykreślenie. Od [...] r. wnioskodawca nieprzerwanie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z akt sprawy wynika, że co najmniej od [...] r. skarżący mieszka w mieszkaniu położonym przy ul. [...] które, jak twierdzi, należy do jego przyjaciółki. Pomimo tego oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i odmówił przedłożenia dowodów potwierdzających koszty utrzymania tego mieszkania. Postępowanie skarżącego, który wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jego sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jego rzeczywistej sytuacji osobistej i majątkowej. Złożone oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku. Wezwanie Sądu skarżący wykonał tylko częściowo, co nie było wystarczające do uznania, by wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej ustanowienie radcy prawnego z wyboru. Analiza złożonego wniosku nie pozwala na ustalenie rzeczywistych źródeł dochodów wnioskodawcy, ani rzeczywiście ponoszonych wydatków. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.