II SA/Sz 35/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów leczenia oraz pobytu czasowo odebranych zwierząt oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. S. z dnia [...] września 2020 r. ustalającą koszty leczenia oraz pobytu w Schronisku dla Zwierząt w S. oraz w gospodarstwie rolnym w miejscowości T. [...] zwierząt czasowo odebranych J. T. na podstawie decyzji Burmistrza B. S. z dnia [...] marca 2018 r., za okres od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. w wysokości [...] zł brutto oraz obciążającej ww. kosztami S. T. wyznaczonego przez Sąd Rejonowy w K. [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt VII GU 3/19 "of". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 7 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r., poz. 638, dalej: "u.o.z."), art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] września 2020 r. Burmistrz B. S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalił koszty leczenia oraz pobytu w Schronisku dla Zwierząt w S. oraz w gospodarstwie rolnym w miejscowości T. 11 zwierząt czasowo odebranych J. T. na podstawie decyzji Burmistrza B. S. z dnia [...] marca 2018 r., za okres od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. w wysokości [...] zł brutto oraz obciążającej ww. kosztami S. T. wyznaczonego przez Sąd Rejonowy w K. VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt VII GU 3/19. Wydana decyzja w sprawie ustalenia kosztów jest drugą decyzją organu, po uchyleniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] marca 2020 r. ustalającej powyższe koszty za okres od [...] lutego 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. na kwotę w wysokości [...] zł. W uprzednio prowadzonym postępowaniu, w celu ustalenia kosztów utrzymania i leczenia zwierząt poniesionych przez gminę B. S. od [...] lutego 2019 r. do [...] grudnia 2019 r., organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w tym zakresie, o czym poinformował strony pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Decyzja z [...] marca 2020 r. została zaskarżona przez obie strony postępowania, w wyniku czego SKO uchyliło przedmiotową decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż ustalone na podstawie faktur koszty poniesione na zwierzęta były przedstawione zbyt ogólnie, co nie pozwalało na weryfikację ich wysokości oraz stwierdzenie, że były rzeczywiste i faktycznie poniesione. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji wydał decyzję, od której strona złożyła odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim brak szczegółowego ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt oraz art. 7 w zw. z art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń tymczasowego opiekuna zwierząt bez pogłębionej analizy i subiektywnej oceny. Strona zarzuciła również, że uszczegółowienie kosztów nie zostało poparte dokumentami, a przy ustalaniu kosztów utrzymania zwierząt nie uwzględniono pożytków od tych zwierząt. Organ I instancji nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany swojej decyzji w trybie art. 132 k.p.a. i przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Kolegium uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty podniesione w odwołaniu są bezpodstawne. Uszczegółowienie faktur będących podstawą ustalenia kosztów utrzymania zwierząt wskazuje, co wchodzi w skład ustalonych kosztów utrzymania zwierząt. Wyszczególnione elementy kosztów pokrywają się z kalkulacjami przedstawionymi w opinii biegłego, którą organ posiłkował się przy wydawaniu decyzji. W toku postępowania organ uzyskał od wystawcy faktur uszczegółowienie kwot ze wskazaniem, jakich zwierząt dotyczą poszczególne koszty i co się na te koszty składa. Dokonana analiza wykazała, że koszt utrzymania zwierząt wynikający z faktur i uszczegółowienia kształtuje się na podobnym poziomie w stosunku do kosztów utrzymania zwierząt wynikających z opinii biegłego. W ocenie SKO przedstawione koszty nie zostały zawyżone i odpowiadały rzeczywistym kosztom utrzymania. Kolegium nie podzieliło również pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim brak szczegółowego ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt; 2. art. 7 w zw. z art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń tymczasowego opiekuna zwierząt bez pogłębionej analizy i subiektywnej oceny; 3. art. 7 ust. 4 u.o.z. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący wskazał, że organ I instancji nie podjął jakichkolwiek czynności by wykonać zalecenia organu II instancji w tym wskazujących na konieczność wyjaśnienia wątpliwości powstałych w związku z opinią biegłego. Organ I instancji nie rozwiał zatem powstałych wątpliwości jakie powstały wskutek znacznej różnicy między wyliczeniami biegłego, a wartościami wynikającymi z wystawionych przez J. A. faktur. Skarżący podkreślił, że J. A. nie przedłożył praktycznie żadnych dokumentów na wykazanie rzeczywiście poniesionych kosztów utrzymania, czemu dał wyraz biegły w swej opinii. Skarżący zauważył, że organ I instancji zweryfikował te koszty jedynie na podstawie oświadczenia opiekuna zwierząt, który przyjął koszt utrzymania wszystkich powierzonych zwierząt w wysokości [...] zł miesięcznie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że kwota ta to iloraz kwoty wynikającej z faktury i ilości dni w danym miesiącu. Skarżący podkreślił, że ustalając koszt utrzymania zwierząt nie uwzględniono pożytków od tych zwierząt, a w szczególności obornika i mleka, które zostały spożytkowane przez J. A.. Dalej, skarżący wskazał, że pożytki z rzeczy przysługują ich właścicielowi. W całym okresie objętym decyzją właścicielem zwierząt jaki i pożytków od nich był J. T. zatem zwierzęta te i pożytki z nich pozyskane weszły w skład masy upadłości. Skarżący podkreślił, że pożytki nie zostały wydane właścicielowi, a spożytkowane przez tymczasowego opiekuna. W jego ocenie, nie ulega wątpliwości, że ich wartość (tylko samego obornika ustalona przez biegłego w wysokości [...] zł) winna pomniejszać koszty utrzymania zwierząt. W przeciwnym przypadku tymczasowy opiekun bezpodstawnie by się wzbogacił. Skarżący wniósł o: uchylenie decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji ustalającej koszty utrzymania czasowo odebranych zwierząt. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie a decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem skargi uczyniono decyzję SKO w przedmiocie ustalenia kosztów leczenia oraz pobytu w Schronisku dla Zwierząt w S. oraz w gospodarstwie rolnym w miejscowości T. 11 zwierząt czasowo odebranych skarżącemu na podstawie decyzji Burmistrza B. S. z dnia [...] marca 2018 r., za okres od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. w wysokości [...] zł brutto oraz obciążającej ww. kosztami Syndyka Masy Upadłości wyznaczonego przez Sąd Rejonowy w K. [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt VII GU 3/19. Podstawą materialną wydania zaskarżonej decyzji są przepisy u.o.z. W myśl art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1 a u.o.z.). Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1 b u.o.z.). Natomiast art. 7 ust. 4 u.o.z. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 3 u.o.z., kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Ustawa nie pozostawia jakiejkolwiek swobody organowi w zakresie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, które zostało czasowo odebrane. Ustawodawca wręcz obliguje właściwy organ do wydania rozstrzygnięcia o kosztach transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, w sytuacji, gdy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., co spowodowało jego czasowe odebranie (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 348/13). Innymi słowy, jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonalna, to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia – dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia. Przy czym, z uwagi na fakt, że obowiązek uiszczenia rzeczonych kosztów ma charakter publicznoprawny, organ administracji publicznej obciążenie nimi strony winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, a ich wysokość winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. W związku z powyższym z akt sprawy musi wynikać sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt a wyliczenie to musi poddawać się weryfikacji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja sprostała powyższym wymogom. Wbrew twierdzeniom skarżącego koszty, którymi został obciążony mają pełne uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Sąd zauważa, że decyzją z dnia [...] marca 2018 r., po uzyskaniu od Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. informacji o niewłaściwych warunkach bytowych, w jakich utrzymywane są zwierzęta, Burmistrz B. S. orzekł o czasowym odebraniu zwierząt: [...] psów, [...] sztuk bydła, [...] sztuk trzody chlewnej oraz stada kur. Według Inspekcji Weterynaryjnej sposób utrzymywania zwierząt przez skarżącego wyczerpywał znamiona traktowania zwierząt w sposób, o którym mowa a art. 6 ust. 2 pkt 10, 12 i 19 u.o.z. Decyzja z dnia [...] marca 2018 r. na skutek braku odwołania stała się ostateczna i prawomocna. Nie została również wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jej nieważności, o co wnioskował właściciel zwierząt. Odebrane zwierzęta zostały przekazane do Schroniska dla Zwierząt przy ul. [...] w S. ([...] psy) oraz do gospodarstwa rolnego własności J. A. w miejscowości T. [...] ([...] sztuk bydła, [...] sztuk trzody chlewnej oraz stado kur). Sąd wskazuje, że jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i prawomocna, to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt dotychczasowego właściciela lub opiekuna. W niniejszej sprawie organ ustalił koszty utrzymania i leczenia zwierząt na podstawie faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w S. w przypadku [...] psów oraz na podstawie faktur wystawionych przez J. A. prowadzącego gospodarstwo rolne w miejscowości T. [...] w przypadku [...] sztuk zwierząt w gospodarstwie, tj. [...] sztuk bydła i [...] sztuk trzody chlewnej, na łączną kwotę [...]zł. W ocenie Sądu, za niezasadny należało uznać zarzut skarżącego, że organ nie ustalił kosztów opieki nad zwierzętami przez J. A. w sposób szczegółowy. Uszczegółowienie faktur będących podstawą ustalenia kosztów utrzymania zwierząt wskazuje co wchodzi w skład ustalonych kosztów utrzymania zwierząt. Wyszczególnione elementy kosztów pokrywają się z kalkulacjami przedstawionymi w opinii biegłego, którą organ posiłkował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Jak wskazał organ koszt utrzymania zwierząt kształtował się na poziomie zbliżonym do wynikającego z opinii biegłego i nie był wygórowany. Faktury te opiewają na łączną kwotę [...]zł. W toku postępowania organ uzyskał od wystawiającego uszczegółowienie kwot wynikających z faktur wskazujące jakich zwierząt dotyczą poszczególne koszty i co się na te koszty składa. Organ porównał przedstawione uszczegółowienie z treścią opinii biegłego, jak również uwzględnił przedstawione przez biegłego w opinii przykładowe kalkulacje opracowane przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego w G.. Dokonana analiza wykazała, że koszt utrzymania zwierząt wynikający z faktur i uszczegółowienia kształtuje się na podobnym poziomie w stosunku do kosztów utrzymania zwierząt wynikających z opinii biegłego. W ocenie Sądu orzekającego, koszt ten nie został zawyżony i może odpowiadać rzeczywistym kosztom utrzymania zwierząt, tym bardziej, że odpowiada kosztom przedstawionym w opinii biegłego, pomimo nieuwzględnienia w niej kosztów najmu pomieszczeń budynku oraz ich utrzymania, zużycia energii elektrycznej, a także pracy maszyn i urządzeń, które zostały uwzględnione przez J. A.. Powyższe pozwala na uznanie, że koszty poniesione przez J. A. były realne, uzasadnione, nie noszą cech arbitralności oraz nie są zawyżone z uwagi na ich poziom zbliżony do poziomu kosztów wynikających ze wskazanych przez organ kalkulacji. Brak jest w związku z tym podstaw do odmówienia fakturom i oświadczeniu tymczasowego opiekuna zwierząt mocy dowodowej i wiarygodności oraz podważenia na tej podstawie prawidłowości rozstrzygnięcia organu. Niezasadny okazał się również zarzut dotyczący pożytków przynoszonych przez zwierzęta. Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 4 u.o.z. w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 3 u.o.z., kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Regulacja ta nie przewiduje zatem, by przy ich ustalaniu i obciążaniu nimi dotychczasowego właściciela lub opiekuna brać pod uwagę ewentualne korzyści związane z czasowym utrzymywaniem zwierząt i pomniejszać i koszty o te korzyści, w tym o wskazane w odwołaniu pożytki. Ustawa o ochronie zwierząt nie zawiera definicji kosztów, jak również nie odsyła w tym zakresie do jakiejkolwiek definicji legalnej, należy je więc interpretować w znaczeniu językowym jako suma pieniędzy wydatkowana na kupno lub opłacenie czegoś (według Słownika Języka Polskiego PWN). W takim znaczeniu tego słowa dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierząt obciążają wszelkie wydatki poniesione na utrzymanie zwierząt oraz opiekę nad nimi bez konieczności oceny ewentualnych korzyści uzyskanych przez tymczasowego opiekuna. Sąd zauważa, że w toku postępowania skarżący miał prawo i korzystał z możliwości ustosunkowania się do podjętych czynności, do ustaleń organu I i II instancji, składał odwołania oraz wyjaśnienia oraz skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Nie umknęło uwagi Sądu, iż organ I instancji niezasadnie ponownie wszczął postępowanie w sprawie, jednakże za zasadną uznał Sąd argumentację organu odwoławczego i ją podziela, że nie miało to istotnego wpływu na wynik postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest właściwa, wobec czego - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.