II SA/Sz 35/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Z. W. I. N. B. w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienie zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z 21 listopada 2023 r., nr WOA.7722.40.2023.MM, wydanym na podstawie art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Szczecinie (dalej przywoływany jako: "ZWINB", "Organ odwoławczy"), odmówił T. P. (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Strona") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 15 lutego 2023 r., nr PINB.5160.4.2022.JZ, wstrzymujące T. P. wykonanie robót budowlanych związanych z budową czterech budynków gospodarczych o wymiarach 4,7x 4,0 m każdy na nieruchomości w miejscowości N. gmina R., na terenie działki oznaczonej nr. ew. [...], bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie z dnia 15 lutego 2023 r. zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego (adw. P. A.) w dniu 23 lutego 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki o nr.: (00)159007734878621170. Wobec powyższego termin do złożenia zażalenia upłynął z dniem 2 marca 2023 r. Pismem z 14 marca 2023r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku wyjaśnił, że do dnia 7 marca 2023 r. nic nie wiedział o zaskarżonym postanowieniu, bowiem dopiero w tym dniu jego pełnomocnik (adwokat T. S.) zapoznał się z aktami i uzyskał wiedzę o wydanym rozstrzygnięciu, które nie zostało prawidłowo doręczone. Zaskarżone postanowienie nie zostało skierowane bezpośrednio do Strony, ani do ustanowionego pełnomocnika – adw. T. S., lecz jedynie do wybranego arbitralnie przez organ drugiego z pełnomocników – adw. P. A., który nie przekazał informacji o treści postanowienia. Mając na uwadze, że w sprawie zostało ustanowionych przez Skarżącego dwóch pełnomocników, tym samym, obowiązkiem organu było wezwanie Strony do wskazania na adres którego z reprezentantów mają być dokonywane doręczenia. Brak wystosowania takiego wezwania świadczy o nie dopełnieniu obowiązku wynikającego z treści art. 40 § 2 k.p.a. Doręczenie dokonane przez organ arbitralnie wybranemu pełnomocnikowi nie jest skutecznym doręczeniem. Rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu Organ odwoławczy przywołał treść art. 58 § 1 k.p.a. Jednocześnie wyjaśnił, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Przesłanką odmowy przywrócenia uchybionego terminu jest zatem wina strony, co wymaga jednoznacznego wykazania, że strona swym działaniem lub zaniedbaniem, w postaci braku należytej staranności, uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Oznacza to, że należy przywrócić termin, jeżeli zainteresowany nie mógł wnieść środka zaskarżenia w wyznaczonym terminie z powodu zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W dalszej części uzasadnienia ZWINB przytoczył treść art. 40 § 2 k.p.a. podkreślając, że z jego treści nie wynika, aby w sytuacji wyznaczenia przez stronę kilku pełnomocników obowiązkiem organu było wezwanie jej do wskazania adresu jednego z pełnomocników, na który organ ten miałby dokonywać doręczeń. A contrario treść art. 40 § 2 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż jeżeli strona ustanawiając kilku pełnomocników w sprawie nie wskazała pełnomocnika, do którego organ powinien kierować pisma, to organ prowadzący sprawę z urzędu wybiera jednego z pełnomocników i to jemu będzie doręczać pisma w sprawie. Podsumowując, Organ odwoławczy podniósł, że podniesiona przyczyna uchybienia terminu do złożenia zażalenia polegająca na nieprzekazaniu informacji przez adw. P. A. o treści odebranego postanowienia – Skarżącemu oraz pozostałym pełnomocnikom, nie stanowi przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Wobec powyższego skoro Skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, zatem ZWINB stwierdził brak podstaw do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Nie zgadzając się z powołanym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę i jednocześnie wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił organowi niewłaściwą interpretację art. 58 k.p.a. i jego niezastosowanie. Według Skarżącego, organ I instancji przywrócił mu termin do złożenia zażalenia, czego dowodem jest pismo PINB w G. z dnia 20 marca 2023 r. W odpowiedzi na skargę ZWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, w którym Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W badanej sprawie nie jest sporne, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony wraz z zażaleniem w dniu 14 marca 2023r. Obowiązkiem Sądu było zatem rozważenie czy została spełniona przesłanka dotycząca uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego. Jak wskazuje się w orzecznictwie o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1035/21). Kwestią sporną w sprawie jest prawidłowość doręczenia postanowienia organu I instancji jednemu z wyznaczonych przez Skarżącego pełnomocników. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Z kolei w myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że na dzień doręczenia postanowienia z dnia 15 lutego 2023 r. istniał stan, w którym Skarżący miał ustanowionych dwóch pełnomocników: adw. P. A. oraz adw. T. S.. W takim przypadku – zgodnie z cytowanym art. 40 § 2 zd. drugie i trzecie k.p.a. – decyzję należało doręczyć tylko jednemu pełnomocnikowi, honorując ewentualne wskazanie takiego pełnomocnika przez Stronę. Zdaniem Sądu, prawidłowo Organ odwoławczy stwierdził, że skoro Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazał organowi, któremu z pełnomocników należy dokonywać doręczeń pism zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., zatem w takiej sytuacji o wyborze pełnomocnika, któremu doręczona zostanie korespondencja przeznaczona dla Strony mógł zdecydować jednostronnie organ I instancji, a w rezultacie właściwie doręczył postanowienie adw. P. A., którego upoważnienie do reprezentowania Skarżącego wygasło dopiero z dniem 2 grudnia 2023r. Za prawidłowe należy uznać stanowisko ZWINB zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, a sprowadzające się do stwierdzenia, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Skrupulatnie Organ ocenił przedłożoną we wniosku argumentację. Wbrew przekonaniu Strony obowiązkiem organu nie było kierowanie do niej wezwania o wskazanie, na adres którego z pełnomocników mają być dokonywane doręczenia, bowiem prawo organu do wyboru tego pełnomocnika nie jest uzależnione od uprzedniego pouczenia strony o możliwości wskazania samodzielnie pełnomocnika do doręczeń i nieskorzystaniu przez nią z tego prawa, bowiem ograniczenia takiego art. 40 § 2 k.p.a. nie wprowadza (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1083/16). Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że doręczenie korespondencji pełnomocnikowi strony traktuje się jak doręczenie samej stronie. Skutki prawne niestarannego działania pełnomocnika obciążają samą stronę postępowania i są traktowane jako jej zaniedbanie. W tej sytuacji zgodzić się należy z organem, że nieprzekazanie informacji przez adw. P. A. o treści odebranego postanowienia Skarżącemu oraz kolejnemu pełnomocnikowi nie stanowi przesłanki przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii przywrócenia terminu przez organ I instancji i nadania biegu zażaleniu na dowód czego powołano się na pismo ww. organu z dnia 20 marca 2023 r. nr PINB.5160.4.2022.KT wyjaśnienia wymaga, że stanowiło ono jedynie pismo przewodnie organu I instancji, który przekazywał zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia organowi II instancji, zatem niewątpliwie nie mogło ono potwierdzić okoliczności przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 15 lutego 2023 r. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.