II SA/Sz 350/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-06-04

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym o dodatkowe dokumenty?
Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania, nie wykonała zobowiązania do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną. Brak współpracy strony w wyjaśnieniu jej sytuacji majątkowej uniemożliwia sądowi ocenę zasadności wniosku i dostosowanie zakresu pomocy do jej rzeczywistych możliwości.
Stan faktyczny
M. I. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wnioskodawca oświadczył, że jest bezrobotny, a dochód osiąga tylko jego żona z działalności gospodarczej. Referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak M. I. nie wykonał tego wezwania w zakreślonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy M. I. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] w obrębie [...] , w dniu [...] r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku w oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazał, że zamieszkuje z żoną i z synem. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 84 m2. Miesięczny dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego wg oświadczenia wnioskodawcy wynosi [...] zł i jest to dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego. Odnośnie swojej osoby M. I. oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pismem z dnia [...] r. M. I. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - zaświadczenia z PUP o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, -dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych kont bankowych wszystkich członków rodziny okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów osiąganych przez L. I. z prowadzonej działalności gospodarczej pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Przedmiotowe wezwanie M. I. odebrał w dniu [...] r., a zatem 7-dniowy termin do wykonania zobowiązania upływał w dniu [...] r., jednakże skarżący w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego zobowiązania referendarza sądowego nie wykonał i nie przedłożył żadnych dokumentów. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, referendarz sądowy ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawca podał, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, dochód osiąga tylko żona z prowadzonej działalności gospodarczej, a na utrzymaniu rodziny pozostaje dziecko w wieku szkolnym, nadto należy mieć również na uwadze wydatki związane z utrzymaniem domu, wobec czego należało ustalić, jak rzeczywiście wygląda sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny, jak wysoki dochód osiąga żona, jakie koszty pochłania utrzymanie domu. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania M. I. nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło