II SA/Sz 350/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-08-12
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych powinien zostać umorzony jako bezprzedmiotowy, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, albowiem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, osoby fizyczne są z mocy ustawy zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo uzyskiwania stałych dochodów.Stan faktyczny
Skarżący R.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą przyznania świadczeń rodzinnych. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków rodziny, w tym informacje o żonie na urlopie wychowawczym, sześciorgu dzieciach, dochodach z emerytury i wynagrodzenia, a także o stałych zobowiązaniach finansowych.Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 sierpnia 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu świadczeń rodzinnych na dzieci na okres zasiłkowy 2014/2015.
W dniu [...] skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu R.G. wskazał, że wnosi także o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że mieszka z żoną, która jest na urlopie wychowawczym oraz sześciorgiem dzieci w wieku od 19 do 1 roku, w domu o pow. 220 m2 (o wartości 400 000 zł), comiesięczne dochody rodziny wynoszą [...] zł (emerytura skarżącego w kwocie [...] zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego [...] zł, świadczenia wychowawcze [...] zł, wynagrodzenie za pracę skarżącego [...] zł), natomiast stałe zobowiązania i wydatki wynoszą [...] zł (rata kredytu [...] zł, internaty i dojazdy dwóch synów [...] zł, rehabilitacja innego syna [...] zł, woda ok. [...] zł, energia elektryczna ok. [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, przedszkole [...] zł, leczenie i leki [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, dojazd do pracy [...] zł, internet [...] zł, telewizja [...] zł, telefony [...] zł). Wnioskodawca przedłożył zaświadczenie potwierdzające wysokość jego wynagrodzenia, poświadczenie zameldowania z dnia [...], a także zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z którego wynika, że żona skarżącego w [...] pobrała świadczenia w ogólnej kwocie [...] zł.
W myśl art. 245 § 1, § 2 i 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, ponieważ skarga dotyczy sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, a w takich sprawach skarżący są z mocy ustawy zwolnieni od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 pkt. 1 lit a p.p.s.a. Z tej przyczyny, wobec ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Oceniając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia radcy prawnego należało zauważyć, że skarżący mieszka w należącym do niego domu wraz z żoną i sześciorgiem dzieci, a z wniosku i przedłożonych dowodów wynika, że w [...] rodzina uzyskała dochód w kwocie [...] zł. Z wniosku wynika, że ponoszone wydatki stałe wynoszą [...] zł. Wprawdzie niektóre z tych wydatków, jak podatek od nieruchomości czy ubezpieczenie, nie mają charakteru comiesięcznego, jednak i tak ponoszone wydatki są znaczące. Skarżący ma bowiem na utrzymaniu czworo dzieci w wieku szkolnym i jedno dziecko w wieku przedszkolnym.
W tej sytuacji należało uznać, że wnioskodawca, choć uzyskuje stałe dochody, nie będzie w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika procesowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wniosek w tym zakresie uwzględnić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło