II SA/Sz 351/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.H. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W dniu [...] skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta o zwrot nadpłaty w kwocie [...] zł pobranej za wydanie karty pojazdu, w związku z rejestracją samochodu osobowego marki [...] nr rejestracyjny [...]. Jako podstawę prawną żądania wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. uznający za niekonstytucyjny § ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta poinformował wnioskodawcę, że opłata pobrana została w należnej wysokości i zgodnie z obowiązującymi w dacie jej pobrania przepisami. Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt II [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę D.H. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie pobrania opłaty za kartę pojazdu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że powodem odrzucenia skargi było nie wyczerpanie przez skarżącego przysługującego środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi. W dniu [...] r. D.H. wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego odmową zwrotu niesłusznie pobranej należności za wydanie karty pojazdu. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. przywrócił D.H. termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na wezwanie wskazał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wezwania i zwrotu żądanej kwoty. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D.H. wniósł o zwrot przez organ administracji kwoty [...]zł wraz z odsetkami od dnia wniesienia opłaty, tj. od dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie, skarga D.H. została wniesiona na odmowę Prezydenta Miasta zwrotu nadpłaconej kwoty [...] zł za wydanie karty pojazdu. Zdaniem skarżącego opłata w kwocie [...] zł za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, w wysokości nienależnej i na tej podstawie domaga się zwrotu nadpłaty. Zdaniem Sądu tak sformułowana treść żądania i okoliczności faktyczne przytoczone dla jego uzasadnienia, stanowią oparcie dla stanowiska o dopuszczalności dochodzenia roszczenia na drodze powództwa cywilnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż istotą postępowania administracyjnego, jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej, a wszystkie jej istotne elementy identyfikacyjne, zakreślające jej tożsamość, określają normy administracyjnego prawa materialnego. Dla oceny charakteru prawnego roszczenia niezbędne jest więc dokonanie analizy samej opłaty za kartę pojazdu. Kwestia wydania karty pojazdu uregulowana jest w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.). W ustawie tej nie została przewidziana decyzyjna forma ustalenia i pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, jak również zwrotu opłaty lub jej części. Obowiązek pobrania opłaty wynika z art. 77 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym właściwy w przedmiocie rejestracji pojazdu samochodowego starosta wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177 ze zm.), obowiązującego w dacie wniesienia przez skarżącego opłaty, za wydanie karty pojazdu dla pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 1000 zł. Skarżący, jako podstawę prawną żądania zwrotu nadpłaty, wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. w którym Trybunał orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137 poz. 1310 z późn. Zm.), ustanawiający wysokość opłat za wydanie karty pojazdu, jest niezgodny z Konstytucją i ustawą – Prawo o ruchu drogowym oraz że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a jednocześnie zobowiązał ustawodawcę do wprowadzenia do tego czasu nowej, zgodnej z prawem regulacji. Mając powyższe na względzie w dniu 28 marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59 poz. 421), ustalając wysokość przedmiotowej opłaty na 75 zł. Powyższe rozporządzenie obowiązuje od dnia 15 kwietnia 2006 r. Obowiązek pobrania opłaty za kartę pojazdu w określonej wysokości wynika zatem - w świetle powyższych przepisów - wprost z przepisu prawa i nie wymaga wydania ze strony organu aktu o charakterze konstytutywnym albo deklaratoryjnym. Starosta (także prezydent miasta) jest jedynie organem rejestrującym, który nie rozstrzyga o samej opłacie i jej wysokości. W tym stanie prawnym – zdaniem Sądu - przyjąć należy, że roszczenia o jej zwrot w całości lub w części można dochodzić przed sądem powszechnym, w trybie art. 417¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast, czy tak sformułowane roszczenie rzeczywiście istnieje w niniejszej sprawie. Nie ma zatem zastosowania administracyjny tryb rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. W uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczalna jest droga sądowa (przed sądem powszechnym) dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd stwierdził, że za dopuszczalnością drogi sądowej przemawia okoliczność, że opłata za kartę pojazdu, której charakter upodabnia ją do podatku, ma jednocześnie cechy świadczenia ekwiwalentnego a przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym i powołanego wyżej rozporządzenia, przewidującego obowiązek jej uiszczenia, nie określają trybu zwrotu pobranej opłaty. Dodatkowo, za trafnością powyższej oceny przemawia, zdaniem Sądu Najwyższego fakt, że dla dochodzonego roszczenia o zwrot pobranej opłaty brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, bowiem opłaty za wydanie karty pojazdu nie zostały wymienione w art. 2 § 1 tej ustawy. Nie może mieć do nich zastosowania także art. 2 § 2 tej ustawy, gdyż dotyczy on opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, a opłaty za kartę pojazdu są należnościami stanowiącymi dochody samorządu terytorialnego. Nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą zatem być traktowane jako nadpłaty podatku, podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty podatkowej i jej zwrotu, co wyłącza dla ich dochodzenia postępowanie sądowoadministracyjne. Z powyższych rozważań wynika, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, dochodzenie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest dopuszczalne w trybie administracyjnoprawnym, a zatem skarga do sądu administracyjnego na odmowę zwrotu tej opłaty, lub jej części również jest niedopuszczalna. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego należało odrzucić.