II SA/Sz 351/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy J. G. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] dot. wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] pod numerem [...], w dniu 14 lipca 2008 r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że wykreślenie Jego działalności z ewidencji działalności gospodarczej pozbawiło go prawa pracy. Żona nie uzyskuje żadnych dochodów, opłaty na mieszkanie ponoszone są dzięki pomocy finansowej syna, który również pomaga w wydatkach na bieżące potrzeby. Wnioskodawca podał, że zamieszkuje wspólnie z żoną i dwójką synów w mieszkaniu o powierzchni 64 m2. Nikt z członków jego rodziny nie uzyskuje dochodu. Pismem z dnia 30 lipca 2008 r. J. G. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia co do wysokości pomocy materialnej otrzymywanej od dzieci, - oświadczenia, czy synowie zamieszkujący ze skarżącym uczą się, czy pracują ( przesłanie zaświadczeń potwierdzających dany fakt) pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 14 sierpnia 2008 r. skarżący oświadczył, że nie jest w stanie przesłać we wskazanym terminie dokumentów dot. dzieci i wniósł o przedłużenie terminu. Nadto dołączył dowód opłaty za wodę i ścieki z dnia 10.07.2008 r. na kwotę 144,18 zł, dowód opłaty za prąd z tej samej daty w kwocie 141,86 zł, dowód opłaty za gaz z dnia 23.06.2008 r. na kwotę 560 zł oraz dowód opłaty za telefon z dnia 04.06.2008 r. na kwotę 145 zł. Zarządzeniem z dnia 25.08.2008 r. referendarz sądowy przedłużył wnioskowany termin do doręczenia dokumentów, jednocześnie zobowiązując wnioskodawcę do przesłania dodatkowo w tym terminie pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy : - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za ten rok kalendarzowy, - zaświadczeń z miejsca pracy synów o wysokości zarobków z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez skarżącego i Jego żonę statusu osób bezrobotnych, - oświadczenia, czy skarżący w okresie ostatnich dwóch lat korzystał z pomocy społecznej, jeżeli tak to przesłanie decyzji potwierdzającej ten fakt, - faktur dot. opłat za mieszkanie z których wynikałoby za jaki okres są one wystawione. W odpowiedzi J. G. oświadczył, że nie ma decyzji dot. podatku od nieruchomości, ponieważ toczy się sprawa spadkowa, nadto oświadczył, że zamieszkuje z żoną sam bez dzieci i tylko jego żona jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna. Żadnych dokumentów wnioskodawca nie przedłożył. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną , Jego rodzina nie ma żadnych dochodów, wobec czego należało ustalić, czy ma środki do życia, czy korzysta z pomocy społecznej, czy też utrzymuje się z prac dorywczych i stąd ma dochód oraz koszty jakie ponosi na utrzymanie mieszkania. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania J. G. nie wykonał wezwania referendarza sądowego, a składane w kolejnych pismach oświadczenia są ze sobą sprzeczne. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.