II SA/Sz 351/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF J.G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podał, że dochód Jego rodziny wynosi [...] zł miesięcznie. Z kwoty tej ponoszone są następujące opłaty : [...] zł za nieruchomość, [...] zł za gaz, [...] zł za prąd, [...] zł za wodę, [...] za telefon nadto ponoszone są wydatki na zakup lekarstw oraz z tytułu spłaty zadłużenia wobec ZUS. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, nie mają nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2 , wchodzące w masę spadkową. Wezwaniem z dnia [...]. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia następujących dowodów: - dowodu określającego kto jest właścicielem domu lub mieszkania w którym aktualnie zamieszkuje oraz kserokopii ostatniej decyzji dotyczącej podatku od wszystkich posiadanych nieruchomości, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymania domu bądź mieszkania i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających uzyskiwane dochody, - wyciągów lub wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W wykonaniu ww. zobowiązania, J.G. oświadczył, że właścicielem domu jest ośmiu spadkobierców, nadto przedłożył umowę o pracę, z której wynika, że otrzymuje miesięcznie wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, decyzję dot. waloryzacji emerytury żony, ustalającej wysokość świadczenia do wypłaty w kwocie [...] zł, decyzję dot. wymiaru podatku od nieruchomości za rok [...] , rachunki za telefon, wodę i ścieki oraz gaz. Mając na uwadze powstałe na podstawie przesłanych dokumentów wątpliwości, celem dokładnego ustalenia rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy, pismem z dnia [...] r. dodatkowo zobowiązano J.G. do przesłania: - oświadczenia o wysokości pomocy materialnej otrzymywanej od członków rodziny, - zaświadczenia z właściwego urzędu wskazującego, kto jest zameldowany w lokalu położonym przy ul. [...] - oświadczenia, czy budynki pod działalność gospodarczą o pow. [...] m2 i pozostałe o pow. [...] m2 są wynajmowane w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli tak to przesłanie umowy potwierdzającej ten fakt, - oświadczenia ile mieszkań i o jakiej powierzchni mieści się pod pojęciem budynki mieszkalne o pow. [...] m2 zawartym w decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, - oświadczenia, czy przesłane rachunki opłat za gaz, prąd wystawiane na adres ul. [...] i ul. [...] dotyczą jednego mieszkania, czy dwóch różnych, - oświadczenia, czy skarżący korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to przesłanie decyzji potwierdzającej ten fakt w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Na wniosek J.G. zarządzeniem Sądu z dnia [...] r. przedłużono wnioskodawcy termin do złożenia dokumentów. W wyznaczonym terminie wnioskodawca oświadczył, że nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, otrzymywana od rodziny pomoc jest w formie zakupów żywności, czy lekarstw natomiast nie otrzymuje żadnych środków pieniężnych. W budynkach gospodarczych nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza, mieszkanie ma powierzchnię [...] m2 a przesłane rachunki dotyczą jednego lokalu. Odnośnie pozostałych punktów wezwania, skarżący nie udzielił odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, zważono co następuje: Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudna sytuacje materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taka pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a.- prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, Sąd ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. Kluczową rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącej ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oraz kosztów sądowych. Dane zawarte w złożonym przez niego formularzu, a także w uzupełnieniu tegoż formularza nie mają cechy dokładności o której mowa w art. 252 § 1 P.p.s.a., a wezwanie do uzupełnienia braków wniosku i danych w nim zawartych wykonane zostało przez wnioskodawcę w ograniczonym zakresie. Przede wszystkim niewyjaśniona pozostaje faktyczna sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego, pomimo wezwania J.G., nie wyjaśnił kwestii dotyczącej budynków mieszkalnych o łącznej powierzchni [...] m2, nadesłał jedynie zaświadczenie o samodzielności lokalu nr [...] położonego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...]. Oświadczenie skarżącego, że w budynkach pod działalność gospodarczą położonych w obrębie nieruchomości nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza, również mija się z prawdą, ponieważ z umowy o pracę przesłanej przez Niego, wynika, że działalność gospodarcza [...], sprzedaż części używanych R.G., prowadzona jest przy ul. [...]. Wnioskodawca nie przesłał również zaświadczenia o ilości osób zameldowanych pod wskazanym adresem. Na podstawie przesłanych przez wnioskodawcę dokumentów Sąd nie ma możliwości rzetelnej i pełnej oceny jego sytuacji, a co za tym idzie ustalenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. W związku zatem z okolicznością, że złożone przez skarżącego oświadczenie uniemożliwia rzetelną ocenę jego sytuacji rodzinnej, finansowej i możliwości płatniczych należy uznać, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a należało orzec, jak w sentencji.