II SA/Sz 351/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta [...] wszczął, po uprzednim doręczeniu w dniu [...] r., upomnienia, w stosunku do "K" spółki z o.o. egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], który został doręczony w dniu [...] r., wystawionego przez ten organ, obejmującego zaległość z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr [...] w okresie od dnia [...] r. W dniu [...] r. "K" spółka z o.o. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczący błędu, co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku. Skarżąca przyznała, że pojazd marki [...] jest jej własnością, jednakże w okresie wskazanym w tytule wykonawczym był użytkowany przez C.G., zam. ul. [...] Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Prezydent Miasta uznał zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny, w treści uzasadnienia wyjaśnił, że zobowiązany wnosząc zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinien okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał ale wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn. Jednakże pomimo dwukrotnego wezwania spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów na okoliczność użytkowania przedmiotowego pojazdu przez C.G.. Ponadto organ egzekucyjny wyjaśnił, że fakt obecności pojazdu marki [...] należącego do skarżącej został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów, poprzez umieszczenie za szybą samochodu zawiadomień. Organ zauważył, że zawiadomienia zostały sporządzone przez różnych inspektorów oraz dotyczą postoju na różnych ulicach, co wyklucza ewentualną pomyłkę. Dodatkowo organ egzekucyjny, odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, podniósł, że zarzut ten może dotyczyć formalnej kontroli tożsamości w przypadku, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą aniżeli adresat decyzji. Organ egzekucyjny ustalił zaś ponad wszelką wątpliwość, że właścicielem pojazdu marki [...] w okresie wskazanym w tytule była zobowiązana spółka. "K" spółka z o.o. pismem z dnia [...] r. wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie podtrzymując zarzut, co do osoby zobowiązanego podniosła, że podała dane użytkownika pojazdu, a w przedsiębiorstwie zobowiązanej nie było praktyki polegającej na sporządzaniu protokołu zdawczo – odbiorczego pojazdu. W ocenie składającej zażalenie skoro fakt użytkowania przedmiotowego pojazdu przez inną osobę był niewątpliwy, nie było przeszkód do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec tej osoby. W tych okolicznościach spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie wniesionych zarzutów za uzasadnione i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz § 7 ust. 1 i 4 oraz § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecin nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta [...] oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zach Nr 113, poz. 1932) oraz § 11 uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 22 listopada 2004r. nr XXIX/576/04 zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 99, poz. 2168), po rozpatrzeniu zażalenia – utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że podstawą prawną opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Stosownie do treści powołanego artykułu korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłaty te mogą być pobierane w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13 b ust. 1 powołanej ustawy). Natomiast w myśl art. 13 f ustawy o drogach publicznych za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (miasta) z kolei określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1 oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13 f ust. 2). Wysokość opłaty dodatkowej za nie wniesienie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP została ustalona w uchwale Rady Miasta Szczecin nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania. Od dnia [...] r. opłata dodatkowa za nie wniesienie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP w terminie 7 dni od dnia nieopłaconego postoju wynosi 20 zł, a po tym terminie 50 zł. Ponadto Kolegium wskazało, że obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa. W dalszej części uzasadniania Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się [...] zawiadomień o nieopłaconym postoju samochodu marki [...] w okresie od dnia [...]r. przy różnych ulicach w centrum [...], wystawionych przez różnych inspektorów. Zdaniem organu dla wykazania powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, znajdujące się w aktach sprawy, są wystarczającym środkiem dowodowym. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego nie uznał twierdzeń spółki, że nie prowadziła żadnej ewidencji, kart pojazdu wykorzystywanych przez inne osoby, zwłaszcza, że użyte w zarzutach sformułowanie "świadczył usługi transportowe" na rzecz zobowiązanej wskazywał, w ocenie organu, że osoba ta nie była pracownikiem zobowiązanej. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że zobowiązana spółka wykazała zupełnie bierną postawę, w związku z udowodnieniem swego stanowisko w zakresie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, przerzucając obowiązek poszukiwania dowodów na poparcie podniesionych twierdzeń na wierzyciela oraz organ egzekucyjny w osobie Prezydenta Miasta [...]. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża co do zasady – właściciela pojazdu, gdyż to on jest z reguły korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Admini-stracyjnego w Szczecinie wniosła "K" spółka z o.o. zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania tj. art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 86, art. 107 § 1 i 3, art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia albo jego zmianę poprzez uznanie wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za uzasadnione oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w sprawie niewątpliwie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wykazał bowiem, iż w określonym w tytule wykonawczym okresie pojazd był użytkowany przez wskazaną z imienia, nazwiska oraz adresu osobę fizyczną, którą powinien obciążać obowiązek ponoszenia opłat z tytułu parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych używającym pojęcia "korzystający z dróg publicznych", a nie właściciel pojazdu. Zdaniem skarżącej zarzucone przez organ nie prowadzenie przez skarżącego specjalnej ewidencji sposobu korzystania z pojazdu nie ma istotnego znaczenia, z uwagi na fakt użytkowania pojazdu w danym okresie przez wskazaną osobę, który został wykazany przez spółkę. Skoro organ egzekucyjny posiadał informację o osobie faktycznie zobowiązanej do uiszczenia opłaty za parkowanie mógł wobec tej osoby wszcząć postępowanie egzekucyjne. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania "K" spółka z o.o. wskazała, że organ arbitralnie odrzucił jej wyjaśnienia oraz twierdzenia o osobie faktycznie zobowiązanej, nie wskazując zarazem w uzasadnieniu postanowienia przyczyn dla których odmówił im wiarygodności i mocy dowodowej. Jednocześnie strona skarżąca wskazała, że jej zdaniem, jeśli organ miał wątpliwości w tej mierze, mógł sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (dowodowe) w określonym zakresie, do czego był zobowiązany na podstawie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 86 k.p.a. mających odpowiednie zastosowanie na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca wskazała, że organ zaniechał przeprowadzenia określonych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dopuszczając się tym samym naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy). Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta [...] doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjny prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w trakcie tego postępowania skarżąca spółka, po uprzednim doręczeniu jej upomnienia oraz odpisu tytułu wykonawczego z dnia z dnia [...], w ustawowym terminie wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu nieopłaconego postoju w Strefie Płatnego Parkowania oraz błąd co do osoby zobowiązanego. Wobec tego, że wierzyciel – Prezydent Miasta [...] występował w sprawie również w roli organu egzekucyjnego, rozpatrzył wniesione zarzuty w trybie art. 34 § 4 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznając je, podobnie jak i organ odwoławczy za nieuzasadnione. Oceniając stanowiska organów zaprezentowanych w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Stosownie do treści art. 13 b ust. 1 wskazanej ustawy, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Kolejne przepisy art. 13 b ustawy o drogach publicznych określają zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalenia takiej strefy (ust. 3), a także do ustalenia wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, z kolei w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi. Dodatkowo zgodnie z art. 13 f w/w ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada giny (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (art. 13 f ust. 2). Podejmując uchwałę Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz sposobu ich pobierania, Rada Miasta Szczecin wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, jak i uchwała ją zmieniająca Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r., wydane na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, są aktami prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta Szczecin. Przepisy omawianych uchwał Rady Miasta Szczecin, jako przepisy obowiązujące na terenie Szczecina, dotyczą więc każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej Strefy Płatnego Parkowania. Zgodnie z § 11 ust. 1 w/w uchwały Rady Miasta Szczecin nr XIII/269/03, (zmienionej uchwałą z dnia 22 listopada 2004 r. nr XXIX/576/04) opłata dodatkowa za nie uiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wniesiona w terminie 7 dni od nieopłaconego postoju wynosi 20 zł, a po tym terminie 50 zł. W świetle przytoczonych przepisów należy uznać, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania, a także opłaty dodatkowej, wynika z przepisów prawa – bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego np. decyzji /por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2580/04, nie publ./. Konsekwencją powyższego stwierdzenia stanowi brak obowiązku doręczania właścicielowi pojazdu orzeczenia w tym zakresie. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciążą, co do zasady, właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że – udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka uzasadniając swoje stanowisko w zarzutach zgłoszonych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego powołała się na zarzut błędu co do osoby zobowiązanego stosownie do art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyznając, że samochód wymieniony w tytule wykonawczym stanowi jej własność, jednakże we wskazanym okresie był użytkowany przez osobą fizyczną, która świadczyła usługi transportowe na rzecz firmy i nie była pracownikiem skarżącej. Okoliczności tej jednak skarżąca nie udowodniła. Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca, mimo dwukrotnego wezwania przez organ egzekucyjny do przedłożenia dowodów stanowiących potwierdzenie jej zarzutów – nie wykonała powyższego zobowiązania. Samo wskazanie imienia i nazwiska osoby, która użytkowała przedmiotowy samochód jest w ocenie Sądu nie wystarczające, przerzucałoby to ciężar dowodu ze zobowiązanego (Spółki K) na organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 29 § 1 w/w ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Co prawda skarżący, ma możliwość dochodzić swoich racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4), ale fakt udowodnienia tego spoczywa na skarżącym, a nie na organie. W tym stanie rzeczy zarzuty spółki wskazane w treści skargi, dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, a przez to nie przeprowadzenie dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w określonym zakresie – należy uznać je za błędne. Jak zostało to wyjaśnione wcześniej, to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia opłaty, zatem organ z urzędu nie mógł przeprowadzić na tą okoliczność żadnych dowodów. Organ ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu /por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, publ. LEX nr 344875/. W tych okolicznościach należało orzec, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w orzeczeniu.