II SA/Sz 352/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-08-11
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry jest dopuszczalne, gdy przeciwko tej samej osobie toczy się postępowanie karne skarbowe za ten sam czyn?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry jest dopuszczalne, nawet jeśli przeciwko tej samej osobie toczy się postępowanie karne skarbowe za ten sam czyn. Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 32/12 orzekł, że przepisy ustawy o grach hazardowych zezwalające na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, która została już ukarana za wykroczenie skarbowe, są zgodne z Konstytucją. Kara administracyjna nie ma charakteru odwetu, a państwo ma prawo stosować różne sankcje w celu ochrony konsumentów i zapobiegania przestępczości.Stan faktyczny
W toku kontroli Urzędu Celnego ujawniono automat do gry B. [...] bez numeru i oznaczeń w lokalu należącym do A. M. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył A. M. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na tym automacie poza kasynem gry. A. M. wniosła odwołanie, zarzucając m.in. podwójne karanie za ten sam czyn, gdyż toczyło się przeciwko niej postępowanie karne skarbowe. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że automat spełnia definicję urządzenia do gier hazardowych, a działalność była prowadzona poza kasynem gry.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), dalej"O.p.", w związku z art. 1, art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 23a, art. 32 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612), dalej "u.g.h.", po rozpatrzeniu odwołania A. M. - działającej przez pełnomocnika, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu [...] r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę w lokalu - [...] . Właścicielem ww. lokalu była A. M. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A. A" A. M.. W wyniku kontroli oraz przeszukania ww. lokalu ujawniono i zatrzymano automat do gry B. [...] bez numeru i oznaczeń oraz klucz do tego automatu. Zgromadzone w toku kontroli materiały przekazane zostały do równoległego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz postępowania karnego skarbowego. Następnie organ pierwszej instancji, kierując się dyspozycją zawartą w art. 216 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. włączył do prowadzonego postępowania materiały otrzymane z akt sprawy karnej skarbowej prowadzonej przez Urząd Celny w [...] .
Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] wymierzył A. M., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A. A" A. M., karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie do gry B. [...] bez numeru i oznaczeń, poza kasynem gry, w wysokości [...] zł.
A. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. - poprzez niesłuszne wymierzenie kary pieniężnej skarżącej, przeciwko której za ten sam czyn toczy się postępowanie karne. Skarżąca zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozpatrując wniesione odwołanie Dyrektor Izby Celnej w S. na wstępie przytoczył treść art. 3 u.g.h., art. 6 ust. 1 u.g.h., art. 32 ust. 1 u.g.h., art. 14 ust. 1 u.g.h. i wskazał, że analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, iż gry na automatach, zdefiniowane w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie, a zatem każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tą działalność wbrew przepisom u.g.h., a więc nielegalnie.
Następnie organ podał, że w świetle art. 180 oraz art. 181 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być zatem w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, a także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Zdaniem organu II instancji, istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy gry prowadzone na urządzeniu B. [...] bez numeru i oznaczeń posiadają cechy (wypełniają przesłanki) wymienione w art. 2 ust. 3-5 u.g.h., a więc czy są grami na automatach w rozumieniu przepisów ww. ustawy, a w konsekwencji czy w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., tj. czy skarżącej winna zostać wymierzona kara pieniężna z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Poza sporem jest bowiem to, że [...] nie jest kasynem gier.
Organ odwoławczy podkreślił, że grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust.3 u.g.h. są gry spełniające łącznie trzy przesłanki, tj.: są to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, są o wygrane pieniężne lub rzeczowe, zawierają element losowości. Przepis art. 2 ust. 4 u.g.h. definiuje wygraną rzeczową w grach na automatach, a w myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Analizując pierwszą przesłankę organ wskazał na ekspertyzę biegłego sądowego mgr inż. W. K. z dnia [...]r., w której w punkcie czwartym biegły wskazuje, iż cyt. "badany automat jest urządzeniem elektronicznym w obudowie typu stojącego wykonanej z tworzywa sztucznego i drewna i metalu. (...) Posiada zestaw czterech ruchomych bębnów napędzanych przez silniczki elektryczne." Również protokół oględzin z dnia [...] r. zawiera opis automatu, w którym wskazano m.in., iż tył automatu zawiera informacje o wysokim napięciu oraz gniazdo zasilające z wyłącznikiem i kablem.
W odniesieniu do drugiej przesłanki organ wskazał, że wygrana pieniężna jest to wygrana w postaci gotówki, a jak stanowi art. 2 ust 4 u.g.h., "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że gry rozgrywane na ww. automacie były o wygrane pieniężne oraz, że grający mieli możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze, co zgodnie z art. 2 ust. 4 ww. ustawy należy uznać za wygraną rzeczową.
W odniesieniu do trzeciej przesłanki organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca, definiując grę na automatach, odwołuje się do zwrotu "element losowości" i do zwrotu "charakter losowy", nie nadając jednocześnie tym pojęciom legalnych definicji, zatem organ odniósł do znaczenia tych zwrotów na gruncie języka ogólnego (powszechnego, naturalnego) oraz wykładni tych pojęć przedstawionych w wyrokach Sądu Najwyższego.
Następnie organ wskazał, że w sytuacji, gdy mamy do czynienia z nieprzewidywalnością rezultatu gry, gra taka zawiera element losowości. Natomiast występujące w grze elementy losowe, jeżeli są przesądzające o wyniku danej gry stanowią o losowym charakterze całej gry. Biegły sądowy w ekspertyzie z dnia 19 listopada 2012 r. stwierdził, że gry udostępniane na automacie mają charakter losowy; czas gry ani jej wynik nie jest uzależniony od zręczności gracza. O ilości obrotów i chwili zatrzymania bębnów decyduje oprogramowanie automatu pełniące funkcję generatora losowego.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że wyniki gry na urządzeniu B. [...] bez numeru i oznaczeń są nieprzewidywalne i niezależne od możliwości zręcznościowych gracza, ale zależne są od przypadkowego "trafienia" na wygrywający układ symboli. Gracz uczestniczący w grze na automacie nie ma realnego wpływu na wynik gry. Jego udział w uzyskanym wyniku gry ogranicza się jedynie do naciśnięcia przycisku "START", a zatrzymanie bębnów czy odwrócenie kart następuje samoczynnie; osiągnięty wynik - zatrzymanie się bębnów w określonym układzie symboli czy kart w odpowiedniej konfiguracji - jest rezultatem wyłącznie przypadku. Uzyskanie wygranej w grach prowadzonych na ww. urządzeniu zależy od przypadkowego ułożenia się symboli/kart w punktowany układ. Gracz nie jest w stanie świadomie zdecydować o określonym wyniku gry - przewidzieć jej rezultatu, co dowodzi, że gra zawiera element losowości/ma charakter losowy.
Zdaniem organu, gry urządzane na zabezpieczonym automacie spełniały opisane wyżej przesłanki, co pozwala na uznanie, że są grami, których urządzanie dozwolone jest wyłącznie w kasynie gry.
Niezależnie od powyższego Dyrektor stwierdził, że w świetle art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry organizowane w celach komercyjnych, przez co należy rozumieć działalność nastawioną na zysk. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w S. można przyjąć, że gry urządzane na automacie znajdującym się w lokalu [...] organizowane były w celach komercyjnych, ponieważ: 1) ww. urządzenie wstawione zostało do lokalu na podstawie umowy dzierżawy powierzchni, a wydzierżawiający (strona) miał otrzymywać czynsz z tego tytułu; 2) znajdowanie się automatu w lokalu powodowało (a w każdym razie mogło powodować), że lokal stał się bardziej atrakcyjny dla gości/klientów. Decydując się na grę na automacie (która rzekomo miała nie przynosić wygranych) mogli oni spędzać w lokalu więcej czasu oraz dokonywać w nim większej ilości zakupów (np. napojów); 3) właściciel urządzenia poprzez zawarcie ww. umowy mógł prowadzić działalność komercyjną i uzyskiwać zysk z tej działalności (a przy przyjęciu, że wygrane nie były wypłacane, zysk mógł być znaczny), a właściciel lokalu na to się godził.
Dyrektor wskazał również, że z treści normatywnej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h wynika, iż urządzającym grę na automatach będzie każdy podmiot, który organizuje tę grę hazardową bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry.
Dalej organ odwoławczy podał, że w świetle przedstawionej powyżej wykładni przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych organ pierwszej instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie urządzającym gry jest A. M., która działając przez swojego pełnomocnika A. M. zawarła umowę dzierżawy powierzchni w lokalu. Poprzez zawarcie umowy udostępniła określoną powierzchnię w lokalu i umożliwiła wprowadzenie automatu oraz jego użytkowanie przez graczy. Gdyby nie jej zgoda na zawarcie takiej umowy, do urządzania gier poza kasynem gry by nie doszło, co zostało potwierdzone przez pełnomocnika w zeznaniach do protokołu przesłuchania podejrzanego z dnia [...] r. Z zeznań świadków wynika również, iż automat do gier wraz z kluczem do kasowania licznika pozostałego czasu gry został pozostawiony do dyspozycji właściciela lokalu oraz jego pracowników. Zeznania świadka, złożone do protokołu z dnia [...] r. potwierdzają również dokonywanie wypłat wygranych i rozliczeń automatu przez pełnomocnika skarżącej.
Zatem w świetle przedstawionych powyżej dowodów i wykładni przepisów ustawy o grach hazardowych, Dyrektor stwierdził, iż w niniejszej sprawie urządzającym gry w B. [...] .Lotnisko jest A. M. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, iż w dniu kontroli w ww. lokalu znajdował się automat do gry o nazwie B. [...] bez numeru i oznaczeń, wyczerpujący definicje automatu do gier zawartą w ustawie o grach hazardowych oraz, że w ww. lokalu działalność gospodarczą prowadziła A. M., która zapewniła warunki do korzystania z automatu do gier wstawionego do lokalu poprzez wydzielenie powierzchni celem ich ustawienia - zawarcie umowy dzierżawy z dnia [...] r. za którą otrzymywała czynsz w kwocie[...] , zapewniła dostawę energii elektrycznej niezbędnej dla ich zasilania i dostęp do automatów oraz posiadała klucze do urządzenia, które umożliwiały obsługę serwisową automatu, jak również dokonywała wypłat wygranych i rozliczenia automatu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego bez znaczenia pozostają ustalenia postępowania karnego skarbowego - kto ponosi ewentualną odpowiedzialność karną skarbową. Organy administracji prowadzące postępowanie administracyjne zobligowane są do działania w granicach swoich kompetencji i zobowiązane są do ustalenia okoliczności sprawy administracyjnej we własnym zakresie. Ewentualne orzeczenie o odpowiedzialności lub o braku odpowiedzialności karnej skarbowej konkretnych osób nie oddziałuje na postępowanie administracyjne, którego celem, jak już wyżej wskazano, jest wymierzenie kary pieniężnej "urządzającemu" z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Odpowiedzialność "urządzającego" ma charakter obiektywny, a więc niezależny od okoliczności, z powodu których dopuścił się on naruszenia prawa. Orzeczenia sądów w sprawach karnych skarbowych nie stanowią dla organu administracji prowadzącego postępowanie administracyjne wytycznych co do dalszego postępowania; organy administracji nie są w sprawach administracyjnych związane takimi wyrokami.
Organ wskazał również, że kwestia konstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych, dopuszczających możliwość wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej osobie fizycznej, która poniosła odpowiedzialność karną skarbową za przestępstwo skarbowe określone w art 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, pozostaje sprawą sporną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. (sygn. akt. III SA/G1 1979/11) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy przepisy ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zawiesił prowadzone postępowanie sądowoadministracyjne. Trybunał Konstytucyjny nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia, a zatem ustawa o grach hazardowych obowiązuje obecnie w Polsce w sposób w pełni legalny i prawnie wiążący.
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą w piśmie z dnia [...] r. argumentacji dotyczącej uzależnienia rozstrzygnięcia sprawy od rozstrzygnięcia sprawy karnej skarbowej zawisłej przed Sądem Rejonowym, organ wskazał, iż kwestia ta była poruszona w odwołaniu i została rozstrzygnięta postanowieniem nr [...] z dnia [..] r., utrzymanym w mocy postanowieniem organu II instancji nr [...] z dnia [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , A. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w zw. z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego polegająca na podwójnym karaniu skarżącej za to samo zachowanie polegające na urządzaniu gry na automatach poza kasynem, w sytuacji gdy przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie o czyn zabroniony stypizowany w art. 107 §1 k.k. (sygn. akt II K 92/14), a w toku tego postępowania organ administracji celnej wymierzył skarżącej karę pieniężną w trybie administracyjnym i przez to, naruszenie wynikającej z przepisu art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywatela do państwa, skonkretyzowanej w przepisach art. 120, art. 121 i art. 122 O.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się nietrafne.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie do gier poza kasynem gry.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego, które doprowadziły do trafnej, w ocenie Sądu, konkluzji, że gry urządzane na zabezpieczonym automacie były grami hazardowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Przemawia za tym zarówno udowodniony losowy charakter gier, jak również fakt, że grającym wypłacane były wygrane pieniężne, które to fakty wynikają ze znajdującej się w aktach postępowania ekspertyzy biegłego sądowego, jak i zeznań świadków.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,
o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Jak stanowi art. 2 ust 4 u.g.h. "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
W świetle poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń nie ulega wątpliwości, że gry urządzane na kwestionowanym automacie wypełniały definicję, o której mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Ich przebieg miał charakter losowy, gracz nie miał wpływu na przebieg i wynik rozgrywanych gier, które nie były uzależnione od jego zręczności, przede wszystkim jednak były to gry o wygrane pieniężne. Powyższe wnioski wynikają z ekspertyzy sporządzonej przez biegłego sądowego oraz zeznań świadków.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej odnoszącego się do naruszenia art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych, art. 107 § 1 K.k.s., w szczególności niekonstytucyjnego charakteru art. 89 u.g.h. Wskazać bowiem należy, że dopuszczalność zastosowania wobec tej samej osoby kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych i jednoczesnego ukarania jej za przestępstwo skarbowe na podstawie art. 107 Kodeksu karnego skarbowego była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, w związku z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt P 32/12 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał wskazał, że zakaz dwukrotnego orzekania w tej samej sprawie nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez ustawodawcę jednocześnie sankcji administracyjnej (kara pieniężna) i sankcji karnej (grzywna) za ten sam czyn polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry, państwo ma bowiem swobodę wyboru sankcji prawnych w celu zapewnienia ochrony konsumentów przed uzależnieniem od gry oraz zapobiegania przestępczości i oszustwom związanym z grami losowymi. Trybunał stwierdził również, że nie można mówić o naruszeniu zasady ne bis in idem, ponieważ tylko kara przewidziana w art. 107 K.k.s. ma charakter odwetowy, natomiast kara administracyjna z art. 89 u.g.h. nie ma takiego charakteru. W ocenie Trybunału, wprowadzenie za urządzanie gier hazardowych zarówno sankcji administracyjnej jak i karnej nie stanowi również naruszenia wyartykułowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie prawa.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga okoliczność, iż wprowadzone przepisami ustawy o grach hazardowych regulacje, mają na celu wprowadzenie mechanizmów ochronnych, zmierzających do ochrony konsumentów przed uzależnieniem od hazardu. Uzasadnia to wprowadzenie reglamentacji i kontroli tej sfery działalności gospodarczej i wprowadzenie skutecznych mechanizmów zapobiegających uzależnieniom od hazardu i jego skutków z jednej strony i ograniczeniu szarej strefy tej działalności, która prowadzona nielegalnie uszczupla wpływy do budżetu państwa, z drugiej. Interes publiczny uzasadnia zatem stosowanie różnorakich środków i sankcji celem skutecznego egzekwowania obowiązków i zakazów przewidzianych przepisami ustawy o grach hazardowych, w szczególności zmierzających do wyeliminowania z życia społecznego negatywnych skutków tego zjawiska.
Zasadnym również się wydaje wskazanie, że w związku z rozbieżnościami na tle interpretacji art. 14 ust. 1 i 89 u.g.h. w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt II GPS 1/16). Z uchwały tej wynika po pierwsze, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Po wtóre, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowej uchwale w całej rozciągłości podziela.
Podsumowując powyższe stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały jakichkolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., co oznacza, że wymierzenie kary w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. było uzasadnione w świetle okoliczności faktycznych przyjętych przez organy za podstawę rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło