II SA/Sz 353/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-06-01
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nierzetelne i niedbałe wykonanie obowiązków funkcjonariusza celnego, polegające na nieprawidłowym przejęciu pomieszczeń służbowych, w których znaleziono alkohol, stanowi podstawę do wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia, zwłaszcza gdy zapisy Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień są lakoniczne i wieloznaczne?Ratio decidendi
Wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi celnemu wymaga jednoznacznego ustalenia winy i naruszenia konkretnych, jasno sformułowanych obowiązków. Lakoniczność i wieloznaczność zapisów w Karcie Zakresu Obowiązków i Uprawnień, a także brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy przez organy dyscyplinarne, uniemożliwiają przypisanie funkcjonariuszowi odpowiedzialności dyscyplinarnej.Stan faktyczny
Funkcjonariusz celny M. K. został obwiniony o nierzetelne i niedbałe wykonanie obowiązków służbowych poprzez nieprawidłowe przejęcie pomieszczeń służbowych, w których podczas kontroli znaleziono alkohol. Naczelnik Urzędu Celnego orzekł karę upomnienia. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy orzeczenie. M. K. złożył skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. WSA uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając brak dostatecznych dowodów winy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego i orzekł, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder /spr./ Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka ,że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
Naczelnik Urzędu Celnego orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 62 ust. l, art. 63 ust.1 pkt. 1, art. 64 ust. 4 pkt.1, art. 71, w związku z art. 32 ust. 1 pkt. 2 oraz 5 ustawy z dnia 24.07.1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) oraz § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520), uznał winnym Dyspozytora Celnego M. K. Starszego Kontrolera Celnego naruszenia obowiązków funkcjonariusza celnego poprzez nierzetelne i niedbałe wykonanie powierzonych zadań, tj. obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej i orzekł karę dyscyplinarną upomnienia, określoną w art.63 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Z uzasadnienia orzeczenia oraz materiałów zebranych w toku postępowania dowodowego wynikało, że w dniu [...] r. w Referacie [...] Urzędu Celnego w [...] przeprowadzono kontrolę funkcjonalną, dotyczącą prawidłowości pełnienia służby oraz dyscypliny pracy. Kontrolę przeprowadził Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego L. S.
W trakcie kontroli sprawdzono między innymi pomieszczenie służbowe zlokalizowane na ciągu odpraw samochodów ciężarowych w wywozie, w którym pełnił służbę M. K.
Kontrolujący stwierdził szereg nieprawidłowości, wskazujących na nieprzestrzeganie dyscypliny pracy przez funkcjonariuszy celnych na terenie zakładu pracy. W pomieszczeniu biurowym, które poddano kontroli stwierdzono ogólny nieporządek, w szczególności porozlewane napoje, porozrzucane gazety i opakowania, rozłożone w różnych miejscach artykuły żywnościowe, na stole pozostawione nieumyte sztućce i naczynia po spożytych posiłkach. W znajdujących się w tym pomieszczeniu szafkach oraz za lodówką znaleziony został ukryty tam alkohol, w ilości [...] litrów, po części noszący ślady spożycia.
Ustalenia dokonane w trakcie kontroli zostały opisane w raporcie sporządzonym przez L. S.
W dniu [...] r. wszczęto postępowanie dyscyplinarne o niedopełnienie przez funkcjonariusza celnego M. K. obowiązków służbowych w zakresie prawidłowego przejęcia służby, odpowiedzialności za przydzielone stanowisko pracy, przestrzeganie porządku oraz dyscypliny pracy w miejscu pełnienia służby, natomiast na prowadzącego postępowanie dyscyplinarne został wyznaczony Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego L. S.
Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem z dnia [...] r. uchylił w całości orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, albowiem podzielił zarzuty zawarte w odwoła M. K., iż w toku postępowania została naruszona zasada bezstronności, gdyż w jego sprawie osobą kontrolującą, prowadzącą postępowanie dyscyplinarne, a następnie decydującą o karze był Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego L. S.
Naczelnik Urzędu Celnego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r. uznał winnym funkcjonariusza celnego M. K. naruszenia obowiązków poprzez nierzetelne i niedbałe wykonanie powierzonych zadań, tj. obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o Słuzbie Celnej i orzekł karę dyscyplinarną upomnienia.
Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że organ wymierzając karę dyscyplinarną wziął pod uwagę całość zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego tj. raportu z kontroli funkcjonalnej, zeznań świadków, złożonych przez obwinionego wyjaśnień oraz wniosku, który złożył nadzorujący w tym dniu pracę zmiany kierownik.
Zdaniem organu, przyjęta przez M. K. Karta Zakresu Obowiązków i Uprawnień w punktach 16 oraz 20, nakłada na funkcjonariusza celnego obowiązek:
- odpowiedzialności za utrzymanie w czystości i sprawności swojego stanowiska pracy,
- przekazywania kierownikowi zmiany i Naczelnikowi Urzędu spostrzeżeń zasługujących na uwagę, zaistniałych w czasie pełnienia służby na terenie właściwości Urzędu.
Jak ustalono w toku postępowania, przed przystąpieniem do realizacji wyznaczonych w tym dniu zadań służbowych obwiniony funkcjonariusz celny nie sprawdził zawartości zajmowanego pomieszczenia służbowego oraz znajdującego się w nim wyposażenia. Ze złożonych przez tego funkcjonariusza wyjaśnień wynika natomiast, że przekazanie obowiązków oraz pomieszczeń nie nastąpiło, gdyż nie było funkcjonariusza, od którego mógłby je przejąć.
Zdaniem organu, w takiej sytuacji M. K. zobowiązany był do szczegółowego sprawdzenia całego pomieszczenia.
Przejmując nienależycie obowiązki służbowe, M. K. dopuścił do sytuacji, w której na terenie zakładu pracy przechowywany był alkohol, noszący w dodatku ślady spożycia. Funkcjonariusz celny nie potrafił jednak wskazać źródła pochodzenia tego alkoholu, zapewniając jedynie iż nie stanowi on jego własności.
Organ orzekający w sprawie zarzucił również M. K. brak dbałości o estetykę pomieszczeń służbowych, w których przebywają również osoby postronne. Nie pozostaje to bez wpływu na ogólny wizerunek funkcjonariuszy celnych.
Powyższe okoliczności, zdaniem organu, jednoznacznie wskazują, że M. K. swoją nieodpowiednią postawą w zakresie odpowiedzialności za stan powierzonych mu pomieszczeń służbowych doprowadził do naruszenia obowiązku rzetelnego wykonywania powierzonych zadań, określonego wart. 32 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej.
Organ podniósł nadto, że konsekwencją niewłaściwej postawy oraz nierzetelnego wykonania obowiązków służbowych jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. nr 147 z 2002 r., poz. 1231). Niewłaściwie przejęcie służby , nie zapobiegło nieuprawnionemu przechowywaniu alkoholu w miejscu pracy.
Alkohol ujawniony w zajmowanym przez zajmowanym przez obwinionego biurze nosił ślady spożycia, co pozwalało przypuszczać, że został on na teren zakładu pracy wniesiony i był w czasie pracy spożywany, a jest to bezwzględnie zabronione przepisami art. 14 ust 1 pkt2 oraz art. 16 ust 1 przywołanej wyżej ustawy.
Organ I instancji stwierdził również, że postawa M. K. stanowi zarazem naruszenie norm Kodeksu Etyki funkcjonariusza Służby Celnej, stojących na straży godności i zawodowego prestiżu tej grupy zawodowej. Natłok pracy oraz intensywność dokonywanych odpraw celnych, którymi tłumaczy on swoje zaniedbanie, nie stanowi żadnego usprawiedliwienia. Te okoliczności nie powinny w żaden sposób wpływać na właściwe wypełnienie powinności należytego przyjęcia służby.
Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 z 1999 r., poz. 802 z późniejszymi zmianami) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nr [...] z dnia [...] r. wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego.
Organ odwoławczy stwierdził, funkcjonariusz celny M. K. przed przystąpieniem do służby, jako jedyny funkcjonariusz podejmujący służbę w ww. miejscu, powinien przejąć pomieszczenia służbowe od zmiany kończącej pracę w sposób dający pewność, że w przejmowanych pomieszczeniach zarówno biurowych jak i socjalnych nie znajdują się żadne przedmioty, mogące obciążać pracujących w nich funkcjonariuszy celnych. Zwłaszcza, że jak wyjaśnił rzecznikowi dyscyplinamemu w dniu [...] r. (karta nr [...]), szafki nie są zamykane i mają do nich dostęp wszyscy funkcjonariusze.
O tym, że przed przystąpieniem do służby należy sprawdzić pomieszczenia służbowe świadczą zeznania samego obwinionego, który w dniu [...] r. do protokołu przesłuchania obwinionego (karta nr [...]) zeznał: "...nie sprawdziłem wszystkich szafek i zakamarków. Sprawdziłem jedynie szafkę mojej zmiany i pobieżnie wszystkie pomieszczenia, w których panował ogólny ład i porządek".
Zatem tryb przejmowania pomieszczeń służbowych był obwinionemu dobrze znany. W trakcie przesłuchania potwierdził, że przegląd pomieszczeń przeprowadził pobieżnie.
Składając wyjaśnienia na piśmie w dniu zdarzenia tj. [...] r. (karta nr [...]) obwiniony M. K. przyznał, że po stawieniu się do służby, przystąpił do wykonywania pracy na stanowisku bez sprawdzenia pomieszczeń służbowych.
Wyjaśnienie obwinionego złożone na polecenie kierownika zmiany W. P., napisane w dniu przeprowadzonej kontroli, jednoznacznie potwierdza fakt, iż przejęcie pomieszczeń służbowych zlokalizowanych w miejscu odpraw samochodów ciężarowych w wywozie, w którym służbę pełnił starszy kontroler celny M. K., było nieprawidłowe.
Bezpośredni przełożony W. P. nie miał wątpliwości co do stwierdzonych w dniu [...] r. nieprawidłowości, a nadto potwierdza to sporządzony przez niego zapis na wyjaśnieniu, złożonym przez Pana M. K. w tym dniu, dotyczący wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego.
Podnoszony przez obwinionego w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego zarzut, dotyczący obarczenia go odpowiedzialnością za spożywanie alkoholu na terenie zakładu pracy nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, ponieważ obwinionemu nie zarzuca się pełnienia służby pod wpływem alkoholu, ani jego spożywania w trakcie służby a jedynie nierzetelne przejęcie pomieszczeń służbowych, w których podczas kontroli znaleziono alkohol.
W odwołaniu M. K. podnosi również fakt odrzucenia jego wniosku dowodowego z dnia [...] r., dotyczącego ponownego przesłuchania w charakterze świadka W. P., z uwagi na niewiarygodność zeznań świadka tj. możliwość narzucenia odpowiedzi, wymuszenia bądź sugerowania przez prowadzącego postępowanie wyjaśnień składanych przez W. P.
Zgodnie z postanowieniami § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156 z 2003 r., poz. 1520), prowadzący postępowanie, rozstrzyga niezwłocznie o sposobie rozstrzygnięcia wniosku. W niniejszej sprawie prowadzący postępowanie - postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. - odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego o ponowne przesłuchanie w charakterze świadka kierownika zmiany W. P. W uzasadnieniu postanowienia wskazuje, że przesłuchanie ww. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zebrane w toku postępowania dowody w postaci: raportu z kontroli funkcjonalnej, wyjaśnień obwinionego, zeznań świadków, pozwalają stwierdzić, że w dniu [...] r. obwiniony nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku właściwego przejęcia pomieszczeń służbowych, co dowodzi nierzetelnego wykonywania nałożonych na niego obowiązków służbowych. Przed przystąpieniem do pracy powinien sprawdzić pomieszczenia biurowe i znajdujący się w nich sprzęt służbowy. A o każdej wykrytej nieprawidłowości, miał obowiązek poinformowania przełożonego, do czego zobowiązuje go zapis w karcie zakresu obowiązków i uprawnień w punktach 16 i 20, która została przyjęta do wiadomości i stosowania przez obwinionego w dniu [...] r. (karta nr [...]).
Odwołanie Pana M. K. od orzeczenia dyscyplinarnego nie ma uzasadnionych podstaw.
Bezspornym pozostaje fakt zaniedbania przez ww. obowiązków służbowych z powodu ich zlekceważenia lub niefrasobliwości. Obwiniony przyznaje, że sprawdził jedną z szafek, czyli obowiązek sprawdzenia pomieszczeń przed objęciem służby był mu znany. Obwiniony jest funkcjonariuszem celnym z [...] - letnim stażem, zatem z racji doświadczenia i wieloletniej praktyki w zawodzie, winien nie dopuścić do zaniedbania swych obowiązków, lecz przeciwnie realizować je wnikliwie z poczuciem odpowiedzialności za swoje postępowanie. Stwierdzenie w pomieszczeniach służbowych butelek z alkoholem jest faktem kompromitującym Służbę Celną, pomniejszającym autorytet jej reprezentantów. Brak jest podstaw do uznania zarzutów stawianych przez obwinionego w odwołaniu za zasadne, wobec niekwestionowanego faktu stwierdzenia przechowywania alkoholu w pomieszczeniu służbowym
Organ odwoławczy stwierdził, że wymierzona Panu M. K. jest adekwatna do stopnia zawinienia.
M. K. wywiódł skargę na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i orzeczeniu temu zarzucał:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez przyjęcie, iż pomieszczenie, w którym w dniu [...] r. pracował obwiniony M. K. znajdowało się w ogólnym nieporządku i bałaganie,
2) obrazę prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie:
- pkt 16 zakresu uprawnień i obowiązków funkcjonariusza celnego M. K., poprzez uznanie, iż z pkt 16 wynikał obowiązek funkcjonariusza celnego do przeszukiwania wszelkich szafek i wnęk w pomieszczeniu biurowym, w którym przebywał,
- pkt 16 zakresu uprawnień i obowiązków funkcjonariusza celnego , poprzez uznanie, iż pojęcie "stanowiska pracy", o którym mowa w pkt 16 obejmowało całość pomieszczeń biurowych, nie jedynie biurko i sprzęt elektroniczny wyznaczony obwinionemu,
- pkt 20 zakresu uprawnień i obowiązków funkcjonariusza celnego , poprzez uznanie, iż nie zawiadomienie przez M. K. przełożonych o nieprawidłowościach istniejących w biurze, a przez niego nie stwierdzonych, wyczerpuje przesłanki zastosowania pkt 20 zakresu obowiązków,
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia:
- art. 48 § 2 kpk, poprzez zaniechanie ponownego przesłuchania W. P., pomimo tego, iż świadek ten był przesłuchiwany przez L. S. podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy w trybie art. 47 § 1 kpk w zw. z art. 40 § 1 pkt 4 kpk, a obwiniony złożył wniosek o powtórzenie czynności przesłuchania,
- zasady oficjalności z art. 9 kpk, poprzez nie wykorzystanie wszystkich możliwości wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności brak dążenia do ustalenia stanu pomieszczeń biurowych, w jakich pracował M. K. , poprzez zaniechanie przesłuchania funkcjonariuszy celnych W. D. i R. K,
Uzasadniając skargę M. K. podniósł, że orzeczenie Dyrektora Izby Celnej jest nietrafne, a wydane zostało z naruszeniem zarówno prawa procesowego jak i materialnego.
Oceniając uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Celnej w sprawie niniejszej należy stwierdzić, iż organ uchybił zarówno wymaganiom części faktycznej jak i prawnej uzasadnienia.
Co do faktów istniejących w sprawie organ nie wskazał, na podstawie jakich dowodów uznał, iż pomieszczenie, w którym przebywał M. K. znajdowało się w nieporządku. Powinien to uczynić tym bardziej, iż zeznania świadka L. S. i wyjaśnienia obwinionego w tym zakresie pozostają w oczywistej sprzeczności. Organ winien zatem wskazać, które zeznania uznał za wiarygodne i dlaczego.
W przekonaniu skarżącego, wiele bardziej rażące w sprawie jest jednak uchybienie organu, co do wskazania konkretnych obowiązków, które ten miał naruszyć, przepisów, z których obowiązki te wynikają oraz zachowania, które traktować należy jako uchybienie obowiązkowi.
Czytelność zakresu obowiązków jest podstawową gwarancją postępowania karnego i dyscyplinarnego. Zarzut bowiem można uczynić tylko wówczas, gdy oczywiste jest zachowanie do którego obwiniony był obowiązany, a któremu uchybił.
Lakoniczność uzasadnienia decyzji nie pozwala na rzetelną kontrolę procesu wykładni przepisów pkt 16 i pkt 20 zakresu obowiązków funkcjonariusza celnego.
Zdaniem M. K., pkt 16 zakresu obowiązków, jakkolwiek posługuje się pojęciem "stanowiska pracy", to jednak bliżej go nie precyzuje. Ze sformułowań użytych we skazanym przepisie dotyczących "czystości i sprawności stanowiska, w szczególności sprzętu", wynika jednak, iż stanowiskiem pracy może być co najwyżej biurko funkcjonariusza, dokumenty i sprzęt elektroniczny na nim się znajdujące. W żadnym natomiast wypadku nie można tego pojęcia interpretować rozszerzająco i obejmować nim całości pomieszczeń biura.
Oczywistym jest, iż funkcjonariusz celny może odpowiadać jedynie za fragment przestrzeni biurowej przeznaczony do jego użytku. Stąd też wykładnia rozszerzająca zastosowana przez organ jest nietrafna.
Podobnie należy twierdzić, iż z pkt 16 w ogóle nie wynika obowiązek funkcjonariusza celnego do przeszukiwania szafek, wnęk i innych zakamarków biura. Taka interpretacja jest zupełną dowolnością. Jeśli organ jest zdania, że obowiązek dokonywania takich przeszukań i sprawdzeń wynikał z ustnych poleceń przełożonych, to winien wskazać, kiedy i w jakich okolicznościach takie polecenie zostało M. K. wydane przez przełożonego oraz jakie dowody na to wskazują.
Nieuprawnione jest stwierdzenie organu, iż M. K. wiedział o istnieniu obowiązku sprawdzenia pomieszczenia, skoro wyjaśnił, że sprawdził szafkę swojej zmiany.
Dyrektor Izby Celnej wnosi o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zmianami), funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych.
Warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest jednoznaczne ustalenie faktu naruszenia przez funkcjonariusza celnego ciążących na nim obowiązków. Ustalenie to musi być konkretne, tzn. wskazywać na czas, miejsce i sposób naruszenia obowiązków przez funkcjonariusza celnego.
W żadnym wypadku przesłanką zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej nie może być przypuszczenie czy prawdopodobieństwo naruszenia przez funkcjonariusza jego obowiązków, przy równoczesnym braku konkretnych ustaleń w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie przypisanie skarżącemu naruszenia obowiązków służbowych w postaci nierzetelnego i niedbałego wykonania powierzonych zadań, tj obowiązku wynikającego z art. 32 ust. pkt 1 i 5 ustawy o Służbie Celnej opiera się na wynikach kontroli funkcjonalnej przeprowadzonej w dniu [...] r. w Referacie [...] Urzędu Celnego w [...].
W trakcie kontroli sprawdzono pomieszczenie służbowe w ciągu odpraw samochodów ciężarowych w wywozie, gdzie służbę pełnił M. K. W pomieszczeniu tym stwierdzono ogólny nieporządek, porozlewane napoje, porozrzucane gazety i opakowania , rozłożone w różnych miejscach artykuły żywnościowe, pozostawione nie umyte sztućce i naczynia po spożytych posiłkach, natomiast w znajdujących się w pomieszczeniu szafkach oraz za lodówką znaleziono ukryty tam alkohol w ilości [...] litrów, po części noszący ślady spożycia.
W toku postępowania dyscyplinarnego stwierdzono, że w dniu kontroli skarżący przed przystąpieniem do służby nie sprawdził zawartości zajmowanego pomieszczenia służbowego oraz znajdującego się w nim wyposażenia, zaś przekazanie obowiązków oraz pomieszczeń nie nastąpiło, bowiem nie było funkcjonariusza od którego M. K. miałby służbę przejąć.
Z tego powodu obowiązek szczegółowego sprawdzenia pomieszczenia spoczywał na skarżącym.
Ograny dyscyplinarne przesłuchały w charakterze świadków: Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego L. S., który przeprowadził kontrolę w dniu [...] r., G. L., który w dniu kontroli pełnił służbę wraz z M. K. w miejscu odpraw samochodów ciężarowych- wywóz od godz. [...] oraz W. P.- Kierownika Zmiany na [...]. Przesłuchano również obwinionego M. K.
Z zeznań świadków nie wynika jednak, że funkcjonariusz celny M. K. jest winny nieporządku w pomieszczeniach służbowych, w których jedno pełni funkcję ogólnodostępnego pracowniczego pomieszczenia socjalnego oraz przechowywania tam alkoholu.
Organy orzekające w sprawie nie dowiodły w sposób nie budzący wątpliwości winy M. K.
Nawet zastosowanie najłagodniejszej z katalogu kar dyscyplinarnych jakim jest upomnienie wymaga ustalenia przez organy dyscyplinarne, w sposób nie budzący wątpliwości, winy funkcjonariusza celnego.
Bezsporne jest, że zarzut naruszenia obowiązków, skutkujący wszczęciem postępowania dyscyplinarnego może nastąpić wówczas, gdy obowiązki te są jednoznacznie sformułowane i znane osobom, których dotyczą.
Tymczasem w postępowaniu dyscyplinarnym nie ustalono jednoznacznie, jakie obowiązki naruszył skarżący oprócz wymienionych w pkt 16 i 20 Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień.
Obowiązki wynikające z tego dokumentu wobec lakoniczności i wieloznaczności zapisów w nim zawartych nie mogą przesądzać o odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza celnego- tak jak to miało miejsce w postępowaniu, które zostało poddane ocenie Sądu nawet w sytuacji, gdy ten ów dokument podpisał i zapoznał się z nim.
Organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie ustalił również innych okoliczności, które miały wpływ na odpowiedzialność obwinionego funkcjonariusza celnego, m.in. ile osób miało dostęp do pomieszczeń, w których służbę pełnił skarżący, czy na skarżącym ciążył obowiązek utrzymywania porządku zarówno w pomieszczeniu biurowym jak i socjalnym. Nie wskazano również z jakiego aktu lub dokumentu wynikają zasady przekazywania służby i jaki wpływ te unormowania mają na postawione skarżącemu zarzuty w postępowaniu dyscyplinarnym.
.W realiach niniejszej sprawy, okoliczności popełnienia przypisanych skarżącemu przewinień, nie zostały dostatecznie wyjaśnione i stąd też nie można dokonać oceny, czy wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego przezeń czynu i stopnia jego zawinienia oraz czy w ogóle istnieją przesłanki do wymierzenia M. K. kary dyscyplinarnej.
Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego charakteryzuje to, ze w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby funkcjonariusz ten musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem szczególnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków.
Nie przestrzegając reguł postępowania obowiązujących w Służbie Celnej funkcjonariusz naraża się na poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Okoliczności tej sprawy wskazują jednak, że warunkiem przypisania funkcjonariuszowi celnemu zachowań skutkujących odpowiedzialnością dyscyplinarną jest istnienie czytelnych, obiektywnych, znanych funkcjonariuszom norm i standardów postępowania, których nie przestrzeganie wiąże się z tą odpowiedzialnością.
Organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne w sprawie zarzutów postawionych M. K. winny ponownie rozważyć wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie, by następnie wydać orzeczenie odpowiadające obowiązującemu prawu.
W świetle powołanych wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło